به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ آیین مشترک آغاز سال تحصیلی جدید حوزههای علمیه خواهران سراسر کشور و جامعهالزهرا(س) با عنوان «عهد علمی با امام شهید»، صبح امروز شنبه چهارم مهرماه ۱۴۰۵، با حضور آیتالله علیرضا اعرافی، مدیر حوزههای علمیه کشور، مدیران، استادان و جمعی از مسئولان، در سالن آیتالله شرعی(ره) مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران برگزار شد.
آیتالله اعرافی در این مراسم با تبریک آغاز سال تحصیلی جدید حوزههای علمیه خواهران و جامعهالزهرا(س)، ضمن تقدیر از تلاش مدیران، استادان، طلاب، خانوادهها و خیرین، به تبیین هویت، رسالت، جایگاه و چشمانداز حوزههای علمیه خواهران پرداخت.
حوزههای علمیه خواهران؛ نهادی نوپا با ریشههای عمیق
مدیر حوزههای علمیه کشور با اشاره به پیشینه تاریخی حضور زنان در عرصه علم و معرفت اسلامی اظهار کرد: حوزههای علمیه خواهران به مفهوم نهادی و امروزی، نهادی نوپاست، اما حضور بانوان در عرصه علم، معرفت، حدیث و هدایت جامعه اسلامی سابقهای دیرینه دارد.
وی با اشاره به شخصیتهایی همچون حضرت خدیجه(س)، حضرت فاطمه زهرا(س) و حضرت زینب(س) افزود: در طول تاریخ اسلام، بانوان بزرگی در مقاطع حساس تاریخی نقشآفرین بودهاند و در لحظاتی که جامعه در شرایط دشوار قرار داشته، نهتنها از میدان کنار نرفتهاند، بلکه پرچمدار هدایت و راهبری بودهاند.
آیتالله اعرافی خاطرنشان کرد: در منابع تاریخی، رجالی و حدیثی نیز شمار قابل توجهی از بانوان راوی و محدث حضور دارند و این مسئله نشان میدهد که فعالیت علمی زنان در معارف اسلامی، ریشهدار و باسابقه است.
وی با اشاره به آثار رجالی و حدیثی، از جمله «تنقیح المقال» مرحوم مامقانی، اظهار کرد: در بسیاری از کتابهای رجالی و حدیثی، بخشهایی به بانوان اختصاص یافته و نام شمار قابل توجهی از زنان راوی در سلسله اسناد و روایات ثبت شده است.
هویت حوزههای خواهران در پیوند با حضرت فاطمه زهرا(س)
مدیر حوزههای علمیه کشور در ادامه با قرائت آیاتی از سوره مبارکه ضحی، به تبیین نسبت غم و شادی با شخصیت انسان پرداخت و گفت: یکی از سنجههای شناخت شخصیت انسان، بررسی این است که برای چه چیزی غمگین و برای چه چیزی شاد میشود.
وی افزود: غم و شادی از عواطف مهم شکلدهنده شخصیت انسان هستند و انسان میتواند با تأمل در معیارهای غم و شادی خود، جایگاه شخصیتی خویش را بهتر بشناسد.
آیتالله اعرافی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(ع) اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در برابر بسیاری از سختیها استوار بود، اما هنگامی که میشنید خلخال از پای زن یهودی در قلمرو حکومت اسلامی کشیده شده، متأثر و برآشفته میشد و همین نوع غم، عمق شخصیت آن حضرت را نشان میدهد.
وی ادامه داد: انسان بزرگ کسی است که از دایره فردی خود خارج شود و وجودش برای دیگران گشوده شود؛ هرچه دامنه وجود انسان وسیعتر باشد، رنج و شادی دیگران بیشتر در وجود او اثر میگذارد.
مدیر حوزههای علمیه کشور با اشاره به آیات سوره ضحی و عبارت «مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَی» گفت: خداوند در این سوره پیامبر اکرم(ص) را مورد تسلی قرار میدهد و تأکید میکند که پروردگار، پیامبر را رها نکرده و بر او خشم نگرفته است.
وی با اشاره به آیه «وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَی» و ارتباط آن با مقام رضایت و «کوثر» افزود: بر اساس معارف و مقدمات موجود، حضرت فاطمه زهرا(س) مصداق جلی و بارز کوثر است و این بانوی بزرگوار، امتداد نورانی رسالت و هدایت الهی به شمار میرود.
آیتالله اعرافی تصریح کرد: حوزههای علمیه خواهران از چنین جایگاه و هویتی ریشه میگیرد و باید این پیوند با حضرت فاطمه زهرا(س) و مکتب اهلبیت(ع) را در هویت و رسالت خود پاس بدارد.
دو رسالت عمومی و اختصاصی حوزههای علمیه خواهران
مدیر حوزههای علمیه کشور مهمترین بخش سخنان خود را به تبیین رسالتهای حوزههای علمیه خواهران اختصاص داد و گفت: حوزههای علمیه خواهران دو رسالت دارند؛ یک رسالت عام و یک رسالت خاص و گاهی در توازن میان این دو رسالت دچار مشکل میشویم.
وی افزود: یک نگاه این است که حوزههای خواهران را صرفاً در مسائل زن و خانواده تعریف کنیم و نگاه دیگر آن است که این حوزهها را کاملاً همانند حوزههای برادران ببینیم؛ در حالی که هیچکدام به تنهایی کافی نیست.
آیتالله اعرافی تصریح کرد: رسالت عام حوزههای علمیه خواهران، علم دین است و فقه، کلام، حدیث، تفسیر، اخلاق، ادب و سایر معارف اسلامی، اختصاص به زن و مرد ندارد؛ این علوم ودیعههای الهی برای هدایت بشر هستند.
وی ادامه داد: حوزههای علمیه خواهران میتوانند و باید در همه قلمروهای علوم اسلامی، از تولید و انتاج گرفته تا فرآوری، ترویج و نشر علم نقشآفرین باشند.
مدیر حوزههای علمیه کشور در عین حال خاطرنشان کرد: در کنار این رسالت عمومی، حوزههای علمیه خواهران در حوزه زن و خانواده رسالت ویژه دارند و باید در این عرصه پرچمداری خاص داشته باشند.
ضرورت تربیت فقیه، فیلسوف و صاحبنظر زن
آیتالله اعرافی با تأکید بر ضرورت تربیت چهرههای علمی تراز اول در حوزههای خواهران اظهار کرد: باید انتظار داشته باشیم از حوزههای علمیه خواهران، متفکران و شخصیتهای بزرگ علمی ظهور کنند.
وی افزود: حوزههای علمیه خواهران باید فقیه، فیلسوف، مفسر، محدث و صاحبنظر در علوم انسانی اسلامی در تراز اول تربیت کند.
مدیر حوزههای علمیه کشور گفت: با وجود بانوان فاضل، دانشمند و ارزشمند در حوزههای علمیه، در این زمینه هنوز فاصله وجود دارد و تحقق این هدف نیازمند نگاه جامع و اجتماعی است.
وی همچنین بر تربیت مبلغ، کارشناس و کنشگر اجتماعی زن تأکید کرد و گفت: حوزههای علمیه خواهران باید در دانشگاه، آموزش و پرورش و عموم جامعه نقشآفرین باشند و نسبت به مسائل و آسیبهای اجتماعی، از جمله مسائل زیست عفیفانه و حجاب، برنامه و کنشگری مؤثر داشته باشند.
برنامهمحوری و اتصال حوزه با میدان
مدیر حوزههای علمیه کشور در ادامه بر ضرورت رویکرد راهبردی و برنامهمحور تأکید کرد و گفت: حوزههای علمیه خواهران برای نخستینبار از برنامه پنجساله و میانمدت و اسناد راهنما برخوردار شدهاند و این رویکرد باید حفظ و تقویت شود.
وی افزود: همه رشتهها و فعالیتها باید با اسناد راهبردی و برنامههای کلان تناسب داشته باشند و اگر اشکالی در برنامه وجود دارد، باید برای اصلاح آن اقدام شود؛ اما نباید از ریل برنامههای راهبردی خارج شد.
آیتالله اعرافی «صفمحوری» و ارتباط مستمر برنامهریزی با میدان را از دیگر ضرورتها دانست و گفت: طراحیهای ستادی زمانی موفق خواهد بود که با بازخوردگیری از کف میدان، مدرسه و استان پیوند داشته باشد.
وی تأکید کرد: مدارس و مراکز که آخرین حلقه این زنجیره هستند باید اختیار لازم برای مشارکت در تنظیم راهبردها و پیشبرد برنامهها را داشته باشند و ارزیابی و رتبهبندی نیز بر همین اساس انجام شود.
تربیت جامع و صیانت از سنتهای حوزه
مدیر حوزههای علمیه کشور با تأکید بر ضرورت تربیت متوازن طلاب گفت: تربیت علمی، اخلاقی، تهذیبی و اجتماعی باید در کنار یکدیگر دنبال شود و نباید تربیت حوزه حالت کاریکاتوری و نامتوازن پیدا کند.
وی همچنین «حوزوی بودن و صیانت از سنتهای حوزه» را از دیگر رویکردهای ضروری دانست و اظهار کرد: حوزه هزارساله یک گنجینه غنی است و باید ضمن بهرهگیری از تجربههای جدید بشری، این میراث و سنتهای ارزشمند را شناخت و از آن بهره گرفت.
آیتالله اعرافی تصریح کرد: حوزههای علمیه خواهران باید با این درخت تنومند هزارساله تاریخی متصل باشند و این پیوند نباید کمرنگ شود.
ضرورت همگرایی و همافزایی درون و بیرون حوزه
وی با تأکید بر ضرورت همگرایی و همافزایی درون و بیرون حوزههای علمیه خواهران گفت: باید زنجیرهای از کنشگری در حوزههای علمیه خواهران شکل بگیرد و این مجموعه در منظومه حوزه جایگاهی برجسته و ممتاز داشته باشد.
مدیر حوزههای علمیه کشور همچنین بر تقویت رویکرد بینالمللی و جهانی حوزههای علمیه خواهران تأکید کرد و گفت: این حوزهها باید نگاه بینالمللی خود را تقویت کرده و در عرصه جهانی نقشآفرین باشند.
تقدیر از نقشآفرینی بانوان حوزوی در حوادث اخیر
آیتالله اعرافی در بخش دیگری از سخنان خود از مردم، خیرین، خانوادهها، طلاب، استادان، کادر حوزههای علمیه خواهران و مدیران استانی تقدیر کرد و گفت: خواهران حوزوی در حوادث اخیر و جنگ سوم، نقشآفرینی ممتاز و بیبدیلی داشتند.
وی افزود: بانوان حوزههای علمیه صفحهای زرین در تاریخ کنشگری، نقشآفرینی و ایفای رسالت اجتماعی و انقلابی خود خلق کردند و این تلاشها در تاریخ حوزههای علمیه خواهران ماندگار خواهد بود.
مدیر حوزههای علمیه کشور همچنین با گرامیداشت هفته دفاع مقدس، یاد شهدای دفاع مقدس، شهدای دو جنگ اخیر، شهدای حوزه و روحانیت، شهدای نوجوان، دانشآموز و دانشجو و شهدای محور مقاومت را گرامی داشت و از نقش آیتالله شرعی(ره) در حمایت از این نهاد یاد کرد.
وی همچنین ارتحال آیتالله العظمی سیدموسی شبیری زنجانی را تسلیت گفت.
تأکید بر نقشآفرینی بینالمللی حوزه در شرایط جدید
آیتالله اعرافی با اشاره به تحولات اخیر و تجربه سفرهای خارجی خود اظهار کرد: در دو سفر اخیر که پس از جنگ ۱۲ روزه انجام شد، پدیدههایی مشاهده کردم که برای فردی که سالها با مسائل خارجی و بینالمللی و امواج انقلاب اسلامی آشناست، جدید و شگفتانگیز بود.
وی افزود: هیمنه و شکوه ملت ایران جهان را تحت تأثیر قرار داده است، اما مسیر پیشرو همچنان ادامه دارد و حوزههای علمیه باید در این شرایط، علم، دانش، فکر و اندیشه خود را فعال کنند.
مدیر حوزههای علمیه کشور با تأکید بر ضرورت مقاومت و ایستادگی گفت: گفتوگو جای خود را دارد، اما اصل قضیه ایستادگی و مقاومت در برابر نظام سلطه است و حوزههای علمیه باید در این میدان، نقش علمی، فکری و بینالمللی خود را ایفا کنند.
ضرورت کنشگری اجتماعی حوزههای خواهران
وی «انقلابی بودن و کنشگری» را از دیگر رویکردهای مورد نیاز حوزههای علمیه خواهران دانست و گفت: حوزههای علمیه خواهران باید علاوه بر جامعه عمومی، در دانشگاهها و آموزش و پرورش نیز حضور مؤثر داشته باشند.
آیتالله اعرافی افزود: باید نسبت به آسیبهای اجتماعی و موضوعاتی همچون زیست عفیفانه و حجاب توجه ویژه وجود داشته باشد و در کنار فعالیتهای موجود، برنامههای ویژه و هدفمند نیز دنبال شود.
تقدیر از مدیران و پیگیری برنامههای جدید
مدیر حوزههای علمیه کشور در پایان ضمن تقدیر از مدیران، مسئولان، استادان و همه دستاندرکاران حوزههای علمیه خواهران، ابراز امیدواری کرد طرحها و برنامههای ارائهشده با تصویب و تأیید، وارد مرحله اجرا شود.
وی با اشاره به برنامههای مرتبط با استادان گفت: موضوع استادان در چند جلسه پیش در شورا نهایی شده و امسال این کار آغاز خواهد شد و امیدواریم امکانات لازم برای اجرای آن فراهم شود.
آیتالله اعرافی در پایان برای سال تحصیلی جدید حوزههای علمیه خواهران در سراسر کشور و جهان آرزوی موفقیت کرد و اظهار امیدواری کرد این سال با توجهات حضرت ولیعصر(عج)، استمداد از ارواح انبیا و اولیای الهی و شهدای عالیقدر، سالی سرشار از نشاط، موفقیت و برکت باشد.
..........................
پایان پیام
نظر شما