خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: در جهان امروز، مرزهای جنگ دیگر محدود به میدانهای نظامی نیست؛ دشمنان ملتها، بهویژه جهان اسلام، سالهاست که میدان نبرد را به درون خانهها و سبک زندگی مردم کشاندهاند. تغییر ذائقه مصرفی، ترویج رفاهزدگی و وابستهسازی اقتصادی، بخشی از راهبرد کلان سلطه است؛ راهبردی که در مقابل آن، اسلام با ارائه الگویی جامع از «زندگی مؤمنانه» و «قدرتسازی درونی»، مسیر متفاوتی را ترسیم میکند.
سبک زندگی؛ میدان پنهان نبرد
در تحلیلهای راهبردی جدید، مفهوم «قدرت نرم» جایگاه ویژهای یافته است. اما آنچه کمتر به آن توجه میشود، «قدرت سبک زندگی» است؛ قدرتی که بهصورت مستقیم بر استقلال یا وابستگی یک ملت اثر میگذارد.
دشمنان، بهویژه ایالات متحده، بهخوبی دریافتهاند که برای تسلط پایدار، نیازی به جنگ سخت نیست؛ کافی است ذائقه مصرفی مردم را تغییر دهند. وابستگی به کالاهای خارجی، ترجیح برندهای بیگانه، و شکلگیری فرهنگ مصرفگرایی، بهتدریج بنیانهای اقتصادی و سپس سیاسی یک کشور را تضعیف میکند.[۱]
چرا «تغییر ذائقه مصرفی» یک هدف راهبردی است؟
تغییر ذائقه، یعنی تغییر اولویتها؛ یعنی اینکه مردم یک کشور، بهجای تولید داخلی، به مصرف خارجی گرایش پیدا کنند. این فرآیند چند پیامد کلیدی دارد:
تضعیف تولید ملی و افزایش بیکاری
وابستگی اقتصادی در شرایط بحران و تحریم
شکنندگی در برابر فشارهای خارجی
در چنین شرایطی، حتی بدون شلیک یک گلوله، یک کشور میتواند به زانو درآید. این همان جنگی است که در ادبیات سیاسی از آن به «جنگ اقتصادی» یاد میشود.[۲]
«قوة» در قرآن؛ فراتر از قدرت نظامی
قرآن کریم در آیهای راهبردی میفرماید:
«وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ...»[۳]
در نگاه سطحی، «قوة» به تجهیزات نظامی محدود میشود؛ اما مفسران شیعه، با استناد به روایات، این مفهوم را بسیار گستردهتر میدانند. «قوة» شامل هر آن چیزی است که موجب اقتدار و بازدارندگی جامعه اسلامی میشود؛ از اقتصاد و علم گرفته تا فرهنگ و سبک زندگی.[۴]
بر این اساس، استقلال در پوشاک، خوراک، مسکن و الگوی مصرف نیز بخشی از «قوة» محسوب میشود. جامعهای که نیازهای اساسی خود را از درون تأمین میکند، در برابر تحریمها و فشارها مقاومتر است.
رفاهزدگی؛ پاشنه آشیل قدرت ملی
یکی از خطرناکترین پدیدههایی که قرآن و روایات نسبت به آن هشدار دادهاند، «رفاهزدگی» است. رفاهزدگی به معنای غرق شدن در مصرف، تجملگرایی و دور شدن از روحیه قناعت و مقاومت است.
تاریخ نشان میدهد بسیاری از تمدنها نه با حمله خارجی، بلکه از درون و بهواسطه سستی، مصرفگرایی و اشرافیگری سقوط کردهاند.[۵]
در چنین فضایی، جامعه بهجای تولید و مقاومت، به مصرف و لذتطلبی روی میآورد و این دقیقاً همان نقطهای است که دشمنان برای نفوذ و فشار از آن استفاده میکنند.
اقتصاد مقاومتی؛ از شعار تا «سبک زندگی»
اقتصاد مقاومتی، در ادبیات دینی و انقلابی، صرفاً یک سیاست اقتصادی نیست؛ بلکه یک مدل زیست مؤمنانه است. مدلی که بر پایه اصولی مانند:
قناعت و پرهیز از اسراف
حمایت از تولید داخلی
خودکفایی در نیازهای اساسی
مقاومت در برابر وابستگی
شکل میگیرد.[۶]
در این نگاه، هر فرد با انتخابهای روزمره خود—از خرید کالا گرفته تا نوع مصرف—در حال مشارکت در یک جبهه بزرگ اقتصادی است. اگر این الگو بهدرستی در جامعه نهادینه شود، تحریمها نهتنها بیاثر میشوند، بلکه به فرصتی برای رشد درونزا تبدیل خواهند شد.
از خانه تا جبهه؛ نقش مردم در بازدارندگی
قدرت بازدارندگی، تنها در موشکها و تجهیزات نظامی خلاصه نمیشود. کشوری که مردم آن:
به تولید داخلی اعتماد دارند
از مصرفگرایی افراطی پرهیز میکنند
و سبک زندگی خود را بر اساس ارزشهای دینی تنظیم میکنند
در واقع، یک سپر دفاعی مستحکم در برابر جنگ اقتصادی ایجاد کرده است.
این همان پیوند عمیق میان «زندگی روزمره» و «امنیت ملی» است؛ پیوندی که اگر نادیده گرفته شود، حتی قویترین توان نظامی نیز نمیتواند خلأ آن را جبران کند.
جمعبندی:
در دنیای پیچیده امروز، سبک زندگی دیگر یک امر شخصی و بیتأثیر نیست؛ بلکه به یکی از ارکان اصلی قدرت ملی تبدیل شده است. دشمن با هدفگیری ذائقه مصرفی، در تلاش است تا ملتها را از درون تضعیف کند؛ اما در مقابل، اسلام با تأکید بر مفهوم گسترده «قوة» و ارائه الگوی اقتصاد مقاومتی، راهی برای تبدیل زندگی روزمره به ابزاری برای مقاومت و اقتدار ارائه میدهد.
پاورقیها:
[۱] نای، جوزف. «قدرت نرم»، ترجمه فارسی، تهران: نشر نی.
[۲] گزارشهای راهبردی درباره جنگ اقتصادی، مراکز مطالعاتی غربی.
[۳] قرآن کریم، سوره انفال، آیه ۶۰.
[۴] طباطبایی، سید محمدحسین. تفسیر المیزان، ذیل آیه ۶۰ سوره انفال.
[۵] مطهری، مرتضی. علل گرایش به مادیگری.
[۶] بیانات مقام معظم رهبری درباره اقتصاد مقاومتی، ۱۳۹۲ به بعد.
نظر شما