به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حکمت ۳۶ در نهجالبلاغه با عبارت «مَنْ أَطَالَ الأَمَلَ أَسَاءَ الْعَمَلَ؛ کسی که آرزویش را طولانی کند، اعمال بد انجام میدهد» نقل شده است. این عبارت قبل از سیدرضی در کتابهایی مانند «خصال شیخ صدوق» نیز روایت شده است. در ضمن این سخنان به نقل از امیرمومنان(ع)، با تفاوتهایی در عبارت در کتابهایی مانند «تحفالعقول» و «وسائل الشیعه» نیز نقل شده است. در کتاب شریف «تمام نهجالبلاغه» نیز این جمله، مانند بسیاری از حکمتهای نهجالبلاغه، بهعنوان بخشی از «خطبه الوسیله» نقل شده که یکی از خطبههای طولانی امام علی(ع) است.
در سخنان امیرالمومنین(ع) در نهجالبلاغه، مطالب فراوانی از جایگاه «آرزو» و نقش آن در سعادت یا شقاوت انسان بیان شده است، بهعنوان نمونه در خطبه ۱۲، آرزوی افرادی که قرنها بعد از ایشان به دنیا آمدهاند اما تمایل به حضور در جهاد در دوران حکومت ایشان را داشتند را مورد تایید قرار داده و آنان را شریک در جهادهای ایشان معرفی میکنند.
اما شرایط دوران حکومت امیرمومنان(ع) و تمایل افراد به دنیا بهگونهای بوده که حضرت در سخنان زیادی، به مذمت آرزوهای دنیایی و تمایلات مادی پرداختهاند. بهعنوان نمونه در همین حکمت، آرزوهای طولانی را عاملی برای «سوءعمل» معرفی میکنند. روشن است که شخصی که آرزوهای طولانی دارد، سعی میکند برای رسیدن به آن آرزوها، تلاشهایی را انجام دهد که غالب آن، اقدامات سوء و ناشایست است. با نگاهی به اقدامات کسانی که دارای مفاسد مالی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی هستند به خوبی میتوان یافت که همگی آنان برای رسیدن به آرزوهای بلند و به امید رسیدن سریع به خواستهها و تمایلات خود، دست به این اقدامات زدهاند.
امام علی(ع) در بخشی از خطبه ۸۶ آثار دیگر آرزوهای ناشایست را اینگونه بیان میکنند: «وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْأَمَلَ یُسْهِی الْعَقْلَ وَ یُنْسِی الذِّکْرَ فَأَکْذِبُوا الْأَمَلَ فَإِنَّهُ غُرُورٌ وَ صَاحِبُهُ مَغْرُورٌ. بدانید که آرزوهای دور و دراز، عقل را غافل و یاد خدا را به فراموشی میسپارد. آرزوهای ناروا را دروغ انگارید که آرزوها فریبندهاند و صاحبش فریبخورده است».
با بررسی این دو عبارت میتوان دلایل انجام «سوءعمل» هنگام آرزوهای طولانی را بهتر دریافت. حضرت در خطبه ۸۶ آرزو را عامل غفلت از عقل و دوری از خداوند میداند و هر کسی این دو صفت را داشته باشد، عاقلانه و دینمدارانه، اقدام نمیکند و حاصل تلاشهای او چیزی جز «سوءعمل» نخواهد بود.
منابع:
کتاب : پیام امام، شرح نهجالبلاغه آیتالله العظمی مکارم شیرازی
کتاب: فی ضلال نهجالبلاغه، علامه مغنیه، مترجم: غلامحسین انصاری
کتاب: روات و محدثین نهجالبلاغه، استاد مرحوم محمد دشتی
کتاب: فرهنگ واژگان نهجالبلاغه، منصور پهلوان
سید علیاصغر حسینی/ ابنا
..............
پایان پیام
نظر شما