کاهش دین‌داری و گرایش مردم ترکیه به سکولاریسم

به گزارش خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا ـ داده‌های جدید از تحولات ریشه‌ای در صحنه دینی و اجتماعی ترکیه پرده برداشته است؛ این اطلاعات از طریق مقایسه آماری دقیق میان دوره پیش از روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه (AKP) و دوره پس از آن به دست آمده است.

آمارهایی که سلیم کُورو، تحلیلگر مرکز تحقیقاتی "تیپاف" ترکیه و نویسنده کتاب "ترکیه جدید و راست افراطی"، به اشتراک گذاشته، کاهش چشمگیری را در درصد شهروندانی که "ایمان را امری اساسی" در زندگی خود می‌دانند، نشان می‌دهد. به طوری که این درصد از ۷۹.۰۴٪ پیش از دوره حاکمیت حزب، به ۶۰.۵۷٪ پس از گذشت تقریباً یک ربع قرن از حکومت آن کاهش یافته است.

این آمار همچنین به بحران فزاینده اعتماد به نهاد دینی در کشور اشاره دارد؛ به طوری که میزان اعتماد به روحانیون از ۳۱٪ به ۲۲.۴٪ سقوط کرده است.

در مقابل، نرخ بی‌تفاوتی نسبت به انجام عبادات جهشی بی‌سابقه را ثبت کرده است؛ در حالی که درصد کسانی که اعلام می‌کردند "به مساجد مراجعه نمی‌کنند، نماز نمی‌خوانند و به فرایض دینی عمل نمی‌کنند" پیش از روی کار آمدن حزب، از ۱۳.۷٪ تجاوز نمی‌کرد، این رقم به طور قابل توجهی افزایش یافته و در سایه حکومت عدالت و توسعه به ۳۴.۸٪ رسیده است.

در همین راستا، دنیز زیریک، نویسنده روزنامه ترکیه‌ای "نفس"، این داده‌ها را در مقاله‌ای درباره مباحث سکولاریسم در کشور مورد بررسی قرار داد و اشاره کرد که تلاش‌های مقامات حاکم به ویژه اقدامات یوسف تکین، وزیر آموزش ترکیه برای ساختن "نسلی متدین" آنطور که انتظار می‌رفت، به ثمر ننشسته است.

زیریک معتقد است که واقعیت، شکست این سیاست‌ها در تأثیرگذاری حتی بر نسل‌های جوان در میان همان محافل محافظه‌کار را ثابت می‌کند؛ وی در تأیید این موضوع به اظهارات قابل تأملی از یکی از بنیان‌گذاران حزب، یعنی بولنت آرینچ، استناد می‌کند که با انتقاد از وضعیت موجود گفت: "این جامعه از اینکه 'امت عزیز' باشد، دست کشیده است... دین‌داری به نقطه‌ای تبدیل شده که همه از آن فرار می‌کنند، و مردم شروع به فاصله گرفتن از اعمال مذهبی و حجاب کرده‌اند."

ارقام دقیقی که سلیم کُورو ارائه کرده، این روند نزولی را تأیید می‌کند؛ به طوری که درصد کسانی که بیش از یک بار در هفته به مساجد مراجعه می‌کنند، از ۱۵.۶٪ تنها به ۹٪ کاهش یافته است.

علیرغم گرایش‌های سیاسی رسمی که در طول دو دهه تلاش کردند تا مظاهر مذهبی را در فضای عمومی تقویت کنند، این داده‌ها تصویری از جامعه ترکیه‌ را ترسیم می‌کند که به تدریج به سمت "سکولاریسم اجتماعی" در حرکت است،  روندی که باب را برای پرسش‌های عمیق پیرامون سیمای هویت آینده جامعه ترکیه باز می‌کند.

.................................
پایان پیام/ 167