روز جهانی کارگر؛ نگاهی به جایگاه کار و کارگر در آموزه‌های اهل‌بیت(ع)

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ اول ماه مه در تقویم جهانی به عنوان «روز جهانی کارگر» شناخته می‌شود؛ روزی که به پاس تلاش‌ها و زحمات میلیون‌ها کارگر در سراسر جهان گرامی داشته می‌شود. این روز فرصتی برای توجه به جایگاه والای کار، تلاش و عدالت در روابط کارگری و کارفرمایی است.

در فرهنگ اسلامی و در آموزه‌های پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع)، کار و تلاش برای تأمین معاش نه‌تنها امری اقتصادی، بلکه عملی ارزشمند و حتی عبادت به شمار آمده است. متون دینی مسلمانان سرشار از توصیه‌هایی درباره احترام به کارگر، پرداخت عادلانه دستمزد و ارزش تلاش انسان است.

پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله در حدیثی معروف بر رعایت حقوق کارگران تأکید کرده و فرموده‌اند: «أعطُوا الأجیرَ أجرَهُ قَبلَ أنْ یَجِفَّ عَرَقُهُ، وأعْمِلْهُ أجرَهُ وهُو فی عملِهِ». یعنی مزد کارگر را پیش از آن‌که عرق او خشک شود بپردازید و دستمزد او را از همان آغاز کار مشخص کنید. این سخن پیامبر(ص) نشان‌دهنده اهمیت عدالت، احترام و رعایت حقوق نیروی کار در جامعه اسلامی است.

در نگاه اسلام، تلاش برای کسب روزی حلال وظیفه‌ای همگانی است. پیامبر اکرم(ص) در حدیثی دیگر می‌فرمایند: «طَلَبُ الْحَلَالِ فَرِیضَةٌ عَلَی کُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَة». یعنی تلاش برای به دست آوردن روزی حلال بر هر زن و مرد مسلمان واجب است. این آموزه نشان می‌دهد که کار و فعالیت اقتصادی سالم، بخشی از مسئولیت دینی انسان محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، در روایات اسلامی کار و تلاش جایگاهی هم‌سنگ عبادت دارد. چنان‌که پیامبر خدا(ص) فرموده‌اند: «الْعِبَادَةُ عَشَرَةُ أَجْزَاءٍ تِسْعَةُ أَجْزَاءٍ فِی طَلَبِ الْحَلَال». به این معنا که عبادت ده بخش دارد و نه بخش آن در تلاش برای کسب روزی حلال است.

امیرالمؤمنین امام علی علیه‌السلام نیز ارزش انسان را در همت و تلاش او می‌دانند، نه در میزان دارایی و ثروت. آن حضرت می‌فرمایند: «الْمَرْءُ بِهِمَّتِهِ لَا بِقُنْیَتِه» یعنی ارزش انسان به همت اوست، نه به ثروتش.

با توجه به این آموزه‌ها، می‌توان گفت که در مکتب اهل‌بیت(ع)، کارگر تنها یک نیروی تولیدی نیست، بلکه انسانی شریف و دارای کرامت است که تلاش او پایه حرکت و پیشرفت جامعه را شکل می‌دهد. روز جهانی کارگر نیز می‌تواند فرصتی برای بازخوانی این آموزه‌های ارزشمند و تقویت فرهنگ احترام به کار، کارگر و عدالت اجتماعی در جامعه باشد.

نگارش و تدوین: محمود لطفعلی‌خانی

..............................

پایان پیام/ ۲۶۸