به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: حجت الاسلام و المسلمین محمد حسین امین، نویسنده و پژوهشگر دینی، در نوشتاری اختصاصی برای ابنا، به تبیین رسالت بزرگ آحاد جامعه در عرصه «جهاد تبیین» در فضای مجازی و چگونگی خنثیسازی شایعات و روایتهای مسموم دشمنان با تکیه بر آموزههای قرآنی و عترت پرداخته است که مشروح آن تقدیم حضور میگردد:
محمد حسین امین / نویسنده و پژوهشگر دینی
تفنگهایی با لنز دوربین؛ هر گوشی همراه، یک سنگر در خط مقدم
روزگاری دفاع از این آب و خاک، نیازمند پوشیدن لباس رزم و حضور در خطوط مقدم جبهه و سینه سپر کردن در برابر گلولههای سربی بود؛ اما امروز، هندسه جنگ تغییر کرده و خاکریزها به درون خانهها و عمق افکار ما منتقل شدهاند. در این جنگِ شناختی و نرم، دشمن دیگر به دنبال تسخیر خاک نیست، بلکه به دنبال تسخیر مغزها و قلبهاست. در چنین کارزاری، هر گوشی هوشمندی که در جیب من و شماست، دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی ساده نیست، بلکه یک رسانه مستقل و یک اسلحه کارآمد در جنگ بیرحمانه روایتهاست.
ما در دنیایی زندگی میکنیم که رسانههای غربی و صهیونیستی با استفاده از پیشرفتهترین تکنیکهای روانشناختی، واقعیتها را وارونه جلوه میدهند تا جلاد را شهید و مظلوم را ظالم معرفی کنند. در این میان، بیتفاوتی بزرگترین گناه است؛ چرا که اگر ما روایت نکنیم، دشمن با دروغهای بزککرده خود، ذهن جوانان ما را روایت خواهد کرد. هر لایک، کامنت و بازنشانی (اشتراکگذاری) ما در فضای مجازی، یا تیری است به سمت اردوگاه شایعهپراکنان، و یا خدای ناکرده کمکی است به چرخه تولید ناامیدی در جامعه.
تلآویو و واشنگتن خوب فهمیدهاند که حریف ارادههای پولادین فرزندان این مرز و بوم در میدان نظامی نمیشوند؛ از این رو، ارتشهای سایبری خود را فعال کردهاند تا با پمپاژ دروغ و بذر تردید را در دلها بکارند. در برابر این هجمه سازمانیافته، رسالت تکتک ما این است که تلفنهای همراه خود را به سنگرهای دفاع از حقیقت تبدیل کنیم. ما نباید تماشاچی این نبرد باشیم، بلکه باید با تولید محتوای امیدآفرین و روشنگرانه، به یک مجاهد تبیین در این اقیانوس متلاطم تبدیل شویم.
منشور اخلاقی در فضای غبارآلود با نگاهی به آیه «نبأ» و مسئولیت انگشتان ما
قرآن کریم، این کتاب زنده و جاودانه، قرنها پیش از پیدایش اینترنت و شبکههای اجتماعی، دقیقترین دستورالعمل را برای مواجهه با شایعات و اخبار دروغین صادر کرده است. آنجا که خداوند متعال در سوره حجرات میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَن تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَیٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ»[۱]؛ یعنی ای کسانی که ایمان آوردهاید، اگر شخص فاسقی خبری برای شما آورد، درباره آن تحقیق کنید، مبادا به گروهی از روی نادانی آسیب برسانید و از کرده خود پشیمان شوید. این آیه، دقیقاً همان چیزی است که امروز به آن "سواد رسانهای" میگوییم؛ یعنی کورکورانه باور نکردن و بدون تحقیق، ناشر اخبار نبودن.
در اخلاق حضور در فضای مجازی از نگاه مکتب اهلبیت (ع)، سرعت در بازنشر اخبار هرگز مایه افتخار نیست، بلکه دقت و کشف صداقت ملاک است. پیامبر اکرم (ص) در کلامی تکاندهنده که گویی برای دنیای امروز ما و فوروارد کردنهای بیحسابوکتاب در گروههای مجازی فرموده شده، میفرمایند: «کَفَی بِالْمَرْءِ کَذِباً أَنْ یُحَدِّثَ بِکُلِّ مَا سَمِعَ»[۲]؛ یعنی برای دروغگو بودن یک فرد همین بس که هر چه را میشنود [بدون تحقیق] بازگو کند. این روایت، هشدار باشی جدی به انگشتان ماست که پیش از لمس گزینه "ارسال"، باید به عواقب آن بیاندیشند.
فضای مجازی نباید حیاط خلوتی برای گناهان زبانی و اخلاقی تلقی شود؛ چرا که فرشتگان الهی تمام این کلیکها و تایپ کردنها را ثبت میکنند. امیرالمؤمنین علی (ع) در نهجالبلاغه میفرمایند: «لا تَقُل ما لا تَعلَمُ، بَل لا تَقُل کُلَّ ما تَعلَمُ»[۳]؛ یعنی آنچه را نمیدانی نگو، بلکه همه آنچه را هم که میدانی بازگو مکن. این عقلانیت و تقوای رسانهای، سد محکمی در برابر جولان شایعات مسموم دشمن است که با هدف تخریب آرامش روانی و ایجاد تفرقه در میان امت اسلامی طراحی میشوند.
پادزهر ویروسِ ناامیدی؛ چگونه نقشههای میانمدت دشمن را بسوزانیم؟
استراتژی اصلی و میانمدت دشمن در جنگ شناختی علیه ملت ایران، ایجاد انسداد ذهنی و تزریق ویروس کشنده «ناامیدی» است. آنها تلاش میکنند با بزرگنمایی ضعفها، پنهان کردن دستاوردها و سیاه نشان دادن آینده، مردم را به این نتیجه برسانند که راهحلی وجود ندارد و تلاشها بیفایده است. وقتی جامعهای امید خود را از دست داد، دیگر انگیزهای برای مقاومت و پیشرفت نخواهد داشت و به سادگی تسلیم اراده مستکبران خواهد شد. این همان نقطه ایدهآل برای آمریکا و اسرائیل است.
پادزهر این ویروس خطرناک، تسلیح همگانی به سلاح "سواد رسانهای" و اقدام فعالانه در عرصه جهاد تبیین است. وقتی ما بدانیم که چرا دشمن فلان خبر منفی را ضریب میدهد و در مقابل، پیشرفتهای شگرف علمی، پزشکی و نظامی ما را بایکوت میکند، دیگر بازیچه دست الگوریتمهای آنان نخواهیم شد. سواد رسانهای به ما میآموزد که در مواجهه با سیل اخبار، ابتدا منبع را بسنجیم، لایههای پنهان خبر را کشف کنیم و به دنبال نیت واقعی منتشرکننده بگردیم تا اسیر جنگ روانی تالارهای دروغپردازی نشویم.
جهاد تبیین یعنی روایت درست، به موقع و هنرمندانه از داشتهها و واقعیتهای جامعه؛ این کار، نقشههای چندساله و هزینههای گزاف دشمن را در یک لحظه میسوزاند و خاکستر میکند. اگر هر ایرانی در صفحه شخصی خود، جلوههایی از ایثار، پیشرفتهای واقعی، همدلیهای مردمی و حقیقتِ خبیث دشمنان را فریاد بزند، گنبد آهنین رسانهای صهیونیسم فرو خواهد ریخت. آینده روشن این کشور در گرو همین قلمها و قدمهای به ظاهر کوچک اما در باطن بسیار بزرگ ما در فضای مجازی است.
منابع و پاورقیها
[۱] قرآن کریم، سوره مبارکه حجرات، آیه ۶.
[۲] مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج ۲، ص ۱۶۰، ح ۸ (باب عدم جواز روایه کل ما سمع).
[۳] شریف الرضی، محمد بن حسین، نهجالبلاغة (للصبحی صالح)، حکمت ۳۸۲ (کلمات قصار امیرالمؤمنین علیهالسلام).
نظر شما