به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ نشست علمی-تخصصی «بانکداری اسلامی؛ فرصت‌ها و راهبردهای توانمندسازی پیروان اهل‌بیت (ع)» عصر دیروز با حضور اساتید فقه اقتصادی و پژوهشگران حوزوی در تالار جلسات مجمع جهانی اهل‌بیت (ع) برگزار شد. در این نشست تخصصی، حجت‌الاسلام دکتر قنبرزاده، مسئول کارگروه علمی مرکز راهبردی اقتصاد مقاومتی حوزه‌های علمیه، با ارائه تحلیلی انتقادی از رویکردهای رایج در بانکداری اسلامی، به تشریح ابعاد پنهان خلق پول بانکی، آسیب‌های سیاست‌های پولی و راهکارهای تغییر مسیر جریان اعتبارات به نفع نخبگان و اقتصاد مردمی پرداخت.
تقلیل بانکداری اسلامی به رابطه ساده بانک و مشتری و غفلت از پدیده خلق پول
وی با بیان اینکه محدود ساختن مباحث بانکداری اسلامی به رابطه حقوقی بانک و مشتری در دریافت و پرداخت تسهیلات، یک انحراف و ناآگاهی اساسی از حقایق کارکردی نظام مالی است، تصریح کرد نحوه دریافت وام و سود شرعی تنها یک‌دهم از واقعیت بانکداری را تشکیل می‌دهد و غفلت از نهادهای کلانی چون بانک مرکزی، سیاست‌های پولی و خطوط اعتباری موجب شده است حوزه علمیه نتواند نقش راهبردی اصلی خود را ایفا کند.
قنبرزاده با تاکید بر اینکه مدرن‌ترین ابزار بانک‌ها قطع کردن رابطه میان تسهیلات اعطایی و سپرده‌های مردمی است، خاطرنشان ساخت که امروزه بانک‌ها بدون نیاز به داشتن سپرده قبلی، صرفاً با افتتاح یک حساب جاری برای متقاضی، اقدام به خلق پول‌های کلان اعتباری می‌کنند و ترازنامه مالی خود را مثبت نگه می‌دارند بدون آنکه ابزار رادع و کنترلی برای جلوگیری از این روند وجود داشته باشد.
استفتای مراجع عظام درباره خلق پول و انحراف عقود مشارکتی به مرابحه
وی با بیان اینکه در دیداری تخصصی با مرجع عالی‌قدر حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی ابعاد فنی خلق پول بانکی تشریح شد، تصریح کرد ایشان پس از شنیدن نحوه ایجاد اعتبار توسط بانک‌ها فرمودند در صورت صحت چنین روندی، این سیستم معاملاتی باطل، حرام و خارج از موازین شرعی است. مسئول کارگروه علمی مرکز راهبردی اقتصاد مقاومتی افزود ناآگاهی از نحوه توزیع اعتبارات و روابط بین‌بانکی با نرخ‌های سود بالا موجب شده است تسهیلات کلان کشور بعضاً در اختیار جریان‌هایی قرار گیرد که اقتصاد را تحت سلطه غربی‌ها قرار می‌دهند.
قنبرزاده با اشاره به شیفت تدریجی نظام بانکی از عقود اصیل مشارکتی به سمت عقد مرابحه و سودهای تضمین‌شده، اظهار داشت فشار سودهای سنگین بانکی بر دوش تولیدکنندگان خرد وارد می‌شود، در حالی که دریافت‌کنندگان تسهیلات میلیاردها تومان سود بدون پایبندی به عدالت اجتماعی کسب می‌کنند. وی تاکید کرد حوزه علمیه باید با تغییر بنیادین در موضوع‌شناسی، مسئله نظام پولی را از قالب‌های ساده حقوقی فراتر برده و مبانی عادلانه تقسیم سود را مطالبه کند.
آسیب‌شناسی ماهیت پول اعتباری، دلار غربی و لزوم عمیق‌سازی جریان‌شناسی حوزوی
وی با بیان اینکه ماهیت خلق پول و پدیده «پول اعتباری» حتی در سطح بانک‌های مرکزی مورد تردید جدی برخی فقهای برجسته قرار گرفته است، تصریح کرد پذیرش بی‌چون‌وچرای چاپ کاغذهای اعتباری بدون ارزش واقعی، الگوبرداری انفعالی از سیستم‌های مالی غربی و سلطه دلار آمریکا است که به کشورهای دیگر اجازه داده منافع و کالاهای جهان را بدون پرداخت ارزش واقعی مصادره کنند.
قنبرزاده با تاکید بر ضرورت بازگشت به تعالیم اصیل اسلامی و رهایی از پزهای تمدنی غرب، خاطرنشان ساخت که ادعاهای تمدن غربی در حوزه مالی و اجتماعی پوچ بوده و حوزه‌های علمیه باید با شجاعت علمی، فقه نظامات پولی را تدوین کنند. وی اظهار داشت مسئله‌شناسی، حکم‌شناسی و جریان‌شناسی در حوزه‌های علمیه باید بسیار عمیق‌تر از سطح کنونی شود تا بتوان مدل‌های جایگزین برای حکمرانی پولی ارائه داد.
راهکار توانمندسازی: تغییر مسیر جریان پول به سمت جوانان و نخبگان
وی با بیان اینکه راه اصلی توانمندسازی جامعه اسلامی و پیروان اهل‌بیت (ع)، باور به ظرفیت‌های اقتصاد مردمی و تغییر مسیر جریان تسهیلات بانکی است، تصریح کرد در شرایط کنونی پول و اعتبار بانکی به دست جوانان متدین، نخبگان و فعالان حوزه اقتصاد دانش‌بنیان نمی‌رسد و بانک‌ها ساختاری برای انتقال ثروت از جامعه به سمت گروه‌های خاص یافته‌اند.
قنبرزاده در پایان با تأکید با تاکید بر لزوم تاسیس بانک‌ها و نهادهای مالی جدید با ماموریت‌های متفاوت، خاطرنشان ساخت که باید الگویی طراحی شود تا اعتبارات مالی را از متمکنین دریافت کرده و مستقیم در اختیار جوانان خلاق و تولیدکنندگان واقعی قرار دهد. وی تصریح کرد با برگزاری نشست‌های اندیشه‌ورزی، کارگاه‌های تخصصی و جلسات مسئله‌شناسی دقیق در حوزه علمیه، این راهبردها باید به راهکارهای عملیاتی تبدیل شده تا زمینه برای توانمندسازی واقعی جوامع اسلامی محقق گردد.
.............
پایان پیام
نظر شما