به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ وزارت صنعت و تجارت طالبان اعلام کرده است که مجموع صادرات و واردات افغانستان در سال ۲۰۲۵ به نزدیک ۱۳.۹ میلیارد دلار رسیده؛ رقمی که نسبت به سال قبل افزایش نشان میدهد. براساس این آمار، ارزش صادرات حدود ۱.۸ میلیارد دلار و واردات بیش از ۱۲.۱ میلیارد دلار بوده است.
میوههای خشک و تازه، زعفران، گیاهان دارویی، فرش، زغالسنگ و دیگر محصولات کشاورزی و معدنی، بخش عمده صادرات افغانستان را تشکیل میدهند. هند، پاکستان و شماری از کشورهای آسیای مرکزی نیز از مقصدهای مهم کالاهای افغانستان بودهاند.
در مقابل، افغانستان بخش بزرگی از سوخت، مواد غذایی، ماشینآلات، دارو و مواد اولیه مورد نیاز خود را وارد میکند. فاصله بیش از ۱۰ میلیارد دلاری میان صادرات و واردات نشان میدهد که افزایش حجم تجارت، الزاماً به معنای تقویت تولید یا بهبود پایدار اقتصاد کشور نیست.
بانک جهانی نیز وضعیت تجارت خارجی افغانستان را شکننده ارزیابی کرده و گفته است رشد واردات در کنار عملکرد ضعیف صادرات، کسری تجاری کشور را افزایش داده است. این نهاد برآورد کرده که کسری حساب جاری افغانستان در سال ۲۰۲۵ به ۳۶.۱ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است.
افزایش نقش ایران در تجارت افغانستان
بر پایه گزارشهای اقتصادی، ایران در سال مالی ۲۰۲۵ با سهم ۳۱.۳ درصدی، به بزرگترین مبدأ واردات افغانستان تبدیل شده است. همچنین کالاهایی که مستقیماً از ایران وارد شده یا از مسیرهای ترانزیتی این کشور عبور کردهاند، در مجموع ۴۸.۶ درصد واردات افغانستان را تشکیل دادهاند.
استفاده از بندر چابهار، راهآهن خواف ـ هرات و گذرگاههای زمینی ایران، به بازرگانان افغان امکان داده است بخشی از وابستگی سنتی خود به بنادر و مسیرهای پاکستان را کاهش دهند. با این حال، طولانیبودن برخی مسیرهای جایگزین و افزایش هزینه حملونقل، قیمت تمامشده کالاها را بالا برده است.
کاهش تجارت از مسیر پاکستان
تنشهای سیاسی و امنیتی میان طالبان و پاکستان و بستهشدن مکرر گذرگاههای مرزی، تجارت دو کشور را با اختلال کمسابقهای روبهرو کرده است. ارزش تجارت ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان در سال مالی ۲۰۲۶ به حدود ۳۶۷ میلیون دلار و شمار کانتینرها به ۱۱ هزار و ۵۹۲ دستگاه کاهش یافته است؛ در حالی که پیش از بازگشت طالبان، ارزش این تجارت نزدیک به پنج میلیارد دلار بود.
این وضعیت طالبان و بخش خصوصی افغانستان را به سمت توسعه مسیرهای ایران، ازبکستان، ترکمنستان و تاجیکستان سوق داده است. در اردیبهشت امسال نیز بازرگانان افغانستان و ازبکستان ۳۸ توافق تجاری به ارزش ۵۲۰ میلیون دلار امضا کردند و ارزش مجموع توافقهای منعقدشده در ماههای اخیر بیش از ۱.۴ میلیارد دلار اعلام شد.
با وجود تنوعبخشی به مسیرهای تجاری، افغانستان همچنان با کمبود زیرساختهای حملونقل، ظرفیت محدود گمرکها، نبود سردخانههای کافی، دسترسی محدود به منابع مالی و ضعف تولید داخلی روبهرو است. ازاینرو، تبدیلشدن این کشور به مرکز تجارت و ترانزیت منطقهای، به سرمایهگذاری گسترده و ثبات پایدار سیاسی و حقوقی نیاز دارد.
........................
پایان پیام/
نظر شما