خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)_ابنا: چرا شیعیان با دست باز نماز میخوانند؟
اولاً: تنها شیعیان نیستند که با دست باز نماز میخوانند بلکه مالکیها نیز با دست باز نماز میخوانند.
این عبارت از علمای معروف اهل سنت در بدایه المجتهد: میگوید:
«المساله الخامسه: اختلاف العلماء فی وضع الیدین احداهما علی الاخری فی الصلاه فکره ذلک مالک فی الفرض و اجازه فی النفل» (۱۸۵)
علما در مساله قرار دادن یک دست بر روی دست دیگر در نماز اختلاف دارند و این عمل را، مالک؛ در نمازهای واجب مکروه میدانند ولکن در نمازهای مستحبی اجازه داده است.
ثانیاً: بحثی که در میان مذاهب اهل سنت وجود دارد این است که آیا این عمل مستحب است یا نه؟
سه مذهب این عمل را که «تکتف یا تکفیر» نیز نامیده میشود در نمازهای واجب، مستحب میدانند و یک مذهب مکروه میدانند. علاوه بر این همان سه فرقه هم که مستحب میدانند در کیفیت با یکدیگر اختلاف دارند، یکی میگوید: «تحت السره» یعنی زیر ناف باید دستها گرفته شود. دیگری میگوید: «فوق»«السر» و همین اختلاف خود ثابت میکند که مساله «تکفّر» یا «تکفیر» مساله ثابت و روشنی نیست.
ابن حزم نیز که از بزرگان اهل سنت است در کتاب المجالی بالاثار مساله تکثّف را مطرح نموده و این عمل را جزء مستحبات نماز ذکر میکند.
مساله: «ویستحب ان یضع المصلۃ یدہ الیمنی علی کوع یدہ الیسری فی الصلاه» ۱۸۶
در نتیجه تمام فرق اسلامی نماز با دست باز را صحیح میدانند اما نماز با دست بسته اختلافی است؛ سه مذهب (حنفی، شافعی و حنبلی) این عمل را در نمازهای واجب، مستحب میدانند و یک مذهب (مالکی) مکروه و یک مذهب دیگر (تشیع) این عمل را حرام میداند.
و اما فرقههای حنفی و شافعی و حنبلی که این عمل را مستحب میدانند، برای اثبات این حکم استدلال به چند روایت نمودهاند که بعضی از آنها دلالت بر این مطلب ندارد و بعضی هم ضعف سندی دارد. اما شیعیان که این عمل را حرام و مبطل نماز میدانند، استدلال میکنند به روایاتی که از اهل بیت (ع) وارد شده در نهی از این عمل و مسلماً اهل بیت (ع) بهتر میدانند که جد بزرگوارشان پیامبر اکرم (ص) چگونه نماز میخواندهاند چرا که «اهل البیت ادری بما فی البیت.»
و از طرف دیگر به نص آیه تطهیر و حدیث متواتر ثقلین، کلام ایشان مصون از هرگونه خطا و اشتباه است. ابن رشد میگوید: «والسبب فی اختلافهم انه قد جاءت آثار ثابته نقلت فیها صفه صلاته علیه الصلاه و السلام و لم ینقل فیها انه کان یضع یده الیمنی علی الیسری»
«احادیث ثابتهای در وصف نماز پیامبر نقل شده ولکن در آن احادیث نقل نشده که پیامبر اکرم (ص) دست راست را بر دست چپ میگذارد».
بعضی از علمای اهل سنت برای عمل (دست بسته نماز خواندن)توجیه دیگری ذکر کردهاند، میگویند این عمل موافق با ادب وخضوع است و مناسب است با حال نماز.
در جواب میگوییم:
اولاً: در عبادات حق اعمال سلیقه نداریم و عبادات توقیفی است و هرگونه حذف و اضافه در عبادات بدعت محسوب میشود.
ثانیاً: احترام در جایی به گونهای است و در جایی دیگر به گونهای دیگر مثلاً در محیطهای نظامی احترام بگونه خاصی است. پس یک فرد نظامی بگوید من در نماز دستم را در مقابل پیشانی میگیرم چون ادب و احترام نظامی به این کار است او یا احترام اقوام مختلف مثل چینیها به روش مخصوص خودشان است.
منبع:
بدایه المجتهد، باب فی صلاة المنفرد الحاضر الامن الصحیح، فصل دوم، المساله الخامسة (۱۴۰۱)، طبع منشورات الرضی ۱۸۸ احادیث این باب در کتاب وسائل الشیعه، ۱۲۶۷/۱ از ابواب قواطع الصلاه ۱۹۰ باب عدم جواز التکفیر ملاحظه شود و جواهر الکلام ۱۱۵/۱ و ۱۶.
۱۹۱ بدایه المجتهد، باب فی صلاه المنفرد الحاضر الامن الصحیح، فصل دوم، المساله بدائع الصنایع فی ترتیب الشرایع، کتاب الصلاه، فصل و اما سنتها 1981، ط دارالفکر، بیروت
فصلاً این توجیه در کتاب الدر المختار کتاب الصلاه، سنن الصلاه که در فقه حنفی است نیز ذکر شده است.
نظر شما