به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ عبدالحمید طالبی، رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی، در مراسم رونمایی از مصحف قرآن به کتابت عبدالله رنانی که صبح امروز با حضور تولیت آستان قدس رضوی، جمعی از نمایندگان مجلس خبرگان، حجتالاسلاموالمسلمین علی خیاط، مدیر حوزه علمیه خراسان، فرهیختگان و مسئولان نهادهای پژوهشی در دارالقرآن حرم مطهر رضوی برگزار شد، با بیان این که کتابخانه آستان قدس رضوی، گنجینهای هزارساله از میراثفرهنگی، اعتقادی و هنری جهان اسلام را داراست، اظهار کرد: این کتابخانه در زمینههایی مانند کتابت و کتابآرایی، تذهیب و مینیاتور دارای آثاری فاخری است که نمونه مشابهی از این آثار در سراسر جهان اسلام، وجود ندارد.
وی افزود: قدیمیترین نسخههای خطی وقفی، شامل جزوات قرآنی است که قدمت آنها به اوائل قرن چهارم هجری قمری برمیگردد. از جمله قدیمیترین این نسخههای وقف شده، میتوان به نسخه قرآنی متعلق به سال ۳۲۷ هجری قمری که توسط «کشواد بن املاس» وقف شده است، اشاره کرد.
وی ادامه داد: در طول این هزار سال، بزرگانی همچون شیخ بهایی و... آثار خود را به این کتابخانه اهدا کردهاند.
طالبی با تأکید بر اینکه بزرگترین واقف نسخ خطی به آستان قدس، با بیش از سیزده هزار نسخه خطی و چهارهزار و پانصد نسخه سنگی، رهبر شهید (رحمتالله علیه) هستند، افزود: برخی از این آثار به ایشان اهدا شده و ایشان تعدادی زیادی از این آثار منحصربهفرد را با حقوق شخصی خود خریداری و وقف کردهاند.
وی در ادامه با اشاره به تأکید تولیت آستان قدس رضوی بر حفاظت و بهرهبرداری علمی از این آثار گفت: در سال ۱۴۰۲، گروهی برای تصویربرداری مجازی و حضوری از نسخ خطی آستان قدس رضوی تشکیل شد. همچنین با حمایت تولیت آستان قدس رضوی، پروژه مرمت آثار با رکورد بیسابقهای دنبال شده که طی دو سال، بیش از دو هزار نسخه خطی و سنگی مرمت شده است.
وی ادامه داد: در حال حاضر، موجودی آثار کتابخانه آستان قدس رضوی به بیش از صدهزار نسخه خطی و سنگی رسیده است. بخش دیگری از فعالیتهای آستان قدس رضوی، تصحیح متون است که بهتازگی در سالگرد تأسیس بنیاد پژوهشهای اسلامی، با همکاری سازمانهای مربوطه، کتاب «عیون اخبار الرضا (ع)» در دسترس پژوهشگران قرار گرفته است.
طالبی در پایان با اشاره به مصحف شریف قرآن به کتابت عبدالله رنانی، خاطرنشان کرد: این اثر حاصل کار مؤسسات مختلف آستان قدس رضوی از جمله سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد، مؤسسه آفرینشهای هنری، شرکت به نشر و مرکز چاپ و انتشارات است. امیدواریم با حمایت خیراندیشان و محققان، شاهد گسترش بیشازپیش این ذخیره ارزشمند برای نسلهای آینده باشیم.
نقش منحصربهفرد رهبر شهید در توسعه گنجینه نسخ خطی قرآنی
مرتضی توکلی، قائممقام مرکز طبع و نشر قرآن کریم، در این مراسم با اشاره به پیشینه کتابت قرآن کریم اظهار کرد: از صدر اسلام تا امروز، دو سنت مهم قرائت و کتابت قرآن در کنار یکدیگر به حفظ این کتاب آسمانی کمک کردهاند و قرآن کریم بیتردید تنها کتابی در جهان است که هم به این گستردگی کتابت شده و هم درباره شیوه کتابت آن آثار و منابع فراوانی پدیدآمده است.
وی در ادامه، آستان قدس رضوی را یکی از مهمترین مراکز نگهداری نسخههای خطی قرآن در جهان اسلام دانست و گفت: در گنجینه آستان قدس رضوی، بیش از ۱۵ هزار نسخه قرآنی نگهداری میشود که برخی از آنها منحصربهفرد هستند و از نظر کمیت و کیفیت در میان کتابخانههای جهان اسلام جایگاه ممتازی دارند.
وی با اشاره به نقش رهبر شهید انقلاب در توسعه این گنجینه منحصربهفرد تصریح کرد: در میان واقفان و اهداکنندگان نسخههای خطی قرآن به آستان قدس، نام رهبر شهید انقلاب اسلامی (رضوانالله تعالی علیه) برجستگی خاصی دارد؛ چرا که ایشان نسخههای متعددی از قرآن کریم را به این مجموعه اهدا کردهاند.
قائممقام مرکز طبع و نشر قرآن کریم افزود: مصحف شریف قرآن عبدالله رنانی در سال ۱۲۳۳ هجری قمری کتابت شده است. به گفته خود کاتب، این نسخه یکصد و نوزدهمین قرآنی است که در طول حیاتش نگاشته است.
کریمی تصریح کرد: از این کاتب نسخههای دیگری نیز در مجموعههای مختلف کشور از جمله کاخ گلستان، موزه ملک تهران و برخی مراکز علمی نگهداری میشود و قدیمیترین نسخه شناختهشده از او مربوط به سال ۱۲۰۱ هجری قمری است.
وی، یکی از ویژگیهای مهم این قرآن را دارابودن ترجمه و حاشیههای تفسیری دانست و گفت: بررسیها نشانمیدهد مترجم و حاشیهنویس این نسخه محمدهادی بن محمد صالح مازندرانی، فرزند ملا صالح مازندرانی و از خاندان علمی مرتبط با علامه مجلسی بوده است؛ شخصیتی که علاوه بر دانش دینی، در خوشنویسی و ترجمه متون دینی نیز تبحر داشته است.
قائممقام مرکز طبع و نشر قرآن کریم در پایان با تأکید بر ضرورت گسترش پژوهشهای قرآنی در حوزه نسخههای خطی خاطرنشان کرد: باوجود ظرفیتهای گسترده در کتابخانه آستان قدس رضوی، هنوز در زمینه تدوین تاریخ کتابت قرآن از منظر دانشمندان و کاتبان شیعه کمکاری شده است و امیدواریم پژوهشگران و دانشجویان با مراجعه به این گنجینه ارزشمند، نتایج تحقیقات خود را به جهان اسلام عرضه کنند.
............
پایان پیام
نظر شما