به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ عزاداری بر سیدالشهدا(ع) و شهیدان کربلا، از اولین لحظات آغاز این فاجعه عظیم تاریخی، توسط خانواده و اعضای کاروان در صحرای کربلا آغاز شد. گزارشهای فراوانی از تشکیل مجالس ماتم در طول سفر کاروان به کوفه و شام نیز در تاریخ گزارش شده است. همه ائمه معصومین(ع) نیز در طول حیات خویش، به روشهای گوناگون، مراسم سوگ بر سیدالشهدا(ع) برگزار کردند که آداب و روشهای این سوگواری میتواند الگویی برای روش عزاداری برای امام حسین(ع) باشد.
سیاهپوشی: در بسیاری از فرهنگها، «سیاهپوشی» بهعنوان نشانهای از عزاداری و ماتم شناخته میشود. در منابع دینی نیز گزارشهایی از سیاهپوشی اهلبیت(ع) در عزای عزیزان خود، مانند بستن پیشانیبند سیاه توسط حضرت زهرا(س) در سوگ رسول خدا(ص)، سیاهپوشی امام مجتبی(ع) در شهادت امام علی(ع)، سیاهپوشی شیعیان تشییعکننده امام کاظم(ع)، همچنین توصیه رسول خدا(ص) به سیاهپوشی برای شهادت حضرت جعفر بن ابیطالب به زنان و تایید سیاهپوشی زینب دختر امسلمه در سوگ حضرت حمزه و تایید این کار توسط رسول خدا(ص) دیده میشود. در ماجرای کربلا نیز منابع تاریخی از سیاهپوشی زنان هاشمی در شام و برپایی مجلس عزا در این شهر، همچنین سیاهپوشی مردان و زنان مدینه هنگام استقبال از ورود کاروان اسرای کربلا به این شهر و سیاهپوشی امام سجاد(ع) در عزای امام حسین(ع) روایت کردهاند.
گروهی از این روایات، علاوه بر منابع شیعی، در کتابهای حدیثی اهلسنت نیز نقل شده است، بهعنوان نمونه دستور رسول خدا(ص ) برای سیاهپوشی زنان در شهادت جناب جعفر در مسند احمد بن حنبل و سیاهپوشی امام حسن(ع) در شهادت امام علی(ع) در کتاب مستدرک الصحیحین و شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید دیده میشود.
نوحهخوانی: برگزاری مراسم عزاداری برای امام حسین(ع) و ذکر مصائب ایشان از سنتهای عزاداری از توصیههای اهلبیت(ع) به یاران خویش بوده است، علاوه بر آنکه خود حضرات نیز، جلسات عزاداری و نوحهخوانی در منازل خویش برگزار میکردند.
این نوحهخوانی، غالبا بهصورت سرایش مرثیه و خواندن آن توسط شاعران صورت میگرفت، بهعنوان نمونه نوحهخوانی شاعران معروف شیعی مانند «کمیت اسدی» در منزل امام باقر(ع) یا روضهخوانی «سید حمیری»، «سفیان بن مصعب عبدی» یا «جعفر بن عفان» در منزل امام صادق(ع) و مرثیهسرایی «دعبل خزایی» نزد امام رضا(ع) در منابع روایی بیان شده است.
از سویی دیگر ممکن است برخی افراد توانایی سرودن شعر نداشته، اما اشعار دیگران را به خوبی میخوانند، مانند آنچه امروزه بهعنوان «مداح» شناخته میشوند، مورد توجه ائمه(ع) بودهاند و بارها توسط ائمه معصومین(ع) از آنها برای خواندن نوحه و مرثیه دعوت شده است. این افراد در منابع عربی به عنوان «مُنشد» معرفی میشدند که بهعنوان مثال میتوان به «ابوهارون مکفوف»، «ابوعماره منشد» و «فضیل الرسان» اشاره کرد که در روایات مختلفی از نوحهخوانی آنان نزد ائمه(ع) سخن گفته شده است. جایگاه علمی این شاعران و مُنشدان نیز بهگونهای بوده که بسیاری از آنان از صحابه و راویان احادیث ائمه(ع) شناخته شده و کتابهای مختلفی را تالیف کردهاند.
در بخشهای بعدی این نوشته، شیوههای دیگر عزاداری برای سیدالشهدا(ع) بر اساس سیره ائمه معصومین(ع) بررسی میشود.
سید علیاصغر حسینی/ ابنا
.....................
پایان پیام
نظر شما