آداب سوگواری امام حسین(ع) در سیره اهل‌بیت(ع)؛ بخش دوم: زیارت کردن و گریستن

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ در بخش اول این نوشته، «سیاه‌پوشی» و «نوحه‌خوانی» بر امام حسین(ع) در سیره اهل‌بیت(ع) مورد بررسی قرار گرفت. در این نوشته نیز شیوه‌های دیگر سوگواری بر امام حسین(ع) در دو بخش «روایت و بیان»  همچنین «سنت و عمل» اهل‌بیت(ع) تشریح می‌شود.    

گریستن: از سنت‌های اهل‌بیت(ع) در سوگ امام حسین(ع)، گریه کردن در عزای سید شهیدان و دعوت دیگران به گریستن بر مصائب آن حضرت و خانواده ایشان در صحرای کربلا بود. نخستین کسانی که بر این مصیبت گریستند، امام سجاد(ع) و بانوان محترمه کاروان اسراء بودند که از اولین ساعت‌های روز عاشورا، گریه آنان آغاز شد و تا کاخ یزید ادامه داشت. این گریه تا بازگشت این کاروان به مدینه ادامه داشت. امام سجاد(ع) نیز بعد از ورود به مدینه، زنان را بر گریستن بر مصائب امام حسین(ع) امر کردند و خود نیز تهیه ملزومات و اغذیه مجلس عزا را بر عهده گرفتند. امام باقر(ع) و امام صادق(ع) نیز در مجالس عزای سیدالشهدا(ع) بر گریستن بر ایشان تاکید داشتند به‌گونه‌ای که صدای گریه از اعضای خانواده ایشان بلند می‌شد و گاه به دلایلی مانند تقیه مجبور به ساکت کردن آنان و اتمام جلسه روضه می‌شدند. ده‌ها روایت نیز از ائمه معصومین(ع) بر ثواب گریستن بر امام حسین(ع) روایت شده که نشانگر تاکید ویژه اهل‌بیت(ع) بر این موضوع است.

تسلیت گفتن: از آدب سوگواری، تسلیت گفتن به شخص یا خانواده‌ای است که عزیزی را از دست داده‌اند، در عزای امام حسین(ع) نیز توصیه‌های اهل‌بیت(ع) به تسلیت گفتن شیعیان به یکدیگر است، در برخی از روایات نیز عبارت این تسلیت به این شکل بیان شده است: «أعظَمَ اللهُ اجورَنا بمُصابِنا بِالحُسَینِ، وَ جَعَلَنا و ایّاکُم مِنَ الطّالِبینَ بِثارِهِ مَع وَلیّهِ الامامِ المَهدیِّ مِن آلِ مُحَمَّدٍ(ع)» نحوه این تسلیت‌گویی به‌گونه‌ای است که باید گفت که در نگاه اهل‌بیت(ع)، تمامی شیعیان، در این مصیبت شریک هستند و به نظر می‌رسد همه آنها اعضای یک خانواده شناخته می‌شوند، از سوی دیگر در این تسلیت، امتداد قیام حسینی(ع) با قیام مهدوی(عج) نیز بیان شده تا نسبت میان عزاداری و تلاش برای برپایی حکومت نهایی عدالت جهانی روشن شود.

توصیه به زیارت امام حسین(ع): از آداب عزاداری در سیره ائمه معصومین(ع) تاکید بر زیارت قبر سیدالشهدا(ع) در طول سال به‌ویژه در روزهایی خاص مانند روز عرفه، روز غدیر و نیمه شعبان است، تاکید بر این زیارت در روزهایی مانند عاشورا یا اربعین نیز با ذکر روایت‌های مختلفی مورد تاکید قرار گرفته است.

به این فهرست می‌توان اعمال دیگر مانند «ترک زینت برای بانوان»، کراهت «کسب و تجارت برای مردان»، «زدن بر سر و صورت»، «برگزاری جلسات عزا و بیان خطابه» را نیز افزود که در روایاتی مختلف توسط اهل‌بیت(ع) توصیه شده است.

سید علی‌اصغر حسینی/ ابنا

..............

پایان پیام