آیا این هماهنگی حیرت‌انگیز می‌تواند تصادفی باشد؟

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا:  در یک روز از روزهای بهار که هوا کم کم رو به گرمی می رود سری به باغ ها و مزارع سرسبز و زیبا بزنید؛ دسته های زیادی از حشرات کوچک، زنبوران عسل، مگس های طلائی، پروانه ها، و پشه های ریز را می بینید که آهسته و بدون سر و صدا به هر طرف می دوند؛ از روی این گل برخاسته به سراغ دیگری می روند و از این شاخه به شاخه دیگر پرواز می نمایند.

چنان گرم فعالیت و کارند، که گویا نیروی مرموزی مانند یک کارفرمایِ جدّی بالای سر آنها ایستاده و مرتباً به آنها فرمان می دهد؛ بال ها و پاهای آنها که آغشته به گرد زردرنگ گلهاست قیافه کارگرانی که لباس کار می پوشند و با علاقه و جدّیّت در کارگاه خود مشغول به کارند؛ به آنها داده است.

راستی هم مأموریت و کار مهمّی دارند، این مأموریت به قدری بزرگ است که پروفسور رلئون برتن در این باره می گوید:

«کمتر کسی می داند که بی وجود حشرات سبدهای ما از میوه خالی خواهد ماند»...

و ما این جمله را به گفته او اضافه می کنیم که: «برای سال های بعد باغ ها و مزارع ما آن طراوت و سرسبزی و خرّمی را به کلّی از دست خواهد داد» بنابراین حشرات در واقع پرورش دهندگان میوه ها و تهیه کنندگان بذر گل ها هستند.

حتماً می پرسید چرا؟ برای این که حسّاس ترین عمل حیاتی گیاهان یعنی عملِ لقاح به کمک آنها انجام می گیرد، لابد این نکته را تا کنون شنیده اید که گل ها مانند بسیاری از حیوانات دارای دو قسمت نر و ماده هستند که تا تلقیح و پیوند میان آنها صورت نگیرد؛ تخم و دانه و به دنبال آن میوه به دست نخواهد آمد.

ولی هیچ فکر کرده اید که قسمت های مختلف گیاه که حس و حرکتی ندارد چگونه به سوی هم جذب می شوند و چگونه گرده های نر که در حکم نطفه مرد (اسپرماتوزوئید) هستند با تخمک ها که حکم نطفه ماده (اوول) را دارند ترکیب می گردند و مقدّمات ازدواج میان آنها فراهم می شود؟

این کار در بسیاری از موارد به عهده حشرات واگذار شده و در مواردی هم به عهده بادها.

ولی این موضوع به همین سادگی که ما خیال می کنیم نیست و این ازدواج مبارک و میمون و پربرکت که به خواستگاریِ حشرات صورت می گیرد؛ تاریخچه و تشریفات و ماجرای طولانی و شگفت انگیزی دارد که یک فراز آن را در این جا از نظر شما می گذرانیم:

دانشمندان علوم طبیعی پس از مطالعاتی به این نتیجه رسیده اند که گیاهان و گل ها در نیمه دوم دوران دوم زمین شناسی به وجود آمده اند، و عجب این که در همین دوران، حشرات نیز پیدا شدند و این دو، همیشه در طول تاریخ پرماجرای آفرینش، به صورت دو دوست صمیمی و باوفا زندگی کرده و مکمل وجود یکدیگر بوده اند.

گل ها برای جلب محبّت و شیرین کردن کام دوستان همیشگی، نوش یعنی شیرینی بسیار خوش طعمی در بن خود ذخیره کرده اند و هنگامی که حشرات برای جابه جا کردن گرده های نر و فراهم آوردن مقدمات لقاح و باروری قدم رنجه کرده و به درون گل وارد می شوند! این شیرینی را به رایگان در اختیار آنها می گذارند، این قند مخصوص و پر ارزش به قدری در ذائقه حشرات خوش طعم است که آنها را بی اختیار به سوی خود می کشاند.

عدّه ای از گیاه شناسان معتقدند که رنگ زیبا و عطر مطبوع گل ها نیز نقش مهمّی در جلب حشرات بسوی گل ها دارند؛ آزمایش های مختلفی که روی زنبوران عسل به عمل آمده ثابت می کند که آنها رنگ ها را تشخیص می دهند و بوی گل ها را درک می کنند.

در واقع این گل ها هستند که خود را برای حشرات می آرایند و خوشبو می کنند، به طوری که پروانه های با ذوق و زنبوران عسل خوش سلیقه را، به سوی خود می کشانند، آنها هم با آغوش باز این دعوت را پذیرفته و به زودی مقدّمات کار را فراهم ساخته و شیرینی آن را هم می خورند. و همین شیرینی و قند مخصوص است که عالی ترین غذای حشرات محسوب می شود و هنگامی که روی هم انباشته شد، عسل را تشکیل می دهد، زیرا حشرات موقعی که به سراغ گل ها می آیند مقداری از این شیرینی را می خورند و مقدار بیشتری را مانندِ مهمان هایِ پررو! همراه خود برده در لانه خود ذخیره می کنند، این پیمان محبّت و دوستی که بر اساسِ منافع متقابل قرار دارد همواره بین گل ها و حشرات بوده و خواهد بود.

هنگامی که انسان این نکات شگفت انگیز را در زندگی حشرات و گل ها مطالعه می کند؛ بی اختیار از خود می پرسد: این پیمان محبّت و دوستی را چه کسی میان گل ها و حشرات بسته؟

این شیرینی مخصوص و نوش خوش طعم را که به گل ها داده؟ این رنگ جالب و زیبا و این عطر مطبوع را چه کسی به گل ها بخشیده که حشرات را به سوی خود دعوت کند؟

این پاها و اندام ظریف حشرات، پروانه ها، زنبورهای عسل، زنبوران طلائی را که به آنها داده تا برای نقل و انتقال گرده گل ها مجهز و آماده باشند؟

چرا زنبوران مدتی رو به سوی یک نوع گل خاصی می نهند و چرا تاریخ حیات و زندگی گل ها و حشرات در جهان آفرینش با هم آغاز می گردد؟

آیا هیچ کس - هر قدر هم لجوج باشد، می تواند باور کند که این همه جریان ها بدون نقشه و طرح قبلی صورت گرفته؟ و قوانین بی شعور طبیعی خود به خود این صحنه های حیرت انگیز را به وجود آورده است؟ نه هرگز...

قرآن مجید می گوید: «وَ أَوْحی رَبُّکَ إِلَی النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبالِ بُیُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمّا یَعْرِشُونَ * ثُمَّ کُلِی مِنْ کُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُکِی سُبُلَ رَبِّکِ ذُلُلاً» (۱)
(پروردگار تو به زنبور عسل الهام داد که در کوه ها و درختان و داربست ها خانه اختیار کن، سپس از تمام گل ها بنوش، و در راهی که پروردگارت تعیین کرده با آرامی گام بردار).(۲)

پی نوشت: