به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در آستانه پایان مهلتی که «علی الزیدی» نخستوزیر عراق تا شامگاه امروز جمعه برای تخلیه مواضع گروه کتائب حزبالله در منطقه جرفالصخر در جنوب بغداد تعیین کرده بود، نشانههایی از احتمال دستیابی به توافقی پدیدار شده که میتواند مانع رویارویی مستقیم نیروهای دولتی عراق با گروههای مقاومت این کشور، شود.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان در همین راستا، تماسها و میانجیگریهای سیاسی از جمله تحرکات سردار «اسماعیل قاآنی» فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دیدارهای او با رهبران عراقی، شدت گرفته است. هدف این رایزنیها مهار تنش و دستیابی به فرمولی توافقی برای بازتنظیم مسئولیتهای امنیتی بدون کشیدهشدن اوضاع به درگیری داخلی است.
الزیدی روز گذشته با صدور یک دستور دیوانی، فرمان تشکیل یک مقر فرماندهی و کنترل در جرفالصخر را صادر کرد. این مقر زیر نظر فرماندهی پلیس فدرال فعالیت خواهد کرد و سرتیپ ستاد «احمد حاتم حمید» فرماندهی آن را بر عهده خواهد داشت. دو معاون نیز در امور دفاع و حشد الشعبی او را همراهی میکنند.
این مقر شامل یک تیپ از ارتش عراق، یک تیپ از پلیس فدرال، دو تیپ از حشد شعبی و همچنین یک گردان از پلیس انرژی است که مأموریت حفاظت از خطوط لوله نفتی را بر عهده دارد. فعالیت این مقر از ساعت شش صبح امروز آغاز شد و هماهنگی میان فرماندهیهای استانهای بابل، کربلا، انبار و بغداد نیز در دستور کار آن است.
بازآرایی فرماندهی بهجای حذف گروهها
این اقدام بیش از آنکه ـ دستکم بر اساس شکل اعلامشده آن ـ تصمیمی برای کنار گذاشتن تشکیلات مشخصی باشد، تلاشی از سوی دولت عراق برای بازسازماندهی ساختار فرماندهی و کنترل و یکپارچهسازی مسئولیتهای امنیتی را نشان میدهد.
«صباح النعمان» سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، تأکید کرد که این مقر فرماندهی یگانهای وابسته به خود را بر عهده خواهد گرفت. الزیدی نیز در نشست با فرماندهی مقر و وزیر کشور عراق بر بازگشایی جادههای مسدودشده، اعمال حاکمیت قانون و حفاظت از شهروندان تأکید کرد. او گفت که نیروهای امنیتی همچون یک پیکر واحد عمل میکنند و همه تشکیلات در کنار یکدیگر وظایف خود را انجام میدهند.
در مقابل، رایزنیهای سیاسی نیز همزمان با اقدامات میدانی ادامه داشت. کتائب حزبالله اعلام کرد که «ابوحسین الحمیداوی» دبیرکل این گروه با قاآنی دیدار کرده است. «هادی العامری» رئیس سازمان بدر و «فالح الفیاض» رئیس هیئت حشد شعبی نیز در این نشست حضور داشتند. دو طرف درباره بحران جاری گفتوگو کردند و کتائب حزبالله نتایج این دیدار را مثبت توصیف کرد.
بر اساس گفته منابع سیاسی عراقی، سردار قاآنی در بغداد دیدارها و تماسهایی انجام داده که حتی «علی الزیدی» نخستوزیر عراق نیز از آن مستثنا نبوده است.
میانجیگری برای جلوگیری از رویارویی
تحرکات سیاسی همچنین شامل رایزنی میان چهرههای بانفوذ در چارچوب هماهنگی و حشد الشعبی بود. از جمله این اقدامات، تماسهای کمیتهای سهجانبه متشکل از «هادی العامری»، «فالح الفیاض» و «عبدالعزیز المحمداوی» رئیس ستاد حشد الشعبی معروف به ابوفدک، بود. این کمیته پیشنهادهای مربوط به حل بحران را بررسی کرد تا آنها را به طرفهای ذیربط منتقل کند.
یکی از فرماندهان گروههای مقاومت عراق در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» میگوید که تحرکات سیاسی و امنیتی، از جمله دیدارهای سردار قاآنی و نشستهای الزیدی و الحمیداوی بهطور موقت موفق به خنثیکردن بحران و جلوگیری از کشیدهشدن اوضاع به سمت رویارویی پیشبینینشده شده است.
او در عین حال تأکید میکند که این تحولات به معنای حل ریشهای پرونده منطقه جرفالصخر نیست. به گفته این فرمانده، ریشه اختلاف همچنان به ترتیبات استقرار نیروها و آینده مواضع امنیتی مربوط است. وی هشدار میدهد که هر فرمول جدیدی نباید خلأ میدانی ایجاد کند یا زمینه بازگشت تهدیدهای تروریستی را فراهم آورد.
در نشانهای دیگر از کاهش سطح تنش، الحمیداوی روز گذشته در بیانیهای از نیروهای خود خواست فعالیتهای معمولشان را، همانگونه که پیش از صدور اخطار انجام میدادند، از سر بگیرند و در عین حال به آموزش و افزایش آمادگی رزمی ادامه دهند.
او تأکید کرد که اختلافها با دولت عراق از طریق کانالهای ویژه پیگیری خواهد شد تا دشمنان نتوانند از این وضعیت بهرهبرداری کنند. الحمیداوی همچنین به ساکنان استانهای بابل، کربلا و بغداد اطمینان داد که حفاظت از منطقه و پیرامون آن همچنان ادامه خواهد داشت.
اختلاف بر سر آینده حضور حشد الشعبی
«علی الفرطوسی» پژوهشگر مسائل سیاسی و امنیتی در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» معتقد است که نمیتوان بحران منطقه جرفالصخر را صرفاً به یک اقدام اداری یا دستور دیوانی تقلیل داد. چراکه این منطقه به دلیل موقعیت جغرافیایی و حساسیت امنیتی خود از سال ۲۰۱۴ میلادی تاکنون اهمیت ویژهای داشته و گره ارتباطی میان شمال بابل، انبار، بغداد و کربلا به شمار میرود.
او میافزاید که حضور تشکیلات حشد شعبی در این منطقه با شرایط امنیتی پیشین ارتباط داشته است. به اعتقاد وی، حلوفصل وضعیت کنونی مستلزم عبور از مرحله تنشآفرینی و اتهامزنیهای اثباتنشده و حرکت به سمت تفاهمهای سیاسی و امنیتی است، ضمن آنکه پروندههای مورد اختلاف باید به نهادهای قضایی و نظارتی واگذار شوند.
در همین زمینه، «سعود الساعدی» نماینده نزدیک به گروههای مقاومت که در قالب هیئتی پارلمانی از منطقه جرفالصخر بازدید کرده بود، از آنچه بزرگنمایی اتهامات مطرحشده درباره این منطقه خواند، انتقاد کرد. او وجود تونلهای ویژه موشکهای بالستیک را رد کرد و روایتهای مربوط به قاچاق نفت و تخریب خطوط لوله را زیر سؤال برد.
الساعدی در جریان این بازدید که روزنامه «الاخبار» نیز در آن حضور داشت، گفت که هنوز تصمیم نهایی درباره عقبنشینی گرفته نشده است. او در عین حال معتقد بود این مسئله به ارزیابی دولت عراق از شرایط و مخاطرات منطقه جرفالصخر بستگی دارد.
در مقابل، دولت عراق همچنان بر نتایج کمیته تحقیقاتی خود تأکید دارد. کمیتهای که به گفته مقامهای دولتی، تخلفاتی مرتبط با بخش نفت را شناسایی کرده و پرونده را به دستگاه قضایی ارجاع داده است. کتائب حزبالله نیز اتهامات مطرحشده علیه خود را رد میکند.
تعویق سفر الزیدی به بیروت
در همین حال، یک منبع دولتی عراق در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» فاش کرد که تعویق سفر علی الزیدی به بیروت، تصمیمی اضطراری و موقت بوده و به دلیل مشغله او در مدیریت پروندههای امنیتی داخلی، بهویژه ترتیبات مربوط به منطقه جرفالصخر و تشکیل مقر فرماندهی این منطقه، صورت گرفته است.
این منبع تأکید کرد که سفر الزیدی به بیروت همچنان در دستور کار قرار دارد و بهزودی انجام خواهد شد. به گفته او، محورهای این سفر به ثبات منطقه و هماهنگی میان عراق و لبنان، مربوط خواهد بود.
این منبع همچنین احتمال داد که الزیدی در جریان سفر خود به لبنان با شماری از چهرههای سیاسی این کشور از جمله نمایندگانی از حزبالله، دیدار کند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما