به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ از نخستین ساعات پس از مأمور شدن علی الزیدی برای تشکیل دولت جدید عراق، نشانهها حاکی از آن بود که آمریکا این تحول سیاسی را فرصتی برای بازآرایی موازنه قدرت در بغداد میداند؛ تغییری که با اولویتهای امنیتی و سیاسی واشنگتن در مرحله پس از جنگ منطقهای همسو باشد.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان، تماس سریع «پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا با الزیدی، پیام تبریک «دونالد ترامپ» و دعوت رسمی او از نخستوزیر مکلف عراق برای سفر به واشنگتن از نگاه ناظران نشانه آغاز مرحلهای تازه از فشار سازمانیافته آمریکا بر بغداد بود.
در روزهای اخیر، ایالات متحده آمریکا از مسیرهای مختلف فشار بر دولت آینده عراق از هشدارهای امنیتی به شهروندان آمریکایی درباره سفر به عراق گرفته تا اعمال تحریم علیه شخصیتها و شرکتهای مرتبط با گروههای مقاومت، تعیین جایزه مالی برای ارائه اطلاعات درباره فرماندهان محور مقاومت و همچنین طرح شروطی برای قطع بودجه دولتی گروههای مسلح و جلوگیری از پرداخت حقوق به نیروهای وابسته به آنان را تشدید کرده، شروطی که در مقابل با وعده ازسرگیری حمایتهای مالی و امنیتی آمریکا از بغداد همراه شده است.
به نظر میرسد واشنگتن به این جمعبندی رسیده که رویارویی مستقیم نظامی با گروههای مقاومت در عراق دیگر کارآمد نیست؛ بهویژه پس از بیش از ۶۰۰ حملهای که توسط این گروهها از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به منافع آمریکا در عراق و خارج از آن انجام شده است. بر همین اساس، آمریکا اکنون راهبردی چندلایه را در قبال این گروهها دنبال میکند؛ راهبردی که تمرکز آن بر تضعیف نفوذ سیاسی و مالی مقاومت در ساختار دولت عراق است.
واشنگتن بهدنبال مهار نفوذ مقاومت در دولت عراق
در همین چارچوب، مقامهای آمریکایی در هفتههای اخیر با لحنی کمسابقه خواستار خروج گروههای مقاومت از نهادهای دولتی و توقف تأمین مالی آنان از بودجه عراق شدهاند. واشنگتن معتقد است که تداوم همپوشانی میان دولت و گروههای مقاومت، مهمترین مانع برای شکلگیری روابط جدید میان آمریکا و بغداد است.
این فشارها با اقدامات تنبیهی علیه فرماندهان گروههای مقاومت نیز همراه شده است. تازهترین مورد، تعیین جایزه ۱۰ میلیون دلاری برای ارائه اطلاعات درباره شیخ «اکرم الکعبی» دبیرکل جنبش نجباء بود؛ اقدامی که پس از تحریمها و محدودیتهای مشابه علیه چهرههایی از کتائب حزبالله، کتائب سیدالشهدا و جنبش انصارالله الاوفیاء انجام شد و این اقدامات از نگاه تحلیلگران، بخشی از فشار سیاسی، امنیتی و روانی گستردهتر علیه محور مقاومت در عراق به شمار میرود.
در مقابل، محافل نزدیک به گروههای مقاومت معتقدند هدف واشنگتن صرفاً مهار سلاح این گروهها نیست، بلکه آمریکا تلاش میکند ساختار قدرت در عراق را به شکلی بازسازی کند که نیروهای مقاومت در این کشور بهتدریج از جایگاه شریک سیاسی به یک بار امنیتی و سیاسی، تبدیل شوند.
«محمد علوان» پژوهشگر مسائل سیاسی عراق در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» تأکید کرده است که دولت آمریکا مأمور شدن الزیدی را فرصتی برای بازتعریف قواعد درگیری با گروههای مقاومت میداند؛ زیرا تصور میکند شرایط منطقهای کنونی، امکان اعمال فشار بیشتر را نسبت به گذشته فراهم کرده است.
به گفته او، واشنگتن از سیاست مهار به سمت تلاش برای فروپاشی نفوذ سیاسی و مالی مقاومت در دولت عراق حرکت کرده، زیرا دریافته که تقابل نظامی مستقیم پرهزینه و غیرقابل پیشبینی است. علوان همچنین معتقد است تمرکز ویژه بر اکرم الکعبی تنها جنبه امنیتی ندارد، بلکه به دلیل مواضع تند او علیه هرگونه مذاکره درباره سلاح مقاومت است.
او تأکید میکند که بحث درباره خلع سلاح گروههای مقاومت همچنان دور از دسترس است، زیرا این گروهها سلاح خود را بخشی از معادله منطقهای مرتبط با ایران، لبنان و فلسطین و نه صرفاً یک موضوع داخلی عراق، میدانند.
نگرانی گروههای مقاومت از مأموریت دولت جدید عراق
در همین حال، بخشی از جریانهای نزدیک به مقاومت نسبت به شخص علی الزیدی نیز دچار تردید شدهاند. این جریانها معتقدند که حمایت سریع آمریکا از او بدون هزینه نخواهد بود و احتمال دارد مأموریت اصلی الزیدی، تنظیم دوباره رابطه میان دولت عراق و گروههای مقاومت در چارچوب خواستههای واشنگتن باشد.
با این حال، گروههای مقاومت تاکنون تمایلی به ورود به تقابل مستقیم با الزیدی نشان ندادهاند؛ بهویژه اینکه او هنوز موضع علنی خصمانهای علیه این گروهها اتخاذ نکرده و تلاش کرده در سخنان خود از جمله با تأکید بر نقش میانجیگرانه بغداد میان تهران و واشنگتن و پرهیز از ورود مستقیم به پرونده سلاح گروهها، رویکردی متوازن داشته باشد.
یکی از فرماندهان گروههای مقاومت در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» هشدار داده است که هرگونه اقدام علیه مقاومت با «پاسخی سخت» روبهرو خواهد شد. او تأکید کرده که سلاح مقاومت تا زمانی که اشغال آمریکا و تجاوز اسرائیل علیه ملتهای منطقه ادامه داشته باشد، موضوع مذاکره نخواهد بود.
به گفته این مقام، طرح آمریکا برای تضعیف یا حذف گروههای مقاومت با واقعیتی پیچیده روبهروست؛ زیرا این جریانها دارای نفوذ سیاسی، پایگاه مردمی و حضور گسترده در پارلمان، دولت و جامعه عراق هستند و کنار گذاشتن آنان نیازمند توافقات داخلی دشواری است که هنوز نشانهای از تحقق آن دیده نمیشود.
پرونده مقاومت؛ مهمترین چالش دولت آینده عراق
همزمان، چارچوب هماهنگی احزاب شیعی در عراق نیز با اختلافات درونی خود دستوپنجه نرم میکند. گروههای نزدیک به مقاومت خواهان حفظ سهم خود در دولت آینده هستند، در حالی که الزیدی میکوشد خود را بهعنوان نخستوزیری معرفی کند که توانایی ایجاد توازن میان تهران و واشنگتن را بدون ورود به درگیری مستقیم با هیچیک از طرفها دارد.
در همین زمینه، «حسین الشیحانی» از رهبران جریان «صادقون» وابسته به جنبش عصائب اهل حق بر حق سیاسی این جریانها برای حضور در دولت آینده تأکید کرده و گفته است نیروهایی که دارای پشتوانه مردمی و پارلمانی هستند، قابل حذف از معادله قدرت نیستند.
«علی نهیر» عضو کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان عراق نیز معتقد است بغداد به سیاستی متوازن در رابطه با آمریکا نیاز دارد و نباید پرونده گروههای مقاومت با منطق دستور و فشار خارجی مدیریت شود؛ زیرا این مسئله با توازنهای پیچیده سیاسی و امنیتی عراق گره خورده است.
او تأکید میکند الزیدی حساسیت شرایط کنونی را درک کرده و تلاش دارد کانالهای گفتوگو با همه طرفها، از آمریکا تا گروههای مقاومت، را باز نگه دارد تا عراق وارد مرحلهای تازه از تنش داخلی یا درگیری منطقهای نشود.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما