«همیشه خون بر شمشیر پیروز است»؛ بازخوانی یک سنت الهی در معادلات قدرت

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام سیدمحمد زین العابدین نویسنده و کارشناس مذهبی، در یادداشتی با عنوان «مردم؛ مؤلفه اصلی قدرت» نوشت: جامعه­ شناسان همواره در پی یافتن مؤلفه ­های قدرت یک جامعه بوده ­اند. قدرت نظامی، اقتصادی، جمعیت و فناوری می­ توانند از مؤلفه ­های قدرت باشند. اما پرسش این است: آیا این مؤلفه ­ها به تنهایی تضمین ­کننده ­ی پایایی قدرت­ اند؟

در پاسخ، بسیاری از نظریه ­پردازان اجتماعی به مؤلفه ­ای فراتر از اینها اشاره کرده­ اند. امیل دورکیم، جامعه­ شناس فرانسوی، مفهوم «وجدان جمعی» را مطرح می­کند؛ یعنی مجموعه باورها و احساسات مشترکی که در میان اعضای یک جامعه وجود دارد و کارکرد آن، ایجاد انسجام و هویت جمعی است. به باور دورکیم، هر جامعه­ ای که وجدان جمعی قوی­تری داشته باشد، در برابر بحران ­ها و تهدیدها تاب­ آورتر است.

مؤلفه ­ی اصلی قدرت، بی­ تردید اراده ­ی جمعی یک امت است. می­توان پیشرفته­ ترین قدرت نظامی و اقتصادی را داشت، ولی در برابر اراده­ ی یک ملت نمی­توان ایستادگی کرد. این نه یک توصیه­ ی سیاسی که یک سنت الهی است. حضرت آیت ­الله خامنه ­ای این حقیقت را اینگونه برای آن رهبر آفریقایی تبیین می­کند: «هرجا ملت­ها حاضر به فداکاری باشند، جانشان را کف دست بگیرند، بیایند، هیچ قدرتی در مقابل آنها یارای مقاومت ندارد. همیشه خون بر شمشیر پیروز می­شود، وقتی ملت­ ها بیایند وسط.» پس از مدتی آن رهبر آفریقایی متأثر از این صحبت حرکتی در کشور خود به پا می­کند!

این حقیقت در نظام خلقت مسجل شده و تخلفی از این قاعده صورت نمی­پذیرد. خداوند در قرآن کریم می­فرماید:

«إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّی یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ» (سوره رعد، آیه ۱۱)

این حقیقت را حتی با نگاهی سطحی و روزمره نیز می­توان توضیح داد. بارها دیده ­ایم که مردمی بخواهند فردی با محکومیت مالی در زندان نباشد، او آزاد می­شود. یا وقتی خواست جمعی بر حمایت از مظلومی شکل می­گیرد، ساختارهای قدرت رسمی ناچار به عقب ­نشینی می ­شوند.

امام خمینی (ره)، هنرمندانه این سنت الهی را در ساختار حاکمیت رسمیت بخشید. ایشان فرموده ­اند: «ما بنای بر این نداریم که یک تحمیلی به ملت مان بکنیم و اسلام به ما اجازه نداده است که دیکتاتوری کنیم. ما تابع آرای ملت هستیم. ملت ما هر طور رأی داده، ما هم از آنها تبعیت می کنیم.»

همین نگاه بود که شهید آیت ­الله خامنه ­ای، مشارکت در انتخابات را از انتخاب اصلح نیز مهم­تر می­دانست. ایشان بارها تأکید می­کرد که اگر مردم در صحنه نباشند، حتی اصلح ­ترین فرد نیز قدرتی برای تغییر نخواهد داشت. ولی با حضور حداکثری، خودِ این حضور به یک قدرت بازدارنده و سازنده تبدیل می­شود.

ایشان با استناد به قرآن کریم، جایگاه مؤمنان را چنان رفیع می­ دانند که خداوند در آیه ­ی شریفه ­ی «هُوَ الَّذی اَیَّدَکَ بِنَصرِهِ وَ بِالمُؤمِنین» می­ فرماید: «خدای متعال مؤمنین را در ردیف نصرت خودش قرار می­دهد؛ یعنی اگر مؤمنین به پیغمبر کمک نمی ­کردند، پیغمبر هم پیروز نمی­شد.»

..........................

پایان پیام