خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: سالروز شهادت حضرت امام حسن عسکری(ع)، یادآور دوران کوتاه اما پرمخاطره امامت امام یازدهم شیعیان است؛ دورانی که در آن، فشار و مراقبت دستگاه خلافت عباسی به اوج رسیده بود و امام(ع) از یک سو با محدودیتهای شدید امنیتی و اجتماعی و از سوی دیگر با جریانهای انحرافی و تردیدهای درون جامعه شیعه مواجه بود. با این حال، شش سال امامت آن حضرت تنها روایت رنج و محاصره نیست؛ بلکه جلوهای روشن از تدبیر، صیانت از مکتب اهلبیت(ع)، هدایت شیعیان و مقابله با انحرافات فکری و اعتقادی است.
با وجود اهمیت این دوره، زندگی و سیره امام حسن عسکری(ع) در مقایسه با دیگر ائمه(ع) کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ موضوعی که حجتالاسلام والمسلمین محمدجواد مروجی طبسی، استاد حوزه علمیه، نیز بر آن تأکید دارد. وی در گفتوگویی تفصیلی با خبرگزاری اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ ضمن بررسی شرایط سیاسی و اجتماعی عصر امام عسکری(ع)، به مواجهه آن حضرت با جریانهایی همچون صوفیه، واقفه و مفوضه، تلاش خلفای عباسی برای حذف امام و نیز تدابیر ایشان برای حفظ جان شیعیان و زمینهسازی برای امامت حضرت ولیعصر(عج) پرداخته است؛ روایتی از شش سال امامت که نشان میدهد امام حسن عسکری(ع) چگونه در یکی از پیچیدهترین مقاطع تاریخ تشیع، از مرزهای اعتقادی و آینده این مکتب پاسداری کرد.
طبسی در ابتدای سخنان خود با اشاره به کمتوجهی نسبت به زندگی امام حسن عسکری(ع)، گفت که یکی از دلایل این کمتوجهی، تقارن شهادت ایشان با آغاز امامت حضرت ولیعصر(عج) است.
وی افزود که حدود ۳۵ سال پیش در در مقدمه کتابی با عنوان «حیات الامام العسکری» به این موضوع پرداخته است که چرا زندگی این امام بزرگوار کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
طبسی از خاطره خود با مرحوم آیتالله امامی کاشانی یاد کرد و گفت که ایشان نیز از کمبود منابع درباره امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) متعجب بودند. حجتالاسلام طبسی همچنین به خاطرهای از مرحوم آیتالله شریف القرشی اشاره کرد که پس از دیدن کتابهای تالیفشده توسط ایشان درباره اهلبیت(ع)، به این نویسنده و استاد حوزه گفته بود: بر تو حرام است که به غیر از مسائل اهلبیت و معصومین(ع) به چیز دیگری بپردازی!
این استاد حوزه با اشاره به اینکه امام حسن عسکری(ع) از سن ۲۲ سالگی به عنوان امام شناخته شد و دوران ششساله امامت خود را در سختترین شرایط سپری کرد، گفت: امام تا پیش از آن سالها، برای بیشتر مردم ناشناخته بود و کمتر کسی میدانست که ایشان فرزند امام هادی(ع) است. هنگامی که برادر بزرگوارشان، سید محمد، در سال ۲۵۲ هجری از دنیا رفت و امام حسن عسکری(ع) بر پیکر او حاضر شد، بسیاری از علویان از دیدن ایشان متحیر ماندند و او را نشناختند. این خود گواه روشنی است بر اینکه امام هادی(ع) تا چه اندازه با تدبیر و هوشیاری، از جان فرزندش در برابر توطئههای دشمنان محافظت میکرد.
مواجهه امام حسن عسکری(ع) با چهار جریان انحرافی
طبسی با اشاره به اینکه امام حسن عسکری(ع) در دوران ششساله امامت خود با چهار گروه اصلی درگیر بود، به تفصیل به هر یک پرداخت:
۱. صوفیه:
امام با جریان تصوف که از زمان امام صادق(ع) شکل گرفته بود، مقابله کرد. امام صادق(ع) درباره صوفیه فرمودند: «انهم اعداءنا» (آنها دشمنان ما هستند). امام حسن عسکری(ع) نیز درباره آنان فرمود: «صوفیه گروهی هستند که چهرههایشان خندان اما دلهایشان تاریک است. مؤمن در میان آنان حقیر است و فاسق بزرگ.» حضرت مردم را از همنشینی با آنان برحذر داشت و فرمود که اگر کسی به آنان میل کند، از آنان است.
طبسی در ادامه به متن طولانی از امام حسن عسکری(ع) اشاره کرد که در آن، حضرت صوفیه را به مردم معرفی کرده و فرموده است: هر کس آنان را ببیند، از خندهرویی آنان بترسد و فریب نخورد و دین و ایمان خود را حفظ کند.
۲. واقفه:
این گروه که از وکلای امام موسی بن جعفر(ع) بودند، امامت چهار امام بعدی (امام رضا، امام جواد، امام هادی و امام حسن عسکری(ع)) را منکر شدند. آنان با نگهداشتن اموال مردم، آنان را فریب دادند. طبسی گفت که سران این گروه، «زیاد قندی»، «عیسی رواسی» و «حمزه بطائنی» بودند که پولهای مردم را نزد خود نگه داشتند و به امام رضا(ع) تحویل ندادند.
امام حسن عسکری(ع) با آنان بهشدت برخورد کرد و حتی از شیعیان خواست که در تشییع جنازه و نماز آنان شرکت نکنند و آنان را عیادت نکنند. امام در پاسخ به نامه یکی از شیعیان که از اهل جبله بود، فرمود: «مبادا سخنان آنان را بپذیری. حتی اگر مریض شدند، حق عیادت ندارند و بر جنازه آنان نماز نخوان و تشییع نکن.»
۳. مفوضه:
این گروه معتقد بودند که خداوند امر خلقت را به پیامبر(ص) یا امام علی(ع) تفویض کرده است. امام حسن عسکری(ع) این عقیده را باطل خواند.
مرحوم صدوق در کتاب اعتقادات خود آورده که اعتقاد ما درباره مفوضه این است که آنان کافر به خدا هستند و از یهود و نصارا و مجوس و قدریه و حروریه بدترند. امام فرمود: «غلات و مفوضه شرتر از یهود و نصاری و مجوس هستند.»
۴. شکاکان در امامت امام حسن عسکری(ع)
حتی برخی از اصحاب نزدیک حضرت، امامت ایشان را زیر سوال میبردند و امام را آزمایش میکردند. طبسی گفت که عجیب است که اصحاب نزدیک نیز به امامت حضرت شک داشتند و امام را در مسیر رفتن به نزد خلیفه آزمایش میکردند. امام در پاسخ به این شکاکان فرمود که اگر هنوز در امامت من شک دارید، این خود مصیبت بزرگی برای شماست.
طبسی در این زمینه به نامهای از امام حسن عسکری(ع) به یکی از شیعیان اشاره کرد که در آن، امام به شدت از این شکایات گله میکند و میفرماید: هیچ یک از پدران من همانند من مردم دربارهاش شک نکردند. اگر این امر به امامت از طرف خدا بوده، جای شک نیست و اگر فکر میکنید که این امامت تا وقت محدودی ادامه دارد، باز هم جای شک نیست.
.
.
طبسی با اشاره به اینکه امام حسن عسکری(ع) با سه خلیفه عباسی (معتز، مهتدی و معتمد) معاصر بود، گفت که هر یک به نحوی سعی در آزار و حذف امام داشتند. از جمله داستان زندانی شدن امام در خانه «یحیی بن طبیبه» که قصد داشت امام را به درندگان بسپارد. همسر یحیی به او گفت که از امام بترسد و او را اذیت نکند، اما یحیی گفت: به خدا او را میان درندگان میاندازم. اما وقتی امام را در میان درندگان انداختند، درندگان به جای حمله به امام، به ایشان اظهار ارادت کردند و امام با آرامش به نماز ایستاد.
خودداری امام از اعلام رسمی امامت برای حفظ جان شیعیان
طبسی با اشاره به شرایط بسیار سخت شیعیان در سامرا، گفت که امام فرمودند هیچ کس به من سلام نکند و حتی به من اشاره نکند، چرا که تا کسی به امام سلام میکرد، مأموران خلافت متوجه میشدند و به حساب آن فرد میرسیدند.
استاد حوزه با اشاره به توطئههای جعفر کذاب (برادر امام) گفت که او در دوران امامت امام حسن عسکری(ع) و پس از شهادت ایشان، توطئههای بسیاری علیه امام انجام داد. از جمله اینکه مادر امام را از دفن امام در خانه خود منع کرد و گفت که خانه متعلق به اوست. همچنین پس از شهادت امام، به همراه مأموران خلافت به خانه امام ریختند تا امام زمان(ع) را پیدا کنند.
طبسی در پایان با اشاره به روزهای پایانی عمر امام، گفت که امام در روز اول ربیعالاول مسموم شد و هشت روز بعد (هشتم ربیعالاول سال ۲۶۰ هجری) به شهادت رسید. در این هشت روز، خانه امام محاصره شده بود و امام در اوج رنج و سختی، وصایای خود را بیان فرمود. پیکر مطهر حضرت در کنار پدر بزرگوارشان در سامرا به خاک سپرده شد. امام زمان(عج) نیز در این ایام، توسط مادرشان به مکه فرستاده شدند تا از گزند دشمنان در امان باشند.
طبسی در پایان با تأکید بر لزوم الگوگیری از سیره امام حسن عسکری(ع) در برخورد با بدعتگذاران، گفت که حوزههای علمیه و مراکز فرهنگی باید با الهام از امام، با جریانهای انحرافی مقابله کنند و اجازه ندهند مردم از اسلام و اهلبیت(ع) فاصله بگیرند.
وی همچنین بر ضرورت تألیف آثار بیشتر درباره زندگی امام حسن عسکری(ع) تأکید کرد و گفت که متاسفانه تاکنون کمتر از ۱۵ کتاب مستقل درباره این امام بزرگوار نوشته شده است و از محققان و نویسندگان خواست که به این موضوع بیشتر بپردازند.
...............
پایان پیام/
نظر شما