به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حجتالاسلام والمسلمین نوروزی در نشست تخصصی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) که با حضور اساتید علوم سیاسی و با محوریت تحلیل تحولات اخیر برگزار شد به تشریح ابعاد فکری و ایدئولوژیک تقابل با نظام سلطه پرداخت.
وی در ابتدا بر لزوم طرح بحث دوره پسا-لیبرالیسم در عرصه فکری و معرفتی تأکید کرد و پرسید: رویارویی فیزیکی و سختافزاری نظامی جمهوری اسلامی ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی، و پیروزی جمهوری اسلامی ایران، چه ارتباطی با حوزه فکر و ایدئولوژی جبهه مقاومت در مواجهه با ایدئولوژی نظام سلطه، یعنی لیبرال دموکراسی، دارد؟
وی برای ملموس شدن بحث، به شواهد تاریخی اشاره کرد:
پایان جنگ جهانی دوم و ادعای پایان ایدئولوژی: پس از جنگ جهانی دوم و پیروزی ظاهری متفقین، سخن از پایان ایدئولوژی و شکست نازیسم و فاشیسم به میان آمد. این در حالی بود که در دهه ۱۹۶۰، دانیل بل ایده پایان ایدئولوژی را مطرح کرد و در دهه ۱۹۹۰، پس از فروپاشی شوروی، صحبت از تفوق لیبرال دموکراسی و پایان ایدئولوژیهای اقتدارگرا و مارکسیستی شد.
نظریههای پایان تاریخ و برخورد تمدنها: نظریهپردازیهایی مانند پایان تاریخ و برخورد تمدنها نیز در راستای تفسیر فروپاشی شوروی به عنوان پیروزی ایدئولوژی لیبرالیسم مطرح شدند.
تقابل ایدئولوژیک در تحولات جاری
حجتالاسلام والمسلمین نوروزی با بیان اینکه تحولات جاری، منازعهای دوسویه و نبردی بین جبهه حق و باطل، نظام جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت در مقابل محور شیطانی آمریکا و رژیم صهیونیستی است، تأکید کرد: پیروزی در این منازعه، فراتر از مواجهه نظامی، یک پیروزی ایدئولوژیک است؛ دو گفتمان فکری با یکدیگر مواجه شدهاند.
وی افزود: در این مواجهه فکری، گفتمان مقاومت است که نه تنها در ایران و منطقه، بلکه در سطح جهان ظهور و بروز پیدا کرده، مرزهای فکری خود را گسترش داده و لیبرالیسم را به چالش کشیده است.
این استاد دانشگاه، جنگ تحمیلی را دارای دو بعد ایجابی و سلبی دانست: بعد سلبی: افول هژمونی غرب و نظام سلطه در عرصههای مختلف، از جمله عرصه فکری. و بعد ایجابی: تفوق و غلبه گفتمان مقاومت که با پیروزی انقلاب اسلامی در منطقه حاکمیت پیدا کرده و اکنون در عرصه جهانی در حال تثبیت و تحکیم مواجهه خود با نظام سلطه، که رأس آن استکبار جهانی است، میباشد.
لزوم نقد لیبرال دموکراسی و تبیین ایدئولوژی مقاومت
حجتالاسلام والمسلمین نوروزی، حوزه علمیه را مکلف به نقد جدی ایدئولوژی مادی لیبرال دموکراسی در دوره پسا-لیبرالیسم دانست و گفت: بایستی ناکارآمدی آن را در عرصههای مختلف ترسیم کنیم و به لحاظ ایجابی، ایدئولوژی جبهه مقاومت را تبیین کنیم.
وی اصول ایدئولوژی محور مقاومت را بر پایههای عقلانی، فطری، ظلمستیزی، عدالت، اخوت، آزادی، استقلال و معنویت استوار دانست و افزود: چون این ایدئولوژی دارای مبانی فطری است، میتوان در لایههای مختلف تشیع، امت اسلامی و جهان مستضعفان آن را بازسازی و ترویج کرد و فلسفه سیاسی اسلامی را به گونهای تبیین نمود که در عرصه جهانی مورد توجه قرار گیرد.
چالشهای ساختاری و نظمهای نوین
در ادامه، حجتالاسلام والمسلمین نوروزی به بعد ساختاری این تحولات اشاره کرد و گفت: نظمهای سیاسی و ساختارهای بینالمللی معمولاً پس از جنگها اتفاق میافتند و دولتهای غالب تلاش میکنند سازوکارهای نظم سیاسی جدید را طراحی کنند. که پس از جنگ، شاهد طراحی ساختارهای جدید بینالمللی خواهیم بود.
شکلگیری نظمهای بینالمللی پس از جنگها
حجتالاسلام والمسلمین نوروزی با اشاره به اینکه نظمهای سیاسی و ساختارهای بینالمللی معمولاً پس از جنگها شکل میگیرند، تأکید کرد: دولتهای غالب تلاش میکنند سازوکارها و ساختارهای نظم سیاسی جدید را طراحی کنند. وی با ذکر نمونههایی از تاریخ، از جمله پس از جنگ جهانی اول، جنگ جهانی دوم و حتی الگوی نظام بینالملل در سال ۱۸۱۵، بیان داشت که این ساختارها توسط قدرتهای فاتح ایجاد شده و به طور طبیعی در راستای منافع آنها و به ضرر دولتهایی است که نقش کمتری در عرصه جهانی داشتهاند.
چالشگری گفتمان انقلاب اسلامی با نظم موجود
این استاد دانشگاه، گفتمان انقلاب اسلامی را از همان روز پیروزی، همواره در بعد سلبی، نظم سیاسی موجود را مورد چالش قرار داده است. وی به نقد صریح حق وتو به عنوان یک ایده ظالمانه از دهه اول انقلاب (حدود ۱۳۶۳-۱۳۶۴) توسط رئیس جمهور وقت اشاره کرد و افزود: این نقدها به تدریج باعث ساییده شدن اقتدار ظالمانه شکل گرفته پس از جنگ جهانی دوم شد.
حجتالاسلام والمسلمین نوروزی با مقایسه وضعیت کنونی با چند دهه قبل، اظهار داشت: ابُهت پوشالی و خودساخته نظام سلطه به شدت فرو ریخته و آن اقتدار تار عنکبوتی برای بسیاری از ملتها آشکار شده است. این نظام هم به لحاظ فکری و هم به لحاظ سختافزاری، فاقد بنیانهای لازم است.
جنگ تحمیلی به عنوان نقطه عطف و بازطراحی نظم نوین
وی جنگ تحمیلی را یک نقطه عطف برای پایان دادن به ساختار پوشالی و ظالمانه نظام سلطه دانست و تأکید کرد: ما باید به سمت بازطراحی یک نظم سیاسی در عرصه بینالملل برویم که مبتنی بر ارزشهای فطری بشر باشد. او خاطرنشان کرد که پایههای فکری و تفصیلی این ارزشها، به وضوح در نظام فکری و گفتمان انقلاب اسلامی وجود دارد.
کنشگری و دیپلماسی مبتنی بر اصول مقاومت
حجتالاسلام والمسلمین نوروزی، عرصه کنشگری در دیپلماسی و سیاست خارجی را عرصهای مهم برای بحث و گفتوگو دانست و بیان داشت: اقتضای انقلاب اسلامی ایجاب میکند که به سمت بازطراحی نرمافزارها و سلوک رفتاری مبتنی بر اصول انقلاب در عرصه نظام بینالملل برویم. وی همچنین بر لزوم نقد و مناقشه الگوی دیپلماسی و رفتار ماکیاولیستی در عرصه بینالملل تأکید کرد.
تقابل گفتمان مقاومت با نظام سلطه
این استاد دانشگاه، تقابل کنونی را حاصل دو الگوی فکری در علوم انسانی دانست: یکی بر مدار محور مقاومت و دیگری بر مدار نظام سلطه. وی گفت: اقتضای پسا-لیبرالیسم این است که ما آن را به شدت مورد نقد قرار دهیم و مورد بحث و بررسی قرار دهیم.
شکست نظام سلطه و عدم پذیرش معرفتی
حجتالاسلام والمسلمین نوروزی با اشاره به مواجهه گفتمان انقلاب اسلامی بر اساس ارزشهای متعالی انسانی با تفکر منحط و مستکبرانه نظام سلطه در جنگ تحمیلی، گفت: به لحاظ رفتاری، طبیعی است که پس از شکست نظام سلطه، دولت فاتح در مذاکرات سیاسی ایدههای خود را تحمیل کند. اما خوی استکباری و خلق و خوی نشأت گرفته از آن، مانع از پذیرش معرفتی این شکست میشود و در نتیجه، در عرصه عملی نیز با چالشهایی روبرو خواهیم بود.
مذاکرات، پسا-لیبرالیسم و پیچ تاریخی
وی با اشاره به تجربه مذاکرات گذشته، بیان داشت: پس از هر آتشبس، تلاش دشمن برای دستیابی به اهدافی که در میدان جنگ نتوانسته بود به آنها دست یابد، در عرصه مذاکرات آغاز میشود. بنابراین، نگاه به دشمن باید با هوشیاری و در عین حال، پیگیری حقوق صورت گیرد. مذاکرات در واقع ادامهی همان میدانی است که در گذشته شاهد آن بودیم.
حجتالاسلام والمسلمین نوروزی تأکید کرد: دوره پسا-لیبرالیسم، دورهای است که هژمونی نظام سلطه در عرصههای مختلف با فروپاشی مواجه شده است. وی به نشانههای این فروپاشی اشاره کرد:
همراهی دولتهای همپیمان آمریکا: کاهش همراهی و همراهی دولتهای همپیمان آمریکا.
بیخاصیت شدن سازمانهای بینالمللی: از بین رفتن یا تضعیف سازمانهای بینالمللی که ابزاری در دست نظام سلطه بودند.
افول جایگاه آمریکا در منطقه: مشاهده تضعیف و افول جایگاه آمریکا در کشورهای منطقه.
جنگ تحمیلی، نقطه عطف و تسریعکننده پیچ تاریخی
وی جنگ تحمیلی را یک نقطه عطف اساسی برای پیچ تاریخی دانست که در سخنان مقام معظم رهبری نیز به آن اشاره شده است. این جنگ، به عنوان یک عامل تسریعکننده در این پیچ تاریخی عمل کرده و مسیر را برای شکلگیری نظم نوین هموارتر ساخته است.
..........................
پایان پیام
نظر شما