به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ بیشتر آوارگان افغانستانی با شرایط معیشتی دشواری روبهرو هستند، اما جوانان بیش از دیگران رنج میبرند؛ زیرا فرصتهای کار، تحصیل و خدمات حیاتی را از دست دادهاند و امیدشان به آیندهای بهتر که آنان را از سرگردانی و آسیبهای خطرناک دور کند، از بین رفته است.
براساس روزنامه «العربی الجدید»، موجهای جدید آوارگی از پایان ماه فوریه گذشته در مناطق گستردهای از شرق و جنوب افغانستان آغاز شده است؛ این امر پس از تشدید درگیریهای نظامی و تنشهای مرزی افغانستان با پاکستان رخ داد و هزاران خانواده افغانستانی را مجبور کرد بار دیگر خانههای خود را ترک کنند و در جستوجوی امنیت باشند. در حالی که صحنههای آوارگی در افغانستان بیش از چهار دهه تکرار شده، جوانان و نوجوانان افغانستانی اکنون در دل بحرانی انسانی و رو به تشدید گرفتار شدهاند و انواع رنجها را تجربه میکنند.
جوانانی بدون کار و آینده
برای جوانان افغانستانی، آوارگی دیگر یک رویداد موقتی نیست، بلکه به تجربهای تکراری تبدیل شده که در آن امید، آینده، آموزش و سلامت خود را از دست میدهند. پیش از ازسرگیری درگیری افغانستان با پاکستان، بسیاری از خانوادههای افغانستانی پس از سالها رنج به ثبات نسبی رسیده بودند، اما اکنون هزاران خانواده افغانستانی ناچار شدهاند خانهها، کارها و مدارس فرزندان خود را در مناطق مرزی رها کنند و زندگی تازهای را در مراکز اسکان موقت یا در خانه بستگان آغاز کنند.
مرز میان افغانستان و پاکستان طی دههها شاهد موجهای پیاپی آوارگی و پناهجویی بوده است، اما بحران انسانی ناشی از درگیریهای اخیر در سایه نبود نقش مؤثر نهادهای بینالمللی و محلی در حمایت از حقوق پناهندگان و نیز بهدلیل سیاستهای اخراج اجباری و بمباران مناطق مرزی، تشدید شده و صدها هزار پناهجو افغانستانی را در معرض شرایطی فاجعهبار قرار داده است.
زندگی در چادر؛ حداقلهای یک زندگی از دست رفته
در یکی از مراکز اسکان موقت در شهر «جلالآباد» در شرق افغانستان، جوانی به نام «نجیبالله مهمند» از بازگشت اجباری به زندگی آوارگی میگوید: سختترین بخش ماجرا این است که یکشبه و ناگهانی خانهات را ترک کنی. حالا ما باید زندگی را از صفر شروع کنیم، در حالی که همهچیز را از دست دادهایم. خانه برای ما پناهگاه بود؛ کار میکردیم، درآمد داشتیم و با آرامش زندگی میکردیم، اما امروز همهچیز را از دست دادهایم. مراکز اسکان زندگی شایستهای بهویژه بهدلیل نبود حریم خصوصی و خدمات اولیه فراهم نمیکنند.
او میگوید که دلتنگی برای خانه در شبها بیشتر میشود؛ زمانی که خانوادهها در چادرهای تنگ و فاقد حداقل امکانات زندگی جمع میشوند؛ چادرهایی که بهسختی پاسخگوی تعداد آوارگان است.
از پیامدهای مستقیم آوارگی، از دست رفتن شغل، تحصیل و فرصتهای کاری است؛ بهویژه آنکه بیشتر جوانان آواره افغانستانی، پیشتر در کشاورزی یا کارهای روزمزدی در مناطق مرزی مشغول بودند یا در حال تحصیل بودند. اما ترک اجباری خانهها در بیش از دو ماه گذشته، آنان را بیکار و بیهدف کرده و اکنون در چادرها زندگی میکنند یا در کنار جادهها مینشینند و درباره نگرانیها و مشکلات معیشتی خود گفتوگو میکنند.
پرسه در خیابانها به جای مدرسه و کار
نجیبالله با تأکید بر اینکه بیکاری و بیهدفی حتی از خود آوارگی هم سختتر است، افزود: وقتی انسان مشغول کار است، احساس آرامش میکند، اما وقتی ناگهان بیکار میشود، دچار افسردگی میشود. فکر کردن به هزینههای خانواده و تأمین معاش، مدام ذهن را درگیر میکند، علاوه بر سختیهایی از جمله تنگنای زندگی و نبود خدمات اساسی که بهعنوان آواره با آن روبهرو هستیم.
برای فرار از این وضعیت روحی دشوار، بسیاری از جوانان آواره افغانستانی به بازارها میروند و در خیابانها پرسه میزنند و زمان خود را بدون هدف و فایده سپری میکنند، در حالی که هیچ برنامه آموزشی یا فرصت شغلی در دسترس نیست.
«محمد هاشم» جوان دیگری که همراه خانوادهاش در موج اخیر از استان «کنر» در شرق افغانستان، نزدیک مرز پاکستان، آواره شده، اکنون در خانه عمویش در حومه کابل زندگی میکند. او میگوید: ترک خانه مثل این است که بخشی از بدن انسان را جدا کنند. با اینکه عمویم تلاش میکند نیازهای ما را تأمین کند، اما زندگی خارج از خانه خودمان بسیار سخت است و به باری سنگین تبدیل شده است.
این جوان افغانستانی با بیان اینکه بیشتر وقتش را با دوستان یا در جمعها میگذراند تا روزش را سپری کند، میافزاید: وقتی انسان کارش را از دست میدهد، به هر چیزی نیاز دارد که ذهنش را از فکر آینده دور کند. وقتی فشارهای روانی و احساس ترس و اضطراب زیاد میشود، ساعتها پیادهروی میکنم و در خیابانها پرسه میزنم.
خطر اعتیاد در سایه بیهدفی
پیامدهای آوارگی تنها به جوانان افغانستانی محدود نمیشود؛ پدران نیز در این شرایط نگران آینده فرزندان خود هستند. یکی از پدران آواره به نام «مسفار خان» میگوید: جنگ فقط خانه ما را نگرفت، بلکه راههای زندگی را از همه اعضای خانواده سلب کرد. جوانان روزشان را در بازارها و کنار خیابانها میگذرانند؛ نه مدرسهای هست و نه کاری که وقتشان را پر کند. بیشترین نگرانی من این است که به سمت مصرف حشیش که در همهجا رایج شده یا حتی مواد مخدر دیگر کشیده شوند.
او میافزاید که زندگی پیش از آوارگی متفاوت بود؛ فرزندانش یا درس میخواندند یا در کارهای خانوادگی مشغول بودند، اما اکنون آن سبک زندگی که به آنان نظم، مسئولیتپذیری و احساس امنیت میداد، از بین رفته است.
آمار نگرانکننده پناهجویان افغانستانی
بر اساس برآورد سازمانهای بینالمللی، افغانستانیها یکی از بزرگترین گروههای پناهجویان در جهان را تشکیل میدهند و تعداد آنها به حدود ۶.۴ میلیون نفر میرسد که در کشورهای همسایه بهویژه پاکستان و ایران، پراکندهاند. بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ میلادی نیز بیش از ۱.۶ میلیون افغانستانی دیگر را به مهاجرت به کشورهای همسایه وادار کرد.
پاکستان در ۲۲ فوریه گذشته هفت نقطه در امتداد مرز با افغانستان را هدف قرار داد و آنها را پایگاههای تروریستی خواند؛ اقدامی در واکنش به حملاتی در داخل خاک خود که گفته شد گروه طالبان پاکستان مسئول آن است. در مقابل، حکومت طالبان مستقر در افغانستان در ۲۶ فوریه با حمله به تأسیسات نظامی پاکستان در امتداد مرز پاسخ داد و سپس پاکستان نیز مواضعی را در کابل و مناطق مرزی هدف قرار داد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما