خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: بر اساس منابع اسلامی، رحمت اسلام در میدان نبرد نیز جاری است. امام صادق(علیه السلام) می فرماید: هنگامی که رسول مکرّم اسلام(صلی الله علیه وآله) تصمیم می گرفت سربازان اسلام را به سوی میدان جنگ روانه کند، آنها را فرا می خواند، و نکات زیر را به آنها گوشزد می نمود، و اگر سربازی از آن تخلّف می کرد مورد مؤاخذه قرار می گرفت:
«سیرُوا بِسْمِ اللّهِ وَ بِاللّهِ وَ فی سَبیلِ اللّهِ وَ عَلی مِلَّةِ رَسُولِ اللّهِ»؛ (به سوی میدانهای جنگ حرکت کنید، [امّا نه از سرِ هوا و هوس، بلکه] با نام و یاد خدا و برای رضای او، و با نیّتی پاک و خالی از هر گونه انگیزه غیر خدایی، و بر طبق برنامه های اسلامی عمل کنید). «لاتَغُلُّوا»؛ (در جنگ هرگز خیانت نکنید) این که: منظور از این جمله چیست؟ سه احتمال وجود دارد:
۱. در تقسیم غنیمت های جنگی خیانت نکنید؛ همان گونه که در برخی از آیات قرآن به این مطلب اشاره شده که: آنچه مربوط به حکومت و رهبری است جدا شود، و آنچه مربوط به رزمندگان است در میان آن ها تقسیم گردد، (۱) و هر کس به آن چه حقّ اوست برسد، و در غنیمت خیانت نشود.
۲. رزمندگان اسلام گذشته از غنائم جنگی، در سایر امور هم به یکدیگر خیانت نکنند.
۳. رزمندگان نه تنها نسبت به هم رزمان خویش، بلکه نسبت به دشمنانشان هم خیانت نکنند، و با آنها جوانمردانه بجنگند.
«وَ لاتُمَثلوا»؛ پس از این که دشمن را از پای درآوردید، بر پیکر بی جان او هجوم نبرید، و آن را مُثله (قطعه قطعه) نکنید. در برخی از روایات به نقل از پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه وآله) آمده است که حتّی اگر سگ درنده ای به شما حمله کرد، و آن را از پای درآوردید، پس از کشتنش حق قطعه قطعه نمودن پیکرش را ندارید. (۲)
«وَ لاتَغْدِرُوا»؛ اهل مکر و فریب و غدر و پیمان شکنی نباشید. اگر با دشمن از در صلح وارد شدید، و با او پیمان آتش بس امضا کردید، عهد و پیمانتان را محترم بشمرید، و آن را زیر پا ننهید. مسلمان کسی است که حتّی نسبت به عهد و پیمانی که با دشمنانش می بندد وفادار باشد؛ بدین جهت حضرت علی(علیه السلام) در عهدنامه مالک اشتر خطاب به آن فرمانده شجاع می فرماید: «اگر پیمانی بین تو و دشمن منعقد گردید، یا او را در پناه خود امان دادی، به عهد خود وفادار باش، و در آن چه بر عهده گرفتی امانت دار باش، و جان خود را بر سر پیمانت بگذار، زیرا هیچ یک از واجبات الهی همانند وفای به عهد نیست، که همه مردم جهان با تمام اختلافاتی که در افکار و تمایلات دارند، در آن اتّفاق نظر دارند».(۳)
«وَ لا تَقْتُلُوا شَیْخاً فانِیاً وَ لا صَبِیّاً وَ لا امْرَأَةً»؛ (به افراد ضعیف و ناتوان، که دخالتی در جنگ ندارند، حمله نکنید، و پیرمردهای ناتوان و بچّه ها و زنها را به قتل نرسانید). «وَ لا تَقْطَعُوا شَجَراً اِلاّ اَنْ تَضْطَرُّوا اِلَیْها»؛ (و درختان را جز در حال ناچاری قطع نکنید).
انسان با مطالعه این قوانین متعالی و دستورات حساب شده و مترقّی، به عظمت اسلام و گستره رحمت اسلامی در کانون خشونت، پی می برد، به گونه ای که حتّی شامل درختان نیز می گردد؛ لهذا پیامبر رحمة للعالمین به سربازان خویش دستور می دهد که هیچ درختی را در هنگام جنگ و نبرد قطع نکنند، و به محیط زیست احترام بگذارند؛ مگر این که درخت یا درختانی مانع پیشروی سربازان اسلام و لشکریان قرآن باشد، که در این صورت قطع آن از باب ضرورت ـ و البتّه به مقداری که ضرورت اقتضا می کند ـ مانعی ندارد.
دستورات بعدی حضرت رسول(صلی الله علیه وآله) نشانگر اوج رأفت و رحمت در میدان جنگ و نبرد است، توجّه بفرمایید: «وَ اَیُّما رَجُل مِنْ اَدْنَی الْمُسْلِمینَ اَوْ اَفْضَلِهِمْ نَظَرَ اِلی اَحَد مِنَ الْمُشْرِکینَ فَهُوَ جار حَتّی یَسْمَع کَلامَ اللّهِ، فَاِنْ تَبِعَکُمْ فَاَخُوکُمْ فِی الدّینِ وَ اِنْ اَبی فَاَبْلِغُوهُ مَأْمَنَهُ» (۴)؛
(هرگاه یکی از لشکریان اسلام، چه برترین مقام باشد و یا پایین ترین سرباز، به یکی از دشمنان پناه داد آن شخص در امان است؛ باید [او را به پشت جبهه منتقل کنند، و با صبر و حوصله و زبان خوش و سعه صدر]، معارف اسلام و دستورات و احکام اسلامی را برایش بیان کنند، اگر اسلام را پذیرفت و به سلک مسلمانان وارد شد، او هم مسلمانی است همانند شما، [و از تمام حقوق مسلمانان برخوردار خواهد شد] و اگر اسلام را نپذیرفت، [یا مهلتی برای تفکّر پیرامون دستورات اسلامی خواست]، باید او را صحیح و سالم به کشورش بازگردانید، [و به هیچ عنوان حق ندارید او را اذیّت و آزار کنید]).
البتّه انجام این دستورات کار سهل و آسانی نیست، و سینه ای گشاده و ایمانی قوی می طلبد. بدین جهت پیامبر خدا(صلی الله علیه وآله) در پایان سخنرانی به سربازانش دستور می دهد که برای انجام این دستورات ـ که بیانگر اوج رأفت و رحمت اسلامی است ـ از خداوند بزرگ و قادر، تقاضای یاری و کمک نمایند.
آیا دنیایی که دم از رعایت حقوق بشر می زند، و شعارهای بشردوستانه اش گوش جهانیان را کرد کرده، هیچ یک از امور فوق را در میدان جنگ رعایت می کند؟ در جنگ اسرائیل و فلسطین، نه تنها این امور رعایت نمی شود، بلکه این جنایتکاران بی رحم و سنگدل، خانه های مردم فلسطین را ویران، بیمارستانهای آنها را بر سر بیمارانش خراب، و مزارع آنها را به آتش کشیده، و درختان را نابود کرده، و بر کوچک و بزرگ، پیر و جوان رحم نمی کنند؛ و در عین حال، مدّعیان حقوق بشر از آنها دفاع، و ما را متّهم به خشونت و جنگ طلبی می کنند! (۵)
پی نوشت:
(۱). سوره انفال، آیه ۴۱.
نظر شما