۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۰۶:۱۰
حج؛ فریضه‌ای توقف‌ناپذیر که ضامن بقای جامعه اسلامی است

شرایط موجود و پیچیدگی‌های منطقه‌ای، پرسش‌هایی را درباره برگزاری مناسک حج امسال ایجاد کرده است. با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد این فریضه عظیم به عنوان «مایه قوام امت اسلامی»، تحت هیچ شرایطی توقف‌پذیر نیست. خانه خدا «بلد امن» است و کشور میزبان برای حفظ اعتبار خود امنیت آن را تأمین می‌کند؛ همان‌گونه که حجاج یمنی در اوج جنگ، مناسک خود را به جا آوردند. تصمیم نهادهای عالی حاکمیتی از جمله شورای عالی امنیت ملی نیز بر تداوم این مسیر با حفظ کامل امنیت و کرامت زائران استوار است.

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) _ ابنا: مکه مکرمه در متون دینی شهر امن خوانده می‌شود. از منظر دیپلماتیک و روابط بین‌الملل نیز، تأمین امنیت زائران نه تنها یک فریضه دینی، بلکه تعهدی قطعی برای کشور میزبان است. دولت میزبان، اعتبار تاریخی و بین‌المللی خود را در مدیریت این مراسم تعریف کرده و آن را تحت‌الشعاع هیچ بحرانی قرار نمی‌دهد. بارزترین گواه این مدعا، حضور مستمر حجاج یمنی در سال‌های گذشته است؛ زائرانی که حتی در اوج شرایط جنگی با کشور میزبان، مناسک حج خود را در امنیت کامل به جا آوردند.

از نگاه جامعه‌شناختی، در شرایط بروز بحران یا تنش، جریان طبیعی زندگی نباید متوقف شود. همان‌گونه که در دوران هشت سال دفاع مقدس، برنامه‌های امیدبخش و جاری جامعه نظیر ازدواج جوانان و فعالیت‌های اقتصادی ادامه داشت، حج نیز به عنوان یکی از ارکان حیات معنوی و حق مسلم اجتماعی مردم، نباید دچار وقفه شود. پویایی یک جامعه در گرو تداوم همین جریان‌های سازنده است.

برای درک چرایی اهمیت تداوم اعزام حجاج در شرایط خطیر، باید به جایگاه بی‌بدیل این فریضه در متون دینی نگاه کرد. در فقه و روایات اسلامی، تعطیلی عمومی حج (خالی ماندن کعبه) به شدت نهی شده و عواقب سنگینی برای آن ذکر شده است. عواقبی همچون:

سلب قوام و ایستادگی جامعه؛ قرآن کریم در آیه ۹۷ سوره مائده، کعبه را مایه قوام و ایستادگی جوامع انسانی معرفی می‌کند. تعطیلی حج، پایه‌های انسجام و قدرت امت اسلامی را سست می‌کند.

الزام فقهی حاکمیت؛ بر اساس قواعد قطعی فقه اسلامی، اگر روزی مردم به هر دلیلی از رفتن به حج خودداری کنند یا توان مالی نداشته باشند، بر حاکم شرع واجب است تا از بودجه عمومی (بیت‌المال) عده‌ای را به مکه اعزام کند تا خانه خدا تحت هیچ شرایطی خالی نماند.

تسریع عقوبت و سلب برکات؛ در روایات متعدد تأکید شده است که ترک این فریضه موجب برداشته شدن مهلت الهی، نزول عذاب و محرومیت جامعه از برکات گسترده مادی و معنوی نظیر دفع فقر می‌شود (1).

با اتکا به این مبانی مستحکم علمی و دینی، و با تدبیر و موافقت مقام معظم رهبری، سازمان حج و زیارت با تمام توان آماده برگزاری حجی عزتمندانه است. زائران ایرانی می‌توانند با آرامش خاطر کامل، راهی این سفر معنوی شوند و در کانون قدس الهی، دعاگوی عزت، امنیت و اقتدار ایران اسلامی باشند.


پی‌نوشت

۱. مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، ج۱۷، دوم، تهران: دار الکتب الإسلامیة، ۱۴۰۴ ق، ص۱۵۴.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha