به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ یک روز پیش از برگزاری نشست، عمان اعلام کرد این نشست به تعویق افتاده است.
پس از اعلام عمان، مدیرکل امور خلیج فارس وزارت خارجه ایران گفت: تعویق این نشست به درخواست برخی کشورهای منطقه و با تصمیم مشترک تهران و مسقط انجام شده است.
وی افزود: تهران درباره زمان مناسب برگزاری نشست، هماهنگی نزدیکی با مسقط دارد.
بر پایه اعلام پیشین ایران، قرار بود نشستی به ابتکار عمان با حضور کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و عراق برگزار شود تا تحولات تنگه هرمز و مسائل امنیت و ثبات منطقه بررسی شود.
اهمیت این نشست در آن بود که در میانه بحران گسترده تنگه برگزار می‌شد؛ بحرانی که از زمان آغاز جنگ علیه ایران در فوریه ۲۰۲۶ و بسته شدن تنگه و تشدید تنش‌های نظامی و اقتصادی ادامه دارد.
این نشست همچنین نخستین دیدار در این سطح میان کشورهای خلیج فارس و ایران از زمان آغاز آن جنگ بود.
نشست صلاله پس از گفت‌وگوهای فشرده میان مسقط و تهران در هفته‌های گذشته درباره آینده کشتیرانی در تنگه شکل گرفت.
بدر البوسعیدی و عباس عراقچی، وزیران خارجه عمان و ایران، ماه گذشته درباره چارچوبی مرحله‌ای برای ساماندهی حرکت کشتی‌ها گفت‌وگو کردند.
بر پایه گزارش‌ها، این گفت‌وگوها شامل ایجاد گذرگاهی موقت بود که بر پایه آن، کشتی‌ها از طریق آب‌های سرزمینی ایران وارد تنگه شوند و بیشتر از طریق آب‌های عمان خارج شوند.
در روایت ایرانی، همچنین از بسته شدن مسیر جنوبی تنگه پس از اجرایی شدن ترتیب جدید و ارائه تفاهم به کشورهای منطقه برای اطلاع و اعلام نظر سخن گفته شده است.
مسقط می‌گوید این ترتیبات موقت می‌تواند زمینه‌ای عملی برای بازگشت تدریجی حرکت کشتی‌ها فراهم کند و مسائل پیچیده‌تر مانند مدیریت دائمی تنگه و تفاهم‌های سیاسی گسترده‌تر به مرحله‌های بعدی گفت‌وگو منتقل شود.
بر پایه اعلام ایران، نشست شامل شش کشور شورای همکاری خلیج فارس به همراه ایران و عراق بود. اما تا زمان انتشار این گزارش، عربستان، امارات، قطر و عراق رسماً مشارکت یا سطح نمایندگی خود را اعلام نکرده‌اند.
بحرین پیش‌تر اعلام کرد در این نشست شرکت نمی‌کند و پس از آن، عمان تعویق آن را اعلام کرد.
وزارت خارجه بحرین گفت: منامه در هیچ نشست جمعی که ایران در آن حضور داشته باشد، پیش از بازگشت روابط دیپلماتیک میان دو کشور، شرکت نخواهد کرد.
این وزارتخانه افزود: این موضع از طریق مجاری رسمی به عمان اعلام شده است.
موضع ایران
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفت: این نشست «نشانه حسن نیت ایران» است.
وی افزود: تهران باور دارد امنیت منطقه باید توسط خود کشورهای منطقه تأمین شود، بدون دخالت قدرت‌های خارجی.
بقائی تأکید کرد: ایران با وجود استفاده برخی کشورها از خاک یا پایگاه‌های نظامی خود در عملیات نظامی علیه ایران، آماده گفت‌وگو با همسایگان است.
وی گفت: ایران کشورهای منطقه را هدف نگرفته، بلکه پایگاه‌های آمریکایی را که منبع حملات علیه خود می‌دانسته، هدف قرار داده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، گفت: جدول کار نشست کاملاً بر مسیر دریایی جدید در تنگه هرمز متمرکز است.
وی تأکید کرد: ایران جزئیات توافق با عمان، از جمله نقشه‌ها و ترتیبات مربوط به مسیرهای جدید کشتیرانی را به کشورهای شرکت‌کننده ارائه خواهد کرد.
عراقچی گفت: تفاهم انجام‌شده با مسقط به معنای بازگشت باز شدن تنگه هرمز نیست و هر تصمیمی در این باره به آنچه ایران «بازگشت آمریکا به تعهدهای خود بر پایه یادداشت اسلام‌آباد» می‌نامد، گره خورده است.
دو روایت متفاوت درباره نتیجه نشست مطرح شده است. برخی مقامات ایرانی از جمله مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، از امکان اعلام تفاهم یا توافقی مرتبط با مسیر دریایی جدید سخن گفتند.
در مقابل، رویترز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی نوشت: نشست در صورت برگزاری، احتمالاً شاهد امضای توافق نهایی درباره تنگه هرمز نخواهد بود، بلکه بستری برای ارائه دستاوردهای میان تهران و مسقط و بررسی پیشنهادها با کشورهای منطقه خواهد بود.
رویترز به نقل از یک منبع خلیجی نوشت: «حتی اگر فردا توافقی حاصل شود، باید در چارچوب یادداشت تفاهم پیش رفت.»
این منبع افزود: آمریکا و ایران باید درباره اقدام‌های اعتمادساز و تحریم‌ها توافق کنند، زیرا ترتیب و توالی گام‌ها بسیار مهم است.
سی‌ان‌ان نیز به نقل از یک منبع منطقه‌ای نوشت: «انتظار پیشرفت فوری نداریم، اما حل بحران تنگه همچنان فوری‌ترین مسئله است و باید نقطه شروعی وجود داشته باشد.»
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه گفت: برایش مهم نیست اگر کشورهای خلیج فارس با ایران دیدار کنند و «این تصمیم خودشان است.»
خبرنگار الجزیره در واشنگتن گفت: دولت آمریکا با احتیاط به ترتیبات مطرح‌شده نگاه می‌کند، چون در شکل‌گیری آن مشارکت مستقیم ندارد و ممکن است این ترتیبات به ایران اختیارات گسترده‌تری در مدیریت کشتیرانی بدهد یا از راه دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری، منبع مالی تازه‌ای برای تهران فراهم کند.
سی‌ان‌ان به نقل از منابع آگاه نوشت: مقامات دولت ترامپ به طرف‌های خلیجی اعلام کرده‌اند که می‌خواهند هرگونه گفت‌وگوی آینده میان واشنگتن و تهران تنها بر پرونده هسته‌ای ایران متمرکز باشد، نه بازگشایی تنگه. در مقابل، تهران به برخی طرف‌های منطقه اشاره کرده که آماده آغاز گفت‌وگوهای هسته‌ای با واشنگتن، پس از حل بحران تنگه و از جمله لغو تحریم‌های آمریکا است.
بحران کنونی در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد؛ زمانی که آمریکا و رژیم صهیونیستی جنگی را علیه ایران آغاز کردند و در پی آن، تهران تنگه هرمز را بست. این تنگه یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی برای تجارت نفت و گاز در جهان است.
در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶، واشنگتن و تهران «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» را امضا کردند که بر پایه آن، عملیات نظامی متوقف و مقدمات بازگشایی تنگه برای کشتیرانی فراهم شد. اما اجرای این یادداشت بعدها به دلیل اختلاف دو طرف درباره سازوکارهای اجرا و قواعد عبور از تنگه متوقف شد.
..............
پایان پیام/
نظر شما