به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ مسئله محدودیتهای اعمالشده بر سفر شیعیان بحرین برای حضور در مراسم زیارت امام حسین(ع) در کربلای معلی، بار دیگر بحث درباره آزادی زیارت، حقوق مذهبی و جایگاه کرامت انسانی در برابر تصمیمات سیاسی و امنیتی را برجسته کرده است. موضوعی که در کنار محدودیتهای اعمالشده علیه فلسطینیان برای دسترسی به مسجدالاقصی، پرسشی مشترک را مطرح میکند: آیا میتوان حق ارتباط انسان با مقدسات خود را به امتیازی مشروط و وابسته به تصمیمات سیاسی تبدیل کرد؟
زیارت اربعین برای میلیونها مسلمان، بهویژه شیعیان، تنها یک سفر مذهبی نیست؛ بلکه بخشی از هویت دینی، فرهنگی و عاطفی آنان به شمار میرود. حرکت به سوی کربلا، در نگاه زائران، ادامه راهی است که امام حسین(ع) با ایستادگی در برابر ظلم و دفاع از کرامت انسان ترسیم کرد. از همین رو، هرگونه مانع در مسیر این ارتباط معنوی، فراتر از یک محدودیت اداری تلقی شده و میتواند احساس محرومیت از یک حق دینی را ایجاد کند.
در سالهای اخیر، برخی شیعیان بحرین نسبت به محدودیتها و موانعی که از سوی حکومت آلخلیفه برای حضور آنان در مراسم اربعین ایجاد شده، اعتراض کردهاند. این محدودیتها، از نگاه منتقدان، بخشی از روند گستردهتر فشارهای سیاسی و امنیتی علیه فعالیتها و مناسک مذهبی شیعیان در بحرین است؛ روندی که به باور آنان، آزادی انجام شعائر دینی را تحت تأثیر قرار داده است.
موضوع اصلی در این میان، صرفاً یک سفر یا دریافت مجوز نیست، بلکه مسئله نگاه به شهروندان و نحوه برخورد با حقوق مذهبی آنان است. هنگامی که حضور در یک مراسم عبادی و زیارت یک مکان مقدس به فرآیندی پیچیده و وابسته به تصمیمات امنیتی تبدیل شود، این پرسش مطرح میشود که مرز میان مدیریت امور عمومی و محدود کردن آزادیهای دینی کجاست.
البته هر کشوری میتواند برای سفرهای گسترده و تجمعات بزرگ، ملاحظات امنیتی و اجرایی داشته باشد؛ اما این اقدامات زمانی میتواند مشروعیت بیشتری داشته باشد که بر پایه معیارهای روشن، غیرتبعیضآمیز و با احترام به حقوق اساسی شهروندان انجام شود. تفاوت میان «تنظیم و ساماندهی» با «ممانعت و محرومسازی» دقیقاً در همین نقطه آشکار میشود.
این مسئله در کنار وضعیت مسجدالاقصی نیز قابل تأمل است. هرچند شرایط سیاسی و حقوقی بحرین و فلسطین یکسان نیست و نمیتوان این دو وضعیت را کاملاً مشابه دانست، اما یک اصل مشترک وجود دارد: انسان مؤمن نباید به دلیل هویت مذهبی یا تعلق دینی خود، از ارتباط با مقدساتش محروم شود.
کربلا در اندیشه شیعی، نماد مبارزه با تحقیر انسان و دفاع از آزادی و عدالت است. آموزه عاشورا تأکید میکند که کرامت انسان نباید قربانی قدرت سیاسی شود.
از همین منظر، دفاع از حق زیارت و انجام شعائر مذهبی، بخشی از دفاع از همان ارزشهایی است که مکتب امام حسین(ع) بر آن تأکید دارد.
ممانعت از حضور زائران بحرینی در اربعین، اگر با معیارهای تبعیضآمیز یا با هدف محدود کردن هویت مذهبی یک جامعه انجام شود، تنها یک مسئله اجرایی باقی نمیماند، بلکه به مسئلهای مرتبط با اعتماد اجتماعی و همزیستی ملی تبدیل میشود.
احترام به تنوع مذهبی و تضمین آزادی انجام مناسک، از عوامل مهم ثبات و انسجام در هر جامعهای است.
در نهایت، پیام کربلا تنها به یک زمان و مکان محدود نیست؛ بلکه دعوتی همیشگی به دفاع از عدالت، کرامت و حق انسان در انتخاب مسیر معنوی خود است.
از این منظر، آزادی دسترسی به اماکن مقدس، چه در کربلا و چه در قدس، باید بهعنوان بخشی از احترام به کرامت انسانی مورد توجه قرار گیرد، نه امتیازی که بر اساس شرایط سیاسی به افراد اعطا یا از آنان سلب شود.
..........
پایان پیام
نظر شما