به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ آیین بزرگداشت و پیش‌همایش کنگره علمی و بین‌المللی عالم مجاهد شهید سیدحسن نصرالله امروز پنج‌شنبه ۲۳ مهرماه، با حضور جمعی از اندیشمندان و شخصیت‌های حوزوی و دانشگاهی در سالن شیخ طوسی ساختمان ستاد دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد.
در این مراسم، آیت‌الله احمد مبلغی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی میرزایی و عباس خامه‌یار، ابعاد مختلف اندیشه و سیره شهید سیدحسن نصرالله را از منظر وحدت اسلامی، مدیریت اجتماعی و نسبت میان هویت ملی و مسئولیت‌های فراملی بررسی کردند.
شهید نصرالله؛ فراتر از یک فرمانده مقاومت
عباس خامه‌یار، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان، با تأکید بر ضرورت نگاهی جامع به شخصیت شهید سیدحسن نصرالله، اظهار کرد: شناخت این شخصیت نباید تنها به ابعاد نظامی، جهادی و مقاومتی محدود بماند؛ زیرا شکل‌گیری و تثبیت جایگاه حزب‌الله لبنان، علاوه بر توان نظامی، به زمینه‌های فکری، تربیتی، اجتماعی و مدیریتی گسترده‌ای وابسته بود.
وی با اشاره به شرایط جامعه شیعه لبنان پیش از شکل‌گیری جریان مقاومت، محرومیت اقتصادی، ضعف خدمات عمومی، انزوای سیاسی و حاشیه‌نشینی اجتماعی را از جمله مشکلات آن دوره برشمرد و افزود: شهید نصرالله با شناخت این شرایط، در مسیر تقویت زیرساخت‌های فکری و تربیتی، پرورش نیروهای متخصص و ایجاد ساختاری منسجم حرکت کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان، تأثیرپذیری شهید نصرالله از شخصیت و شیوه مدیریت اجتماعی امام موسی صدر را از عوامل مهم شکل‌گیری نگرش اجتماعی او دانست و گفت: تجربه زیسته شهید نصرالله در جامعه محروم لبنان نیز در شکل‌گیری رویکردهای اجتماعی و مدیریتی وی نقش مؤثری داشت.
خامه‌یار با اشاره به تلاش‌های شهید نصرالله برای تقویت انسجام درونی جامعه شیعه و افزایش مشارکت سیاسی آن، کاهش اختلافات داخلی، گسترش همکاری با جریان‌های مختلف سیاسی و ورود به ساختارهای حاکمیتی لبنان را از محورهای مهم عملکرد او برشمرد.
وی همچنین مدیریت بحران‌های سیاسی و نظامی، از جمله تحولات پس از عقب‌نشینی رژیم صهیونیستی از جنوب لبنان و جنگ ۳۳روزه، را از زمینه‌های مهم بررسی کارنامه شهید نصرالله دانست و تأکید کرد: برای شناخت دقیق این شخصیت باید توان نظامی، نهادسازی اجتماعی، تربیت نیروی انسانی، مدیریت اختلاف‌ها و نقش‌آفرینی سیاسی او را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
چگونه می‌توان میان منافع ملی و آرمان‌های امت اسلامی پیوند برقرار کرد؟
حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی میرزایی، عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، با تبیین یکی از مسائل مهم اندیشه سیاسی معاصر، بر ضرورت ایجاد پیوند میان منافع ملی و محلی با آرمان‌های امت‌محور و تمدنی تأکید کرد.
وی اظهار کرد: یکی از مسائل اساسی جهان امروز، چگونگی برقراری هماهنگی میان منافع داخلی و محلی از یک سو و منافع بشری، منطقه‌ای و فراملی از سوی دیگر است؛ مسئله‌ای که نظام‌های سیاسی، مدیریتی، اقتصادی و فرهنگی با آن مواجه‌اند.
میرزایی با اشاره به جایگاه اجتماعی شهید سیدحسن نصرالله در لبنان افزود: محبوبیت او در جامعه‌ای برخوردار از تنوع قومی، مذهبی و طایفه‌ای نشان می‌دهد که الگوی رهبری وی توانسته بود از مرزهای محدود مذهبی و طایفه‌ای فراتر رود و اعتماد بخش گسترده‌ای از جامعه را جلب کند.
عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، اندیشه امامت و ولایت را از مبانی شکل‌گیری این الگو دانست و بیان کرد: شهید نصرالله خود را بخشی از شبکه امامت و ولایت می‌دانست و در همین چارچوب فعالیت می‌کرد؛ ازاین‌رو، مسئولیت خود را به یک گروه مذهبی محدود نمی‌دید و می‌کوشید با مهربانی، رأفت و خدمت، دایره مسئولیت اجتماعی خود را گسترش دهد.
وی با اشاره به تجربه حزب‌الله لبنان تصریح کرد: اندیشه امامت و ولایت در این تجربه، صرفاً در سطح نظری باقی نماند، بلکه در قالب ساختار و الگویی عملیاتی ظهور یافت. بر این اساس، دفاع از لبنان و تأمین امنیت و منافع این کشور با پایبندی به مبانی اعتقادی و تعهدات فراملی در تعارض قرار نگرفت.
میرزایی تأکید کرد: بازخوانی تجربه شهید نصرالله می‌تواند به تقویت ادبیات فکری درباره نسبت دولت و ملت، امت و تمدن کمک کند و زمینه ارائه الگویی برای پیوند میان هویت ملی و مسئولیت‌های فراملی را فراهم سازد.
وحدت اسلامی با حذف تفاوت‌های مذهبی محقق نمی‌شود
آیت‌الله احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در تبیین دیدگاه‌های شهید سیدحسن نصرالله درباره وحدت اسلامی، بر ضرورت تمایز میان وحدت واقعی و یکسان‌سازی مذاهب و هویت‌ها تأکید کرد.
وی وحدت اسلامی را همبستگی مسلمانان بر پایه اخوت و همکاری برای تحقق مصالح و اهداف مشترک دانست و گفت: این وحدت، ضمن پذیرش تنوع مذهبی، فرهنگی، زبانی و تاریخی امت اسلامی، بر احترام متقابل به هویت‌ها و مقدسات اعتقادی استوار است.
عضو مجلس خبرگان رهبری، اخوت و تعاون اسلامی را دو رکن اساسی وحدت برشمرد و افزود: اخوت زمینه پیوند و برادری میان مسلمانان را فراهم می‌کند و تعاون، این پیوند را به همکاری و اقدام مشترک در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی تبدیل می‌سازد.
مبلغی با تأکید بر اینکه وحدت اسلامی نباید به محو ویژگی‌های فرهنگی ملت‌ها منجر شود، اظهار کرد: اسلام در مسیر گسترش خود، زبان‌ها، آداب، سنت‌ها، ادبیات و هنر ملت‌ها را از میان نبرد، بلکه اصل را بر پذیرش و احترام به ویژگی‌های فرهنگی جوامع قرار داد و با موارد ناسازگار با ارزش‌های اسلامی مقابله کرد.
وی با رد برداشت‌های نادرست از وحدت تصریح کرد: تبدیل همه دولت‌ها و سازمان‌های جهان اسلام به یک ساختار واحد، ادغام مذاهب یا تلاش برای جذب پیروان مذاهب دیگر به مذهب خود، با حقیقت وحدت اسلامی سازگار نیست. مسلمانان می‌توانند ضمن حفظ ساختارهای سیاسی و هویت‌های مذهبی خود، روابطی مستحکم و همکاری‌هایی گسترده داشته باشند.
عضو مجلس خبرگان رهبری، احترام به مقدسات مذاهب اسلامی، مقابله با جریان‌های تفرقه‌افکن و حمایت از ملت‌های تحت فشار را از دیگر مؤلفه‌های وحدت در اندیشه شهید نصرالله دانست و افزود: نمی‌توان در برابر رنج بخشی از امت اسلامی سکوت کرد و هم‌زمان از وحدت سخن گفت. حمایت از ملت فلسطین و توجه به مسائل مشترک جهان اسلام، ضرورت همبستگی و اقدام مشترک مسلمانان را آشکار می‌کند.
وی همچنین بر گسترش همکاری‌های علمی و فقهی میان شیعه و اهل سنت تأکید کرد و فعالیت‌های مشترک حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی را زمینه‌ای برای شناخت متقابل و تقویت اشتراکات میان مذاهب اسلامی دانست.
مبلغی در پایان با اشاره به شرایط جهان اسلام، توجه به مصالح مشترک مسلمانان و پرهیز از اقداماتی را که به تضعیف همبستگی آنان می‌انجامد، ضرورتی جدی دانست.
کنگره شهید نصرالله؛ فرصتی برای بازخوانی سیره یک عالم مجاهد
آیت پیمان، دبیر کنگره علمی و بین‌المللی عالم مجاهد شهید سیدحسن نصرالله، نیز با اشاره به ابعاد شخصیتی این شهید، بر ضرورت شناخت دقیق‌تر ویژگی‌های اخلاقی و سلوکی او تأکید کرد.
وی با اشاره به مجموعه ویژگی‌های اولیای الهی در آثار مرحوم شیخ علی صفایی حائری اظهار کرد: به اعتقاد وی، بسیاری از این ویژگی‌ها را می‌توان در مراحل مختلف زندگی شهید سیدحسن نصرالله، از دوران نوجوانی و جوانی تا مراحل بعدی زندگی، مشاهده کرد.
دبیر کنگره علمی و بین‌المللی شهید نصرالله همچنین به روایت دیدار طلاب جوان لبنانی با امام خمینی(ره) اشاره کرد و افزود: در این دیدار، امام خمینی(ره) پیشانی سیدحسن نصرالله را که در آن زمان نوجوانی ۱۲ یا ۱۳ ساله بود، بوسیدند؛ موضوعی که از منظر شناخت شخصیت و جایگاه این شهید قابل تأمل است.
پیمان در ادامه بر ضرورت همکاری حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها برای برگزاری کنگره‌هایی اثرگذار در سطح بین‌المللی تأکید کرد و این رویدادها را فرصتی برای بررسی ابعاد مختلف زندگی و اندیشه شخصیت‌های برجسته دینی دانست.
آیین بزرگداشت و پیش‌همایش کنگره علمی و بین‌المللی عالم مجاهد شهید سیدحسن نصرالله به همت دبیرخانه کنگره بین‌المللی امناالرسل، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، مجمع جهانی شیعه‌شناسی و دبیرخانه دین‌پژوهان برگزار شد.
..............................
پایان پیام
نظر شما