خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: این کتاب که در واقع جلد یازدهم از کتاب «المنثور و المنظوم» است، توسط ابوالفضل احمد بن ابی طاهر خراسانی معروف به ابن طیفور (۲۰۴_ ۲۸۰ق) نوشته است. کتاب المنثور و المنظوم، که در چهارده مجلد تنظیم شده بود مفقود گشته و فقط جلد یازدهم و دوازدهم آن در دست است و جلد یازدهم آن با عنوان «بلاغات النساء» به چاپ رسیده است. اصل کتاب درباره تاریخ شعر و نثر است و ابن طیفور در «بلاغات النساء» زنان شاعره نامدار تاریخ و اشعار و سخنان فصیح و بلیغ آنان را نقل و بررسی کرده است.
اهمیت کتاب بلاغات النساء:
بلاغات النساء از جهت نقل سخنان و مطالب مهم زنان صدر اسلام مثل حضرت زهرا(علیها السلام) و عایشه که در بسیاری از موارد به نفع عقاید و تاریخ تشیع است حائز اهمیت فراوان می باشد. مثلا یکی از مهم ترین منابع خطبه های حضرت زهرا(علیها السلام) و فرزندان امام علی(علیهم السلام) و امام حسین(علیه السلام) در کوفه و شام است. از این رو، از جمله منابع و مصادر مهم کتاب هایی نظیر بحارالانوار و الغدیردر این زمینه به شمار می رود.
در واقع این کتاب علاوه بر اینکه کتابی ادبی به شمار می رود به عنوان کتابی تاریخی، عقیدتی، و حدیثی نیز حائز اهمیت است.
ابن طیفور علی رغم اینکه از جمله دانشمندان اهل سنت به شمار می رود در نقل بسیاری از مطالب مربوط به تاریخ و عقاید شیعیان و ائمه شیعه(علیهم السلام) کوتاهی نکرده و با موضعی منصفانه به نقل آنها پرداخته است.
نحوه تدوین کتاب بلاغات النساء:
ابن طیفور مباحث کتابش را از سخنان عایشه دختر ابوبکر و حفصه دختر عمر درباره مسائل اجتماعی و سیاسی آن دوران آغاز کرده و سپس دو سخنرانی مهم حضرت زهرا(علیها السلام) در مسجد مدینه و در جمع زنان مدینه را نقل کرده است. پس از آن سخنرانی حضرت زینب(علیها السلام) در کاخ یزید و ام کلثوم در کوفه را نقل کرده و سپس به سخنان دختران شخصیت های مهم تاریخ اسلام را مورد اشاره کرده است.
علاوه بر جنبه های مزبور، جنبه اجتماعی و آزادی خواهی زنان مسلمان نیز در این کتاب حائز اهمیت است. یعنی ابن طیفور در صدد معرفی زنان سرشناس صدر اسلام بر آمده است. که با تربیت یافتن در بستر فکری و معنوی جامعه نبوی، فریادهای بلند آزادی خواهی و مبارزه با ظلم و ستم را سر داده اند.
این کتاب بارها در ایران، عراق و مصر چاپ شده است.
پی نوشت:
۱ـ خیر الدین زرکلی، الأعلام، بیروت، دارالعلم للملایین، چ۸، ۱۹۸۹م، ج۱، ص۱۴۱؛ و ج۴، ص۶۵.
۲ـ شمس الدین ذهبی، تاریخ الاسلام، تحقیق عمر عبد السلام تدمری، بیروت، دارالکتاب العربی، چ۲، ۱۴۱۳ق، ج۱۷، ص۹۹، و ص۴۲۹؛ ج۲۰، ص۲۵۵ به بعد.
۳ـ ابن کثیر، البدایة و النهایة، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ق، ج۱۰، ص۲۹۹.
۴ـ ابوسعید سمعانی، الأنساب، تحقیق عبدالرحمن بن یحیی المعلمی الیمانی، حیدرآباد، مجلس دائرة المعارف العثمانیة، ۱۳۸۲ق، ج۹، ص۲۳ و بعد؛ ج۱۲، ص۱۲۸، ص۵۰۰.
۵ـ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، بیروت، دارالکتب العلمیة، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۱۵۶، ص۲۱۱، ص۴۳۳؛ ج۱۰، ص۳۴۶.
۶ـ یاقوت حموی، معجم الأدباء، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، سروش، ۱۴۲۳ق، ج۱، ص۱۲۷.
نظر شما