خدا تو را فراموش نکرده است

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: طبق آیات قرآن و روایات اسلامی، خداوند بالاترین مرتبه محبّت و مهرورزی را نسبت به بندگانش دارد. اوّلین صفتی که هر روز در دفعات مختلفی آن را تکرار می کنیم و در ابتدای هر کلام و هر کاری آن را بر زبان می آوریم، صفت مهربانی و مهرورزی او نسبت به عالمیان است. در جمله «بسم اللّه الرحمن الرحیم» با ذکر دو صفت رحمان و رحیم یادآور می شویم که او مهربانترین مهربانان است که لطفش سراسر نظام هستی را فرا گرفته است. او خود در آیه 156 سوره اعراف می فرماید: (رحمتم همه چیز را فراگرفته است)؛ «وَ رَحْمَتی وَسِعَتْ کُلَّ شَیء».

مهرورزی پروردگار حتی نسبت به خطاکاران

مهربانی و دلسوزی خداوند چنان است که حتی از بنده گنهکار و خطاکار خود نیز غافل نمی شود و او را از یاد نمی برد. در حدیثی قدسی می خوانیم: «لَو یَعلَمُ المُدبِرونَ عَنّی کَیفَ انتِظاری لَهُم ورِفقی بِهِم وشَوقی إلی تَرکِ مَعاصیهِم لَماتوا شَوقاً إلَیَّ وتَقَطَّعَت أوصالُهُم مِن مَحَبَّتی»(1)؛

(اگر کسانی که از من روی گردانیده اند بدانند چگونه منتظرشان هستم و چقدر لطف من شامل حال شان است و چقدر مشتاق به ترک گناه آنانم، حتماً از شوق می مردند و از محبت من متلاشی می شدند). این حدیث به خوبی نشان می‌ دهد که خدا چقدر نسبت به بندگان حتی گناهکار خود رئوف است و چقدر به آنها علاقه دارد و با اینکه انسان گنهکار، خدا را نافرمانی کرده و از او دور شده، امّا خداوند مشتاقانه منتظر بازگشت اوست.

آیا تا به حال در محبت یک مادر به فرزند دقّت نموده اید؟ مادری که آغوش پر مهرش همیشه به روی فرزند گشوده است و از هیچ کمکی نسبت به او دریغ ندارد. شدّت محبت خداوند به مخلوقاتش از محبت مادر نیز بیشتر است. در زمان رسول خدا(صلی الله علیه و آله) عدّه ای اسیر نزد پیامبر آوردند.

ناگهان زنی از اسیران، که چشمش به کودکی اسیر افتاده بود، دوید و او را در آغوش گرفت و شیرش داد. پیامبر(صلی الله علیه و آله) به اصحاب فرمود: آیا به نظر شما این زن هیچ گاه حاضر می شود کودک خود را در آتش افکند؟ عرض کردند: خیر؛ تا قدرت داشته باشد این کار را نمی کند. پیامبر فرمود: خداوند نسبت به بندگان خود مهربان تر از این مادر نسبت به فرزند خود است.(2)

خدایی که همه پدیده های هستی را جهت رشد و کمال انسان آفریده و تنظیم کرده و متناسب با جایگاه و وظایف هر کس، غرائز و کشش های لازم را درون او تعبیه نموده و برای مثال مادران را به گونه ای پر مهر و عاطفه آفریده که می توانند از آسایش و خواب و استراحت خود صرف نظر کنند و به تربیت و مراقبت از فرزندان شان همت بگمارند.

بی گمان چنین خدایی به همه بندگان خود با نگاه رحمت و عطوفت و شفقتی بی مثال می نگرد چرا که او به عنوان کمال مطلق واجد همه فضائل و نیکی های مخلوقات خود در والاترین و بی حد و حصرترین مراتب آنهاست. یعنی اگر مهر مادری را وصفی نیکو در نهاد مادران می یابیم باید بدانیم که کمال این مهر و شفقت در وجود پروردگار یافت می شود.

با این حساب آیا می توان چنین تصور کرد که خدا بندگانش را فراموش کند و آنها را تنها بگذارد؟! باید مراقب بود! شیطان اینگونه القا می‌کند که احساس کنیم خدا ما را فراموش کرده و تنها گذاشته است تا ما را از خدا و رحمتش ناامید و دور سازد و در نتیجه خدا و یاد او را فراموش کنیم. این در حالی است که ما باید با تذکر و یادآوری مدام این حقیقت را از یاد نبریم که او دوست مان دارد.

اطاعت الهی، شرط استمرار محبّت الهی

انسان از طریق اطاعت خداوند و انجام واجبات الهی می تواند به او نزدیک شود و خود را محبوب او سازد. خداوند خود می فرماید: «مَا تَحَبَّبَ إِلَیَّ عَبْدِی بِشَیْ‏ءٍ أَحَبَّ إِلَیَّ مِمَّا افْتَرَضْتُهُ عَلَیْه»(3)؛ (بنده من با چیزی محبوب تر از آنچه بر او واجب نموده ام، محبت مرا بخود جلب نمی کند) و در روایتی امام علی(علیه السلام) می فرماید: (ای اصبغ! اگر گام های تو استوار باشد و ولایت پذیری تو کامل و دستت گشاده، بدان که خداوند به تو، از خودت مهربانتر است)؛ «یا أَصبَغُ! لئن ثَبَتَتْ قَدَمُکَ و تَمَّتْ وَلایَتُکَ و انبَسَطَتْ یَدُکَ فاللّه ُ أَرحَمُ بِکَ مِن نفسِکَ».(4)

واضح است که برای تداوم بخشیدن این محبوبیت باید خدا را زیاد یاد کنیم. زیرا او خود در آیه 152 سوره بقره فرموده: (پس به یاد من باشید، تا به یاد شما باشم! و شکر مرا گویید و [در برابر نعماتم] کفران نکنید)؛ «فَاذْکُرُونی‏ أَذْکُرْکُمْ وَ اشْکُرُوا لی‏ وَ لا تَکْفُرُون». همچنین در آیه 31 سوره آل عمران و از قول پیامبر می خوانیم: (اگر خدا را دوست دارید از من اطاعت کنید تا خدا شما را دوست بدارد)؛ «قُلْ إِن کُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونیِ یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ».

باید مراقب باشیم مانند کسانی نشویم که خدا را فراموش کرده اند و خداوند نیز آنها را به حال خودشان رها کرده و غرق در گناه شده اند. چرا که به تعبیر قرآن در آیه 19 سوره حشر، فراموشی خدا سبب می شود که انسان خویشتن خویش را نیز از یاد ببرد: «وَ لا تَکُونُوا کَالَّذینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُون»؛ (و همچون کسانی نباشید که خدا را فراموش کردند و خدا نیز آنها را به «خود فراموشی» گرفتار کرد، آنها فاسقان اند). خودفراموشی بدین معنا که آدمی ارزشها و استعدادها و لیاقتهای ذاتی خود را که خدا در او نهفته و از بقیه مخلوقات ممتازش ساخته، به دست فراموشی می سپرد و این مساوی با فراموش کردن انسانیت خویش است و چنین انسانی تا سرحد یک حیوان درنده سقوط می کند و همتش چیزی جز خواب و خور و شهوت نخواهد بود.(5)

برای همین است که باید گناه و مجالسی را که زمینه فراموشی انسان از سوی خداوند سبحان فراهم می سازد، ترک کرد همچنان که در آیه 140 سوره نساء نیز آمده که: «اِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللَّهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فی‏ حَدیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ»؛ (هر گاه بشنوید افرادی آیات خدا را انکار و استهزا می‏ کنند، با آنها ننشینید تا به سخن دیگری بپردازند! و گر نه، شما هم مثل آنان خواهید بود).

باید از روز نخست، در محافل و مجالسی که حرمت و حرم مقدسات و قداست مفاهیم و ضروریات دین در آن شکسته می شود، شرکت نکرد و یا به محض آگاهی از چنین چیزی، مجلس را ترک کرد تا خداوند ما را در زمره ی جمعیت ستمگر و فراموش شده قرار ندهد و اگر به گناهی آلوده شدیم به جای ناامیدی از رحمت الهی، با توبه زمینه جلب رحمت خداوند را ایجاد کنیم و بدانیم تنها گناهی که گناهی بزرگتر از آن نیست ناامیدی از رحمت و بخشایش پروردگار مهربان است.در جمع بندی همه این مطالب باید گفت که خداوند هیچ وقت انسان را فراموش نمی کند و از یاد او غافل نمی گردد.

به هر حال خدایی که انسان را در ظلمتکده رَحم فراموش نکرد، خدایی که هنگام طفولیّت که توانایی بر تغذیه از موادّ غذایی این جهان نداشت روزی اش را قبل از تولّد به پستان مادر مهربان حواله کرد، خدایی که هنگام پایان دوران شیرخوارگی در آن حال که ناتوان بود روزی اش را به دست پدری پر مهر داد که صبح تا شام تلاش کند و خوشحال باشد که برای تهیّه غذای فرزندانش زحمت می‏کشد؛ این خدا چگونه ممکن است انسان را فراموش کند(6) و او را برای تأمین نیازهای مادی و معنوی و برای رفع مشکلاتش، تنها گذارد؟

پی نوشت: