به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ آیتالله «رضا رمضانی» در نشست هماندیشی با جمعی از اساتید، اعضای هیئت علمی و مسئولان دانشگاه گیلان که در سالن جلسات این دانشگاه برگزار شد، با اشاره به سازوکارهای قانونی انتخاب رهبری اظهار کرد: در مجلس خبرگان چند کمیسیون وجود دارد که یکی از مهمترین آنها کمیسیون مربوط به اصول ۱۰۷ و ۱۱۱ قانون اساسی است؛ کمیسیونی که مسئول بررسی افرادی است که در مظان رهبری قرار دارند.
وی افزود: این کمیسیون دارای ۱۱ عضو اصلی و چهار عضو علیالبدل است و حتی برای انتخاب اعضای علیالبدل نیز رأیگیری جداگانه انجام میشود که نشاندهنده اهمیت این ساختار است.
آیتالله رمضانی ادامه داد: کمیسیون تحقیق نیز که بنده در چند دوره عضو آن بودهام، وظیفه بررسی دقیق شرایطی را دارد که در قانون اساسی برای رهبری ذکر شده است. این شرایط باید به صورت مفهومی و جزئی تحلیل شود؛ برای مثال مفهوم فقاهت و اجتهاد یا عدالت و همچنین اشراف بر امور جامعه و حکمرانی باید به صورت دقیق تبیین شود.
سه شرط اصلی رهبری در قانون اساسی
عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه قانون اساسی سه شرط اساسی برای رهبری تعیین کرده است، گفت: نخست فقاهت و اجتهاد، دوم عدالت و سوم اشراف بر اداره جامعه و نظام.
وی تصریح کرد: نگاه حضرت امام این بود که فقه «فلسفه عملی حکومت» است و به همین دلیل بحث ولایت فقیه مطرح میشود. اگر قرار بود صرفاً حکمت یا عرفان ملاک باشد، میتوانستیم از ولایت حکیم یا ولایت عارف سخن بگوییم، اما چون نظام بر اساس فقه اداره میشود، باید فقیه جامعالشرایط در رأس آن قرار گیرد.
آیتالله رمضانی افزود: مجلس خبرگان نیز به همین دلیل متشکل از فقهاست، زیرا تشخیص فقاهت و اجتهاد یک فرد تنها از سوی کسانی ممکن است که خود در این مرتبه علمی قرار داشته باشند.
نقش مشاوران در نظام حکمرانی
نماینده مردم گیلان در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به تفاوت نقش رهبری با مدیریت اجرایی گفت: ولیفقیه مجری مستقیم امور نیست و یک مدیر اجرایی محسوب نمیشود. در حوزههای مختلف مانند اقتصاد، فرهنگ یا مسائل نظامی، مشاوران و نهادهایی مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام وجود دارند که دیدگاههای کارشناسی را ارائه میکنند.
وی اضافه کرد: همانطور که یک رئیسجمهور نمیتواند در همه رشتهها متخصص باشد، رهبری نیز با استفاده از مشورت نخبگان در حوزههای مختلف تصمیمگیری میکند.
آیتالله رمضانی با اشاره به شخصیتهای برجستهای که در دورههای مختلف در مظان رهبری قرار داشتهاند، از سید محمود هاشمی شاهرودی نام برد و گفت: ایشان از شخصیتهای بسیار برجسته فقهی بودند و بسیاری از علما بر علمیت ایشان تأکید داشتند.
عضو مجلس خبرگان رهبری افزود: مرحوم محمدباقر صدر که از نوابغ حوزه علمیه محسوب میشد، درباره ایشان تعبیر «نابغه» را به کار برده بود.
روند بررسی گزینهها پیش از انتخاب نهایی
وی با اشاره به روند بررسی گزینههای رهبری گفت: کمیسیون اصل ۱۰۷ و ۱۱۱ و کمیته سهنفره زیرمجموعه آن به طور مستمر افراد واجد شرایط را بررسی میکردند و پروندههای مربوط به آنها را مطالعه و بهروزرسانی میکردند.
آیتالله رمضانی افزود: حتی رهبر شهید نیز بارها تأکید داشتند که خبرگان باید چند گزینه احتمالی را در نظر داشته باشند تا در صورت لزوم بتوانند به وظیفه قانونی خود عمل کنند.
شرایط امنیتی و دشواری برگزاری جلسه خبرگان
نماینده مردم گیلان در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: پیش از برگزاری جلسه رسمی، تنها یک مرحله نظرخواهی انجام شده بود و آنچه در فضای رسانهای منتشر شد در واقع همان نظرخواهی اولیه بود، نه رأیگیری رسمی.
وی تأکید کرد: رأیگیری واقعی تنها در جلسه ۱۷ اسفند انجام شد و پیش از آن هیچ برگه رأی رسمی توزیع نشده بود.
آیتالله رمضانی با اشاره به شرایط امنیتی آن روزها گفت: در آن مقطع تهدیدهای جدی علیه اعضای خبرگان وجود داشت و حتی برخی نقاط کشور هدف حملات قرار گرفت، به همین دلیل تشکیل جلسه حضوری با دشواریهای فراوان همراه بود.
وی افزود: با وجود این تهدیدها، در نهایت جلسه رسمی مجلس خبرگان تشکیل شد و اعضا با رأیگیری مکتوب تصمیم نهایی را اتخاذ کردند.
انتخاب رهبر جدید با رأی قاطع
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: در جلسه ۱۷ اسفند تنها دو نامزد مطرح بودند و در نهایت سید مجتبی خامنهای با رأی قاطع بیش از دو سوم اعضای خبرگان به عنوان رهبر جمهوری اسلامی انتخاب شد.
وی گفت: این رأیگیری با اکثریتی بسیار بالا انجام شد و به تعبیر خود بنده حتی نزدیک به چهارپنجم آرا را شامل میشد.
تأکید بر شایستگی علمی و اخلاقی رهبر جدید
آیتالله رمضانی درباره ویژگیهای رهبر جدید اظهار کرد: ایشان شخصیتی مستقل از نظر علمی و فقهی دارند و صرفاً به دلیل نسبت خانوادگی مطرح نشدهاند.
نماینده مردم گیلان در مجلس خبرگان رهبری افزود: در دیدارها و مباحثات علمی که با ایشان داشتهام، تسلط فقهی و دقت علمی ایشان برای من کاملاً روشن شده است.
وی همچنین درباره شرط عدالت گفت: در فقه شیعه اگر دسترسی به معصوم وجود نداشته باشد، حاکم باید عادل باشد و بر همین اساس عدالت یکی از شروط اصلی رهبری محسوب میشود.
وظیفه دانشگاه در گفتمان حکمرانی
آیتالله رمضانی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش دانشگاه در نظام جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: امروز دانشگاه تنها محل تدریس تخصصی نیست، بلکه باید در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیز نقشآفرینی کند.
عضو مجلس خبرگان رهبری افزود: استاد دانشگاه نباید صرفاً تدریس کند و از کلاس خارج شود، بلکه باید در تبیین گفتمان نظام اسلامی و ارائه راهکار برای مسائل کشور نیز مشارکت داشته باشد.
ضرورت نقد دلسوزانه در دانشگاهها
وی با تأکید بر اهمیت نقد در محیط دانشگاه گفت: نقد عالمانه و دلسوزانه برای پیشرفت کشور ضروری است و اساتید و دانشجویان باید بتوانند مسائل اقتصادی، فرهنگی و سیاسی را نقد کنند.
آیتالله رمضانی افزود: در عین حال دانشگاه نباید نقش اپوزیسیون ایفا کند، بلکه باید در کنار جامعه و برای اصلاح امور حرکت کند.
وی با اشاره به تقابل گفتمانها در جهان اظهار کرد: امروز دو گفتمان اصلی در دنیا وجود دارد؛ گفتمان لیبرالیسم و گفتمان دینی. پس از انقلاب اسلامی تلاشهای زیادی صورت گرفت تا گفتمان دینی از عرصه سیاست حذف شود.
آیتالله رمضانی افزود: در نظامهای سکولار، باورهای دینی در عرصه سیاسی نقشی ندارند، اما در گفتمان دینی علاوه بر دنیاگرایی، آخرتگرایی و مسئولیت الهی نیز مطرح است.
پیشرفتهای علمی پس از انقلاب
وی با اشاره به دستاوردهای علمی کشور گفت: رتبه علمی ایران در بسیاری از رشتهها نسبت به ابتدای انقلاب جهش چشمگیری داشته و در برخی حوزهها در میان کشورهای برتر جهان قرار گرفته است.
نماینده مردم گیلان در مجلس خبرگان رهبری در پایان سخنان خود تأکید کرد: مهمترین پشتوانه نظام حضور مردم است و تا زمانی که مردم در صحنه باشند، ایران شکست نخواهد خورد.
طرح دیدگاهها و پرسشهای اساتید دانشگاه
در ادامه این نشست، جمعی از اساتید دانشگاه به بیان دیدگاهها و طرح پرسشهای خود پرداختند و موضوعاتی چون نحوه نظارت، فضای نقد در دانشگاه، کارآمدی ساختارها و چالشهای اجتماعی را مطرح کردند.
یکی از اساتید با اشاره به ضرورت حفظ انسجام ملی در شرایط بحرانی، تأکید کرد: در شرایط تهدید، اولویت اصلی باید حفظ «مادر» بهعنوان نماد کشور باشد و اختلافنظرها به زمان مناسبتری موکول شود. وی با این حال خواستار آن شد که فضای نقد دلسوزانه در دانشگاهها محدود نشود و افزود که در برخی موارد، منتقدان بهسرعت به برچسبهایی مانند «اپوزیسیون» یا «بیبصیرت» متهم میشوند که این امر موجب تنگتر شدن فضای گفتوگو شده است. این استاد همچنین از اعضای مجلس خبرگان رهبری خواست در ایفای نقش نظارتی خود شفافتر عمل کرده و در برابر برخی مواضع تند در جامعه، موضعگیری روشنتری داشته باشند.
استاد دیگری با طرح پرسشی ناظر بر روند انتخاب رهبری، اظهار کرد: بر اساس مبانی فقهی، زمین هیچگاه نباید از حجت خالی بماند، اما این سؤال مطرح است که چرا فرآیند تعیین رهبر در مقطع اخیر با فاصله زمانی همراه بوده است. وی پیشنهاد داد که برای آینده، سازوکاری پیشبینی شود تا گزینههای جایگزین بهصورت مشخص و از پیش تعیینشده وجود داشته باشند تا از بروز خلأ احتمالی جلوگیری شود.
در ادامه، یکی از اعضای هیئت علمی با اشاره به شکاف میان مردم و مدیران، بیان کرد: در سالهای اخیر فاصله قابل توجهی میان بدنه جامعه و مسئولان شکل گرفته است. وی با انتقاد از گسترش رانت و نبود شایستهسالاری در برخی سطوح مدیریتی، تأکید کرد که این روند موجب کاهش اعتماد عمومی شده است. این استاد همچنین با اشاره به شرایط اقتصادی و دغدغههای معیشتی مردم افزود: تداوم این وضعیت میتواند بر سرمایه اجتماعی و امید به آینده تأثیر منفی بگذارد، بهویژه در میان دانشجویانی که چشمانداز روشنی برای آینده خود متصور نیستند.
استاد دیگری نیز با طرح یک پرسش حقوقی، خواستار بررسی امکان اصلاح قوانین شد و گفت: در شرایط خاص، آیا میتوان سازوکاری برای برگزاری جلسات یا رأیگیریهای مجلس خبرگان بهصورت غیرحضوری یا مجازی پیشبینی کرد تا در مواقع اضطراری خللی در روند تصمیمگیری ایجاد نشود.
پاسخ آیتالله رمضانی به پرسشها و دیدگاههای مطرحشده
آیتالله رضا رمضانی در پاسخ به پرسشها و دیدگاههای مطرحشده از سوی اساتید دانشگاه گیلان، با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکردها اظهار کرد: فضای امروز جامعه به گونهای است که همه ما، از طلاب و اعضای مجلس خبرگان رهبری گرفته تا اساتید و دانشجویان، باید در عملکرد و نگاه خود بازنگری کنیم و شرایط فعلی را بهدرستی بشناسیم.
وی افزود: در این مسیر، شناخت حدود و وظایف اهمیت اساسی دارد و نباید از چارچوبهای تعیینشده عبور کرد. به گفته وی، باید میان «نقد علمی» و «اهانت» تفاوت قائل شد؛ چراکه نقد، امری پذیرفتهشده و ضروری است، اما اهانت به مقدسات، مصداق تخلف و قابل پیگیری قانونی است.
عضو مجلس خبرگان رهبری در ادامه با اشاره به روند انتخاب رهبر جدید، تصریح کرد: در جلسه مربوطه، دو نفر حضور داشتند؛ آیتالله علیرضا اعرافی و آیتالله سید مجتبی خامنهای، و در نهایت حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای با رأی اعضا انتخاب شدند.
وی با بیان اینکه آیتالله اعرافی از شخصیتهای علمی و برجسته است، افزود: این انتخاب، تصمیمی سنجیده و مبارک بود که بر اساس تشخیص خبرگان صورت گرفت.
ساختار کمیسیونهای مجلس خبرگان
آیتالله رمضانی در پاسخ به برخی انتقادات درباره نقش نظارتی خبرگان گفت: در این نهاد، کمیسیونهای مختلفی متناسب با حوزههای گوناگون کشور پیشبینی شده است.
نماینده مردم گیلان در مجلس خبرگان توضیح داد: کمیسیون فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در مجلس خبرگان فعال هستند و هرکدام به بررسی مسائل مرتبط میپردازند. برای نمونه، در کمیسیون اقتصادی، مسائل کلان اقتصادی و عملکرد تیمهای اقتصادی دولت بررسی میشود و در کمیسیون اجتماعی به آسیبها و چالشهای اجتماعی پرداخته میشود.
وی افزود: علاوه بر این، کمیسیونهایی همچون کمیسیون تحقیق، آییننامه و کمیسیون اصول ۱۰۷ و ۱۱۱ قانون اساسی نیز فعال هستند و حتی پیشنهاد تشکیل کمیتهای در حوزه قضایی نیز مطرح شده است.
آیتالله رمضانی درباره طرح موضوع «ملت» و «امت» اظهار کرد: تعبیر «ملت ایران» تعبیری درست است و رهبر انقلاب نیز بر آن تأکید دارند، اما در عین حال، نگاه به «امت اسلامی» نیز از منظر کلان مطرح است.
عضو مجلس خبرگان رهبری افزود: در این چارچوب، حفظ جغرافیای ایران و صیانت از منافع ملی در کنار توجه به جهان اسلام، هر دو مورد توجه قرار دارد.
توضیح درباره تعیین جانشین و شرایط اضطراری
وی در پاسخ به پیشنهاد تعیین گزینههای از پیش مشخص برای رهبری گفت: قانون اساسی برای شرایط مختلف، از جمله شرایط عادی و اضطراری، پیشبینیهای لازم را انجام داده و بنبستی در این زمینه وجود ندارد.
آیتالله رمضانی افزود: بر اساس آییننامههای جدید، در شرایط اضطراری حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز باید وضعیت رهبری تعیین تکلیف شود، در حالی که پیش از این، امکان طولانیتر شدن این فرآیند نیز وجود داشت.
عضو مجلس خبرگان همچنین تصریح کرد: تعیین پیشاپیش چند گزینه مشخص بهعنوان رهبر آینده، نهتنها ضرورتی ندارد بلکه میتواند تبعاتی در سطح داخلی و بینالمللی به همراه داشته باشد.
وی با اشاره به برخی آسیبها مانند سوءاستفاده و رانت گفت: این مسائل در همه نظامهای سیاسی وجود دارد، اما باید با آنها مقابله جدی صورت گیرد. وی با انتقاد از پدیده «حقوقهای نجومی» تأکید کرد که حتی موارد اندک آن نیز قابل قبول نیست.
انتقاد از ورود غیرتخصصی به حوزهها
آیتالله رمضانی در بخش دیگری از سخنان خود، با انتقاد از اظهارنظرهای غیرتخصصی در حوزههای مختلف گفت: برخی افراد بدون داشتن تخصص لازم، در موضوعات گوناگون از جمله سیاست اظهار نظر میکنند، در حالی که هر فرد باید در حوزه تخصصی خود فعالیت کند.
نماینده مردم گیلان در مجلس خبرگان رهبری افزود: اگر افراد در جایگاه تخصصی خود عمل کنند، بسیاری از مشکلات کاهش خواهد یافت.
وی درباره ویژگیهای سید مجتبی خامنهای اظهار کرد: ایشان از نظر علمی، مدیریتی و شناخت اجتماعی، دارای توانمندی بالایی هستند و نگاه جامع و دقیقی نسبت به مسائل کشور دارند.
آیتالله رمضانی افزود: با توجه به این ویژگیها، آینده روشنی برای کشور پیشبینی میشود و این مسئولیت به فرد شایستهای واگذار شده است.
توضیح درباره وضعیت جسمانی رهبر جدید
عضو مجلس خبرگان رهبری در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت جسمانی رهبر جدید گفت: ایشان در سلامت عمومی به سر میبرند، هرچند در جریان حوادث اخیر دچار جراحت جزئی شدهاند که مشکل خاصی ایجاد نکرده است.
وی در پایان سخنان خود با تأکید بر ضرورت وحدت ملی گفت: پس از عبور از شرایط بحرانی، باید بازنگری جدی در عملکردها صورت گیرد و از ظرفیتهای موجود برای تقویت انسجام ملی استفاده شود.
آیتالله رمضانی افزود: ایران امروز کشوری مقتدر در سطح منطقه و جهان است و این اقتدار باید با همدلی و همراهی مردم حفظ و تقویت شود.
نماینده مردم گیلان در مجلس خبرگان رهبری در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان این نشست اظهار کرد: برگزاری چنین جلساتی با حضور نخبگان دانشگاهی فرصت مناسبی برای تبادل دیدگاهها و تبیین مسائل مهم کشور است و باید استمرار داشته باشد.
-------------------------
پایان پیام/۳۴۴
نظر شما