به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حکمت ۳۷ نهجالبلاغه ماجرایی از سفر امام علی(ع) در سفر به سمت شام و هنگام مواجه ایشان با روستائیان حاشیه شهر «انبار» را بیان کرده است. شهر انبار در آن دوران، از بزرگترین شهرهای ایران، بعد از تیسفون بود که در شصت کیلومتری بغداد فعلی قرار دارد.
سید رضی این حکمت را اینگونه در نهجالبلاغه نقل کرده است: وَ قَدْ لَقِیَهُ عِنْدَ مَسِیرِهِ إِلَی الشَّامِ دَهَاقِینُ الْأَنْبَارِ فَتَرَجَّلُوا لَهُ وَ اشْتَدُّوا بَیْنَ یَدَیْهِ، فَقَالَ(علیه السلام): مَا هَذَا الَّذِی صَنَعْتُمُوهُ؟ فَقَالُوا خُلُقٌ مِنَّا نُعَظِّمُ بِهِ أُمَرَاءَنَا. فَقَالَ وَ اللَّهِ مَا یَنْتَفِعُ بِهَذَا أُمَرَاؤُکُمْ، وَ إِنَّکُمْ لَتَشُقُّونَ عَلَی أَنْفُسِکُمْ فِی دُنْیَاکُمْ وَ تَشْقَوْنَ بِهِ فِی آخِرَتِکُمْ؛ وَ مَا أَخْسَرَ الْمَشَقَّةَ وَرَاءَهَا الْعِقَابُ، وَ أَرْبَحَ الدَّعَةَ مَعَهَا الْأَمَانُ مِنَ النَّار.
«این سخن را امام، زمانی بیان فرمود که در مسیر حرکتش به شام کشاورزان و دهبانان شهر انبار با او ملاقات کردند (و بهعنوان احترام به امام) از مرکب پیاده شده و با سرعت پیش روی او حرکت کردند (و این مراسم را که نشانه خضوع فوقالعاده در برابر امرای ستمگر بود انجام دادند) امام علیهالسلام فرمود: این چه کاری بود که کردید؟»، عرض کردند این رسوم و آدابی است که ما امیران خود را با آن بزرگ میداریم، امام علیهالسلام فرمود: به خدا سوگند زمامداران شما از این عمل بهرهای نمیبرند و شما با این کار در دنیا مشقت بر خود هموار میسازید و در قیامت بدبخت میشوید. چه زیانبار است مشقتی که به دنبال آن عقاب الهی باشد و چه پرسود است آرامشی که با آن امان از آتش دوزخ فراهم گردد.»
فراتر از آداب و سلوک نحوه مواجه مردمان با حاکمان، امام علی(ع) در این حکمت به نکتهای بسیار مهم در سبک زندگی فردی و اجتماعی اشاره میکند، ایشان با اشاره با اعمالی که همراه با «مشقت» بوده، اما عذاب و عقاب الهی را در پی دارد، مانند افعال حرامی که انسان به صورتهای مختلف مانند اعمال جراحی یا تتوهای نامناسب یا حتی تحمل مشقت برای کسب اطلاعات نامرتبط خصوصی افراد که دروغها، غیبتها و تهمتها را در پی دارد، مورد مذمت قرار میدهند و اینگونه میفرمایند: «وَ مَا أَخْسَرَ الْمَشَقَّةَ وَرَاءَهَا الْعِقَابُ؛ چه زیانبار است مشقتی که به دنبال آن عقاب الهی باشد»، شخص در این حالت، بسیاری از سرمایههای زندگی خود مانند عُمر یا اعتبار و آبروی خود را خرج کرده و به زحمتهای متعدد افتاده است، تا به چیزی دست یابد که برای آخرت او هیچ فایدهای ندارد و این زیانبارترین مشقت است که هم سختی برای انجام کاری کشیده و هم چیزی در ازای آن به دست نیاورده است.
پس زیانی بیشتر از این کِشی؟/ رنج بینی و سپس کیفر چشی؟
سود بخشد هر چه با آسایش است/ هم نگهدارت ز سوزان آتش است
در بخش دوم این سخنان نیز حضرت، آرامشی که حاصل آن دوری از آتش جهنم باشد را «عملی پرسود» معرفی میکند، «وَ أَرْبَحَ الدَّعَةَ مَعَهَا الْأَمَانُ مِنَ النَّار؛ چه پرسود است آرامشی که با آن امان از آتش دوزخ فراهم گردد».
روشن است کسی که به زحمت و مشقت اقدامات نامناسب یا دانستههای بیارتباط را نکشد، در آرامش دوری از گناه و در آسایش دوری از جدلها و جدالها قرار میگیرد. اینگونه آرامش نیز در نهایت برای او، دوری از آتش را در بردارد.
سید علیاصغر حسینی/ ابنا
.............
پایان پیام
نظر شما