آمریکا نزدیک به لحظۀ شوروی: چرا ترامپ شبیه یلتسین است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ یک تحلیل منتشرشده در رسانه آسیا تایمز  به بررسی وضعیت کنونی ایالات متحده پرداخته و آن را با سال‌های پایانی اتحاد جماهیر شوروی مقایسه کرده است؛ مقایسه‌ای که به‌ویژه در چارچوب بحران‌های ساختاری و کاهش مشروعیت نظام سیاسی و اقتصادی آمریکا مطرح می‌شود.

در این تحلیل، ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در مقام یک «کارکرد تاریخی» مورد بررسی قرار گرفته و این پرسش مطرح می‌شود که آیا او بیشتر به بوریس یلتسین، رئیس‌جمهور پیشین روسیه در دوران فروپاشی شوروی شباهت دارد یا به ولادیمیر پوتین. نویسنده تأکید می‌کند که این مقایسه نه از منظر شخصیتی، بلکه از حیث نقش‌آفرینی در یک نظام دچار عدم تعادل صورت می‌گیرد.

این گزارش با اشاره به تقابل ایدئولوژیک قرن بیستم میان آمریکا و اتحاد شوروی، یادآور می‌شود که هر یک از این دو نظام، مدل خاصی از سازمان‌دهی اقتصاد و جامعه را نمایندگی می‌کردند؛ یکی مبتنی بر سرمایه‌داری و بازار آزاد و دیگری مبتنی بر تمرکزگرایی و برنامه‌ریزی دولتی. با این حال، هر دو نظام در عمل با تناقضات درونی خود مواجه شدند.

در ادامه، به دلایل فروپاشی اتحاد شوروی پرداخته شده و تأکید می‌شود که این فروپاشی نه به دلیل کمبود قدرت، بلکه ناشی از ضعف‌های ساختاری درونی بود. حذف نقش «تاجر» یا کارآفرین از چرخه اقتصادی، موجب از بین رفتن انگیزه‌های تولید و نوآوری شد و در نهایت نظام را به سمت رکود و بی‌اعتمادی عمومی سوق داد.

در بخش دیگری از این تحلیل، وضعیت کنونی آمریکا به‌عنوان یک «عدم تعادل معکوس» توصیف شده است. برخلاف شوروی که کارآفرین را کنار گذاشت، در نظام آمریکایی، به‌تدریج نقش «کارگر» و نیروی کار تضعیف شده است؛ امری که به گفته نویسنده، نتیجه روندهایی همچون جهانی‌سازی، برون‌سپاری و گسترش سلطه بخش مالی است.

این تحولات باعث شده سرمایه در آمریکا به‌شدت سیال و متمرکز شود، در حالی که نیروی کار از چنین انعطافی برخوردار نیست. انتقال صنایع تولیدی به خارج از کشور و رشد فزاینده بخش مالی، به شکل‌گیری شکاف‌های اقتصادی عمیق منجر شده است.

در نتیجه، اگرچه اقتصاد آمریکا همچنان تولید ثروت دارد، اما این ثروت به‌طور فزاینده‌ای در دست گروه‌های محدودی متمرکز شده و ارتباط میان بهره‌وری و دستمزدها تضعیف شده است. به‌گفته این تحلیل، این وضعیت می‌تواند به کاهش اعتماد عمومی و بروز بحران مشروعیت در نظام آمریکایی منجر شود؛ وضعیتی که شباهت‌هایی با سال‌های پایانی اتحاد شوروی دارد.

..............

پایان پیام