به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حجت الاسلام والمسلمین علی اصغر مجتهدزاده، عضو بسیج اساتید، مدیران و نخبگان حوزه علمیه قم، در یادداشتی با عنوان نقش رجال سیاسی آمریکا در قبال شکست ترامپ در رویارویی با ایران نوشت:
بسم الله الرحمن الرحیم
نقش رجال سیاسی آمریکا در قبال شکست ترامپ در رویارویی با ایران
پس از ۴۰ روز رویارویی نظامی تمامعیار دولت دونالد ترامپ علیه ایران – که طی آن از تهدید به «بازگرداندن ایران به عصر حجر» و نابودی زیرساختها تا ترور شخصیتهای دینی و نظامی به کار گرفته شد – ایران نه تنها بازدارندگی خود را حفظ کرد، بلکه آتشبس را بر اساس ۱۰ بند خود تحمیل نمود. این شکست راهبردی، هزینههای سنگین مالی، حیثیتی و انسانی برای آمریکا به همراه داشته و نقض آشکار قانون اساسی و حقوق بینالملل محسوب میشود. این یادداشت برای نخبگان آمریکایی ابعاد این فاجعه و راهکارهای قانونی برای پایان دادن به آن را بررسی میکند.
۱. هزینههای مستقیم و غیرمستقیم جنگ
بر اساس برآوردهای پنتاگون و منابع رسمی، دستکم ۳۰ میلیارد دلار هزینه مستقیم نظامی طی ۴۰ روز به آمریکا تحمیل شده است. خسارتهای عمده عبارتند از: آسیب به ۲۸ پایگاه نظامی آمریکا و متحدان و نابودی ۱۵ پایگاه؛ سرنگونی ۶ جنگنده پیشرفته و بیش از ۱۵۰ فروند پهپاد و موشک کروز؛ آسیب به دو ناو هواپیمابر؛ شکست عملیات هلیبرن در اطراف اصفهان با نابودی دو فروند هواپیمای C-۱۳۰ لجستیکی و دو بالگرد؛ خسارت به زیرساختهای نفتی و پتروشیمی متحدان در منطقه؛ و بسته شدن تنگه هرمز که زنجیره تأمین جهانی نفت را مختل کرد. علاوه بر این، جنگ باعث افزایش ۴۱۰ دلاری هزینه ماهانه هر خانوار آمریکایی شده است.
۲. تلفات انسانی و افکار عمومی
بر اساس آمار رسمی پنتاگون (آوریل ۲۰۲۶)، ۱۳ نظامی آمریکایی کشته و ۳۶۵ نفر مجروح شدهاند. نظرسنجیها نشان میدهد تنها ۳۷٪ از مردم آمریکا این جنگ را تأیید میکنند و حتی در میان رأیدهندگان ترامپ، از هر پنج نفر یک نفر مخالف است. سناتور برنی سندرز آن را «وحشتناک و نامحبوب» خوانده و خواستار خروج فوری شده است.
۳. نقض قانون اساسی آمریکا و حقوق بینالملل
رئیسجمهور بدون مجوز کنگره – در نقض ماده یک، بخش ۸ قانون اساسی که اختیار اعلام جنگ را منحصراً به کنگره واگذار کرده – دست به اقدام نظامی گسترده زده است. این الگو از ترور سردار سلیمانی در دور اول ریاستجمهوری ترامپ ادامه دارد. گزارشگر ویژه سازمان ملل آن ترور را «غیرقانونی و نقض قواعد بینالمللی» و شورای حقوق بشر سازمان ملل «نقض آشکار منشور ملل متحد» اعلام کرد. سناتور مایک لی (جمهوریخواه) آن را «غیرآمریکایی، خلاف قانون اساسی و اشتباه» توصیف نمود. استناد دولت به مجوز استفاده از نیروی نظامی (AUMF) سال ۲۰۰۲ (مرتبط با عراق) برای جنگ با ایران کاملاً نامعتبر ارزیابی شده است.
۴. نقش رژیم صهیونیستی و نقض آتشبس لبنان
همزمان با جنگ، رژیم صهیونیستی آتشبس را نقض کرده است. سوابق نشان می دهد؛ لبنان ۲,۰۳۶ مورد نقض حاکمیت را در سهماهه پایانی ۲۰۲۵ ثبت کرده و دبیرکل سازمان ملل گزارش داده که بیش از ۱۰,۰۰۰ مورد نقض آتشبس توسط اسرائیل ثبت شده است. نتانیاهو در توجیه نقض آتش بس اخیر آشکارا اعلام کرده که این حملات با هماهنگی ترامپ انجام میشود.
۵. موانع سیاسی برای برکناری ترامپ
متمم ۲۵ قانون اساسی (مصوب ۱۹۶۷) امکان اعلام ناتوانی رئیسجمهور را فراهم میکند. شواهد قابل توجهی از رفتارهای غیرعادی ترامپ شامل برکناری فرماندهان ارشد نظامی، تغییر فازهای متضاد در مدت کوتاه، تهدید به جنایت جنگی (نابودی زیرساختهای غیرنظامی) و سپس پذیرش شروط ایران وجود دارد.
اما فعالسازی متمم ۲۵ نیازمند معاون
رئیسجمهور و اکثریت کابینه است که به دلیل وفاداری به ترامپ بعید به نظر میرسد. استیضاح نیز به دلیل حمایت جمهوریخواهان از رئیسجمهور احتمال موفقیت کمی دارد. البته امکان استیضاح دونالد ترامپ به جهت عدم رعایت حقوق و منافع مردم امریکا وجود دارد. با این حال، طرح این گزینهها از سوی اعضای کنگره و حتی برخی جمهوریخواهان نشاندهنده بحران عمیق مشروعیت ترامپ است.
۶. پیشنهادهای حقوقی به رجال سیاسی و کنگره
برای جلوگیری از تداوم جنگ و جبران خسارتهای قانون اساسی، اقدامات زیر ضروری است:
۱. تصویب قوانین محدودکننده اختیارات یکجانبه رئیسجمهور برای اقدام نظامی علیه ایران.
۲. لغو یا اصلاح مجوزهای استفاده از نیروی نظامی مربوط به سالهای ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲.
۳. استفاده از اختیار کیف پول (Power of the Purse) برای وتوی بودجه جنگ.
۴. شفافسازی مفهوم «ناتوانی» در متمم ۲۵ و ایجاد سازوکاری مستقل و چندحزبی برای ارزیابی صلاحیت روانی رئیسجمهور.
۵. همکاری با نهادهای بینالمللی (از جمله دیوان کیفری بینالمللی) برای پیگرد جنایت جنگی در جملات به ایران و نقض قواعد منع توسل به زور و حمایت از غیرنظامیان.
۶. توقف فوری حمایت یکجانبه از اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی در لبنان.
۷. بازگشت به دیپلماسی چندجانبه و احترام به قواعد بینالمللی.
۷. هشدار نهایی به کابینه و فرماندهان نظامی آمریکا
کابینه ترامپ مسئولیت قانونی و اخلاقی دارد در صورت مشاهده رفتارهای مصداق ناتوانی روانی، نسبت به فعالسازی متمم ۲۵ اقدام کند. فرماندهان نظامی بر اساس بند ۴ ماده ۲ منشور نورنبرگ موظفند از اجرای دستوراتی که به ارتکاب جنایات جنگی منجر میشود سرپیچی کنند.
نتیجه؛ ملت ایران در چهل روز مقاومت اثبات کرد که هیچ قدرت نظامی، هرچند مجهز به پیشرفتهترین تجهیزات، قادر به شکست اراده آن نیست. رجال سیاسی آمریکا امروز در برابر یک انتخاب تاریخی قرار دارند: ادامه سیاستهای شکستخورده و غیرقانونی که جان شهروندان خود و منافع ملیشان را به مخاطره میاندازد، یا بازگشت به قانون، تفکیک قوا و احترام به حقوق بینالملل. جوانان آمریکایی که در میدانهای نبرد بیحاصل در غرب آسیا جان میبازند، قربانی سیاستهایی هستند که از منظر حقوقی و اخلاقی قابل دفاع نیست. این واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت.
...........
مجتهدزاده مستشار بازنشسته دیوانعالی کشور ۱۴۰۵/۱/۲۳
..........
پایان پیام
نظر شما