به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ جنگ تحمیلی سوم آمریکا و اسرائیل علیه ایران معروف به جنگ رمضان انعکاس گستردهای در شبکههای ماهوارهای و فضای مجازی داشت. از همان روزهای آغازین جنگ کاربران عرب حملات ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه را بازتاب گستردهای دادند و با وجود محدودیتها و سرکوبگریهای حاکمان کشورهای حاشیه خلیج فارس قدرت نظامی و موشکی ایران در برابر آمریکا و اسرائیل و حاکمان مرتجع کشورهای عربی کاربران عرب حقایق جدیدی از سیاست ایران در منطقه را درک کردند که تا پیش از این توسط رسانههای عربی معاند با ایران تحریف شده بود.
رصد رسانههای عربی اعم از حامیان و مخالفان جمهوری اسلامی امری ضروری است تا در آینده اهالی رسانه و کارشناسان ایرانی بتوانند از حقایق نظام جمهوری اسلامی در سطح جهان دفاع نمایند.
در همین راستا با «محمدباقر اسدی» پژوهشگر، مدرس و مترجم حرم امام حسین(ع) که این روزها تحقیقاتی در حوزه عملکرد رسانههای عربزبان در قبال جنگ رمضان داشته به گفتوگو پرداختیم:
ابنا: ارزیابی شما از عملکرد رسانههای عربی مشهور چون الجزیره، بیبیسی عربی، العربیه، اسکاینیوز عربی، الحدث و... در خصوص جنگ آمریکا و ایران از روزهای اول جنگ چیست و چه خط خبری را از آن زمان تاکنون اتخاذ کردهاند؟
درباره عملکرد رسانههای عربی مشهور چون؛ الجزیره، بیبیسی عربی، العربیه و المیادین هر کدام خط رسانهای خاص خود را دارند. برخی از آنها موضعشان را علنی میگویند و برخی در قالب محتوای خبر، مصاحبه و گزارشهای مستند و یا دعوت از مهمانانی که برای گفت وگو و مناظره دعوت میکنند، موضعشان را پنهان میکنند.
رسانههایی که علنا موضع خود را آشکار میکنند به دو بخش طرفدار محور مقاومت و ایران و مخالف محور مقاومت تقسیم میشوند. رسانههای حامی محور مقاومت شبکههایی چون؛ شبکه ایرانی العالم، الاتجاه عراق، المیادین و المنار است که پربینندهترین آنها المیادین است و کاملا طرفدار ایران و محور مقاومت است و از موضع ایران حمایت میکند و در جنگ اخیر نیز حملات ایران به پایگاههای آمریکایی در کشورهای عربی را آن طور که در واقعیت است بازتاب میدهد و این حملات را حمله به این کشورها تلقی نمیکند، بلکه حمله به پایگاههای آمریکایی به حساب میآورد.
اما رسانههایی که موضع دشمنی یا مقابله با جمهوری اسلامی و ایران را دارند و اصطلاحا شبکههای ایرانستیز محسوب میشوند و دشمن محور مقاومت هستند شبکههایی چون؛ العربیه عربستان که مدتی مقرش در امارات بود، اسکاینیوز عربی که در اصل متعلق به اسکاینیوز انگلیس است و در امارات مدیریت میشود، الحره متعلق به آمریکا، الحدث که از زیر شاخههای العربیه است.
عمده شبکههای ایرانستیز شبکههای آمریکایی و اماراتی هستند و این شبکهها از سالها قبل برنامه علیه ایران و سیاست های منطقه ای ایران دارند و سیاست ایران در کشورهای منطقه را دخالت معرفی می کنند و متحدین ایران در کشورهای عربی را میلیشیا یا شبه نظامی و غیر قانونی به حساب می آورند.در جنگ اخیر خط رسانه ای این رسانه ها؛ هر گونه اقدام ایران علیه پایگاه های آمریکایی را تجاوز به خاک کشورهای منطقه توصیف کردند. کسانی که اخبار این شبکه ها را دنبال می کنند، می دانند این شبکه ها ضد ایران هستند و اگر خبری هم علیه ایران بگویند، احتمال کذبش بیشتر است و خیلی از مخاطبان عرب این شبکه ها را میشناسند.
شبکههای عربی ایرانستیز ماهیتشان حمایت از اسرائیل است
خوشبختانه این شبکهها در جنگ غزه ماهیت خودشان را نشان دادند و از اسرائیل حمایت کردند، اغلب مخاطبان عرب و ملتهای عربی، این شبکهها را مزدور اسرائیل و آمریکا میدانند تا آنجا که مخاطبان العربیه را العبریه میخوانند.
این شبکهها در جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران اخبار را بهصورتی بازتاب دادند که جنگ آمریکا علیه ایران را توجیه کنند و ایران را تهدید منطقهای معرفی کردند که باید این تهدید خنثی شود و جلوی پیشرفت ایران از نظر نظامی گرفته شود و این به نفع امنیت، اقتصاد و رفاه منطقه است و هرگونه حمله ایران به اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه را حمله به کشورهای منطقه معرفی کردند. آنها در ارائه آمار دروغ اعلام کردند؛ تعداد حملاتی که به کشورهای عربی مثل امارات شده از اسرائیل بیشتر بوده و این به دلیل کینه ایران از کشورهای عربی و عربستیزی ایرانیها است!
دروغ رسانههای عربی معاند به مردم جهان عرب
آنها در خط رسانهای خود به مخاطبانشان میگویند؛ ایران با آمریکا جنگ نمیکند، بلکه به شما حمله میکند. بسیاری از مخاطبان این رسانهها در کشورهای عربی مثل؛ کویت، امارات و عربستان و در سایر کشورهای عربی اخبار این شبکهها را باور نمیکنند. مردم میدانند برنامههای اینها مطابق با برنامههای آمریکا و اسرائیل است.
خیلی از خبرهای این شبکهها ترجمه از انگلیسی است و گاهی اوقات در اشتباهاتشان در ترجمه مشخص میشود که منبع خبر آنها آمریکا و اسرائیل و انگلیس و کشورهای غربی دیگر است، بهعنوان مثال شبکه العربیه تا مدتی اسم نخستوزیر اسبق پاکستان را که بینظیر بوتو بود را با ر-ز مینوشت در حالی که کلمه نظیر، عربی است اما چون خبرشان را از انگلیس و کشورهای غربی دریافت میکنند، زد را به ز تبدیل کرده بودند.
این شبکهها عمدتا چند کار را برای تخریب ایران و در راستای اجرای سیاستهای ضدایرانی خود از سالهای گذشته تاکنون انجام میدهند. اول آنکه مردم ایران را فقیر و بیچاره و گرسنه نشان میدهند و تا حد زیادی متاسفانه در این تصویرسازی در کشورهای همسایه موفق شدند، متاسفانه ما از نظر رسانه ضعیف بودیم، نتوانستیم پیشرفتها و ظرفیتهای کشورمان را نشان دهیم.
ابنا: عملکرد شبکههای حامی مقاومت در جنگ رمضان را چگونه ارزیابی میکنید؟
شبکههای مقاومت در این جنگ خوشبختانه به خاطر ارتباط با رهبران مقاومت و سخنرانی سران مقاومت اخبار دست اول در این حوزه دارند و در این شبکهها مخاطبان بیشتری جذب کردند، اما همچنان شبکههایی که در گزارش اخبار سریع و برنامههایشان از نظر گرافیکی و جاذبههای بصری جذاب بوده و بینندههای بیشتری داشتند در راسش الجزیره و الحدث است.
ابنا: مردم جهان عرب چه تصوری از ایرانی و ایرانیان در ذهن خود دارند؟
زمانی که با عربهای خلیج فارس صحبت کنید، متوجه میشوید تصور آنها از تصویری است که شبکههای العربیه و اسکاینیوز برایشان ایجاد کرده نشات میگیرد. آنها تصویر جعلی که از ایران ارائه میدهند این است که ایران هیچ پیشرفتی جز در حوزه نظامی و تسلیحات نداشته و برای توجیه ضرباتی که از ایران خوردند در گزارشهایشان اینگونه القاء میکردند که چون ایران رفاه و پیشرفت اقتصادی و علمی و دانشگاه ندارند از این رو به نقاط پیشرفته ما حمله میکند!
ایرانستیزی شبکههای عربی معاند با اتهامات دروغ
نکته جالب اینجا است که خودشان را جای مسلمانان قرار میدهند، در حالی که آنها شبکههای سکولار و ضددین هستند. آنها در حملات ایران به پایگاههای آمریکایی مستقر در کشورهای عربی اخبار جعلی را منتشر کردند، از جمله اینکه ایران بهجای اینکه به اسرائیل حمله بیشتری انجام دهد به کشورهای عربی اسلامی و مسلمانان حمله میکند و کلیپی از پهپاد ایرانی که با فاصله زیاد از نمازگزاران اهلسنت در بحرین به پایگاه بحرینی اصابت میکند و چند کیلومتر با آنها فاصله داشت منتشر کردند و یا اشتباهات سامانه پاتریوت آمریکا که به یک منطقه مسکونی در بحرین برگشت خورد و آنجا را مورد اصابت قرار داد و منجر به شهادت خانم شیعه بحرینی شد، به دروغ گفتند این حمله کار ایران بوده؛ حال آنکه فیلم ضبط شده نشان میدهد این موشک از خود بحرین شلیک شده و برگشت میخورد و به خانه یک بحرینی اصابت کرد، با این کار رسانهای غیرحرفهای میخواستند آن دسته از مردم حاشیه خلیج فارس که طرفدار ایران هستند را به سمت خود جذب کنند، اما الحمدلله تعداد زیادی از مردم کشورهای عربی دیدند که این موشک از خود بحرین برخاسته بود.
شهادت عمارگونه رهبر انقلاب حقایق را در نزد مخاطبان جهان عرب روشن کرد
سیاست این رسانهها تهدید دانستن ایران و تخریب چهره ایران است، اما به نظر من این سیاست در میان اکثر مردم جهان عرب موفق نبوده است. چون جنگ ایران و اسرائیل و شهادت عمارگونه حضرت آقا حقایق زیادی را روشن کرد، این رسانهها تا سالها پیش میگفتند؛ دعوای ایران و اسرائیل زرگری و تئاتری و برای فریفتن جهان عرب است، در واقع ایران به دنبال این است که خود را بهعنوان رهبر جهان اسلام معرفی کند و پشتپرده با اسرائیل مشکلی ندارد، اما بعد از شهادت رهبری و این جنگ تحمیلی دیگر نتوانستند این حرف را بزنند. اما متاسفانه در خیلی از کشورهای عربی رسانههای ضدایرانی خیلی کار تبلیغاتی علیه ایران انجام دادند و مردم را اقناع کردند که جنگ ایران و اسرائیل برای منافع ایران است، اما شهادت رهبر انقلاب و مردم مظلوم کشورمان این شبکهها را تا حد زیادی رسوا کرد.
ابنا: شبکههایی که سیاست بیطرفی اتخاذ کردند در بیان حقایق چه رویکردی دارند؟
به غیر از دو خط رسانهای ذکر شده، خط رسانهای دیگری وجود دارد که شبکههای حرفهای یا شبکههایی که ادعای حرفهایگری دارند خود را بیطرف و تنها رسانه میدانند. این شبکهها موضع دارند اما خیلی علنی نیست. موضع خود را از طریق گفتوگو و تحلیلها بیان میکنند. الجزیره و التلفیزیون العرب که هر دو مال قطر و بسیار پربیننده هستند و حداقل ظاهرا ضداسرئیلاند و اخبار زیادی علیه اسرائیل منتشر میکنند.
در زمینه میانجیگری شبکههای دیگر هم سعی کردند، نقش میانجی را بازی کنند، اما موفقیت این دو شبکه بیشتر بوده و بیننده بیشتری جذب کرده است.
الجزیره از حملات ایران علیه اسرائیل دفاع میکند، اما از حملات ایران علیه پایگاههای آمریکا در کشورهای عربی در ابتدا موضعی علیه ایران گرفت، اما بعد از گذشت مدتی که همه متوجه شدند این حملات فقط علیه پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه است و کاری با این کشورها ندارند، این شبکهها تا حدود زیادی موضعشان تعدیل شد.
الجزیره در ابتدای جنگ رمضان به دنبال پاسخ مشروع ایران به تجاوزات آمریکا از خاک کشورهای عربی به ایران اخبار ضدایرانی منتشر کرد که به مرور این رفتار تعدیل شد. از نظر من عملکرد الجزیره و التلفیزیون که ویدئوهای آنها در شبکههای اجتماعی پربازدید است، عملکرد مثبت و به نفع ایران بود و قدرت ایران را زیاد بیان کردند. در گزارشهایشان خسارتها و تلفات اسرائیل را مطرح میکردند و گزارشاتی از مخفیکاری آمریکاییها در اعلام تلفات خود تهیه کردند و حملات ایران را موفقیتآمیز نشان دادند.
قطریها در عرصه سیاست از عربستان و امارات دل خوشی ندارند و اختلاف تاریخی با این دو کشور دارند. قطر و شبکههای قطری از موضع ایران در جنگ علیه اسرائیل دفاع کردند و در حمله ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه محتاطانه عمل کردند و سعی کردند خود را رسانه بیطرف معرفی کنند.
بازتاب دستاوردهای ایران در تحلیلها و جلسات مصاحبه و مناظره با تحلیلگران این شبکه اقدامات آمریکا را محکوم میکردند و اشتباه میدانستند. مهمانانی از ایران دعوت میکردند مثل دکتر حسن احمدیان استاد مطالعات خاورمیانه دانشگاه تهران که این مساله یک امتیاز مثبت برای الجزیره محسوب میشود.
ابنا: در خصوص ترفند رسانههای عربی معاند با مواضع ایران آنها در بیان اخبار از چه شیوههایی استفاده میکنند؟
اسکاینیوز عربی و العربیه اغلب مهمانانی از ایران را از طریق تلفنی یا اسکایپ دعوت میکردند که به دلیل عدم وضوح صدا و تصویر و عدم تسلط کافی برای پاسخهای مورد نظر در راستای اهداف ضدایرانی خود بهرهبرداری کردند.
اگر کارشناس در استودیو حضور داشته باشد با تصویر جذاب و صدای واضح با کسی که از طریق تلفن یا اینترنت و اسکایپ ارتباط برقرار میکنند بسیار متفاوت است و این در راستای ترفندهای رسانهای این شبکهها است که موضع ضدایرانی دارند.
بهطور مثال شبکه اسکاینیوز عربی کسی را دعوت کرده بود که ادعا میکرد از سپاه قدس ایران جدا شده و در حال دروغبافی بود و ادعاهای دروغینی داشت که جمهوری اسلامی ایران به زودی سرنگون میشود و یا کسی از فرماندهان ایرانی باقی نمانده و ادعاهایی علیه مسئولان و مقامات ایرانی از نظر اقتصادی مطرح کرد که واقعا پوچ و بیارزش بود و هر ایرانی گوش میکرد میدانست ادعایی دروغین است.
بیبیسی عربی نیز تلاش میکند خود را شبکه حرفهای معرفی کند، اما این شبکه اولا متعلق به انگلیس است و از بقیه شبکهها از نظر خبری بازدید کمتری دارد. گزارشهای مستند بیبیسی عربی جذاب است، اما مخاطبانی که میخواهند اخبار را بهطور فوری و زنده دنبال کنند، معمولا الجزیره و الحدث و طرفداران مقاومت المنار و العالم و المیادین را دنبال میکنند.
ادامه دارد...
................
پایان پیام
نظر شما