به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در سایه جنگ جاری با ایران، بحثها در محافل رسانهای اسرائیل درباره ماهیت اطلاعات در دسترس عموم و حدود انتشار آن شدت گرفته است؛ تحولی قابلتوجه که فراتر از پوشش صرف عملیات نظامی، به بحثی عمیقتر درباره نحوه مدیریت خودِ اطلاعات در زمان جنگ تبدیل شده است.
براساس گزارش پایگاه خبری «قدس»، «رفیف دروکر» روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی از طریق شبکه ۱۳ اسرائیل، پرسشهایی درباره نبود تقریباً کامل انتشار محل اصابت موشکها یا نمایش صحنههای رهگیری آنها و همچنین فقدان آمار دقیق حملات مطرح کرده است. او به تغییر آشکار در سیاستهای انتشار اشاره کرده که میتوان آن را در سه مرحله دستهبندی کرد که شامل مرحله انتشار دقیق (مانند جنگ ۲۰۰۶)، سپس مرحله برآوردهای تقریبی و در نهایت مرحله کنونی که با خودداری تقریباً کامل از انتشار اطلاعات حساس همراه است، میباشد.
در همین حال، «گدعون لوی» روزنامهنگار روزنامه هاآرتص، تحلیلی تندتر ارائه داده و معتقد است رسانههای اسرائیلی از تبعیت از سانسور نظامی به سمت خودسانسوری حرکت کردهاند. به گفته او، عدم انتشار اطلاعات دیگر فقط تحمیلی نیست، بلکه به رفتاری داوطلبانه از سوی رسانهها تبدیل شده که آن را بهعنوان تعهد حرفهای معرفی میکنند.
این دیدگاه نشاندهنده تحولی عمیقتر در ساختار فعالیت رسانهای در اسرائیل است؛ جایی که رسانهها بهطور پیشدستانه اقدام به حذف اطلاعات میکنند و همزمان پایبندی خود به محدودیتها را اعلام میدارند، امری که بیانگر مدل پیچیدهتری از مدیریت جریان اطلاعات است.
در سطح رسمی، تحقیقی که در مجله ۹۷۲ منتشر شده، نشان میدهد مقامات اسرائیلی محدودیتهای سختی از جمله ممنوعیت انتشار دقیق محل اصابت موشکها یا نمایش خسارات به شکلی که بتواند این مکانها را آشکار کند، اعمال کردهاند. این اقدامات بر اساس دستورالعملهای سانسورچی نظامی انجام میشود که هدف آن جلوگیری از هرگونه بهرهبرداری عملیاتی توسط طرف مقابل عنوان شده است.
این محدودیتها بهوضوح در پوشش میدانی، بهویژه در پخش زنده، دیده میشود؛ جایی که رسانهها مجبور به تغییر زاویه دوربین یا قطع پخش برای جلوگیری از افشای مکانهای حساس هستند. همچنین انتشار تصاویری که ممکن است ناکامی در رهگیری یا جزئیات دقیق سامانههای دفاعی را نشان دهد، ممنوع است.
در چنین شرایطی، برخی خبرنگاران به روشهای غیرمستقیم برای انتقال اطلاعات از جمله استفاده از منابع خارجی مانند رسانههای بینالمللی یا حتی دادههای منتشرشده از سوی طرفهای دشمن، برای دور زدن این محدودیتها، روی آوردهاند.
در سطح رسانههای بینالمللی، وبسایت «تایمز آو اسرائیل» به نقل از خبرگزاری فرانسه گزارش داده که اسرائیل محدودیتها را تشدید کرده و شامل ممنوعیت پخش زنده از افق شهرها در زمان هشدارها، جلوگیری از تصویربرداری رهگیری موشکها یا محل اصابت آنها در نزدیکی مراکز حساس و نیز سانسور اطلاعات مربوط به طرحهای نظامی شده است.
در همین راستا، «اورن لیبرمان» خبرنگار سیانان اعلام کرده که سطح سانسور بهویژه برای رسانههای بینالمللی به شکل بیسابقهای افزایش یافته و آنها از پخش تصاویری که ممکن است دقت موشکهای ایرانی یا محل سامانههای دفاعی را آشکار کند، منع شدهاند.
در این میان، نقش «ایتامار بنگویر» وزیر امنیت داخلی اسرائیل، نیز برجسته است؛ او با تهدید رسانههای متخلف به اقدامات قانونی، از جمله بازداشت و بازجویی، سطح جدیدی از کنترل مستقیم را اعمال کرده است.
برای نمونه، پلیس اسرائیل یک تیم خبری وابسته به شبکه «سیانان ترکیه» را هنگام پوشش میدانی در تلآویو به دلیل تصویربرداری از یک مرکز امنیتی متوقف کرد؛ اقدامی که نشاندهنده شدتگیری محدودیتها در عمل است.
کنترل اطلاعات تنها به سانسور محدود نمیشود، بلکه در برخی موارد به انتشار اطلاعات گمراهکننده نیز کشیده شده است؛ مانند انتشار ویدیویی توسط یک خبرنگار نظامی اسرائیلی که ادعا میشد بمبافکنهای آمریکایی را بر فراز تهران نشان میدهد، اما بعداً مشخص شد از یک بازی شبیهسازی گرفته شده است. موارد مشابهی نیز در دیگر رسانهها دیده شده که پرسشهایی درباره دقت اطلاعات منتشرشده ایجاد کرده است.
همزمان، برخی اقدامات رسمی اسرائیل برای مهار شایعات نیز صورت گرفته است که از جمله آن، انتشار ویدیویی از «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر این رژیم برای تکذیب شایعات درباره وضعیتش در فضایی که با گسترش محتوای جعلی و تولیدشده با هوش مصنوعی همراه است.
در مجموع، این سیاستها سه سطح تأثیر را نشان میدهد. نخست، تأثیر شناختی از طریق شکلدهی به افکار عمومی بر پایه اطلاعات محدود است. دوم، تأثیر خارجی با ایجاد ابهام برای دشمنان درباره نتایج حملات است. سوم، تأثیر تحلیلی بر دیگر بازیگران که بر اساس این فضای اطلاعاتی ناقص ارزیابی میکنند.
بر اساس بیانیه سازمان «گزارشگران بدون مرز»، جنگ جاری شاهد افزایش محدودیتهای رسانهای در چندین کشور از جمله اسرائیل بوده که نشاندهنده روندی منطقهای در جهت تشدید کنترل جریان اطلاعات در زمان درگیریهاست.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما