به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ خیابان اسلامی منطقه ایتاوون در سئول، پایتخت کره جنوبی، به یکی از کانون‌های مهم زندگی دینی، اجتماعی و اقتصادی مسلمانان این کشور تبدیل شده است؛ محله‌ای که در اطراف مسجد مرکزی سئول شکل گرفته و با رستوران‌های حلال، فروشگاه‌های مواد غذایی، مراکز پوشاک و آژانس‌های مسافرتی، فضایی برای حفظ پیوندهای فرهنگی و مذهبی مسلمانان فراهم کرده است. با این حال، اجرای طرح‌های گسترده نوسازی شهری، کسب‌وکارها و زندگی ساکنان این محله را با چالش‌هایی جدی روبه‌رو کرده است.
به گزارش رسانه «Korea JoongAng Daily»، عبدالله فیضی، یکی از مسلمانانی که بیشتر جمعه‌ها برای اقامه نماز به مسجد مرکزی سئول می‌رود، معتقد است این محله فراتر از مکانی برای خرید و صرف غذاست. او می‌گوید مسلمانان در این خیابان با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند و احساس تعلق به جامعه‌ای مشترک را تجربه می‌کنند. به گفته او، برنامه بسیاری از مسلمانان در روز جمعه ساده است: ابتدا نماز می‌خوانند و سپس در کنار دوستان و آشنایان وقت می‌گذرانند.
.
.
مسجد مرکزی سئول؛ محور اجتماع مسلمانان
مسجد مرکزی سئول که در سال ۱۹۷۶ افتتاح شد، نخستین مسجد ساخته‌شده در کره جنوبی و همچنان بزرگ‌ترین مسجد این کشور است. به گفته یکی از مسئولان مسجد، حدود هزار و ۲۰۰ مسلمان برای اقامه نماز جمعه در این مکان گرد هم می‌آیند. مسلمانانی از ملیت‌های مختلف، از جمله مالزیایی‌ها، پاکستانی‌ها، عرب‌ها، اندونزیایی‌ها و بنگلادشی‌ها، در کنار شمار کمتری از مسلمانان کره‌ای در مراسم نماز حضور پیدا می‌کنند.
بر اساس گزارش این رسانۀ محلی، جرقۀ احداث این مسجد به سال ۱۹۶۹ بازمی‌گردد؛ زمانی که دولت کره جنوبی، در راستای گسترش روابط با کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه، زمینی به مساحت حدود پنج هزار مترمربع را برای ساخت آن اختصاص داد. کشورهای مسلمان منطقه در تأمین هزینه‌های ساخت مسجد مشارکت کردند و عملیات احداث آن در سال ۱۹۷۴ آغاز شد. این مسجد طی پنج دهه گذشته به تکیه‌گاهی معنوی برای مسلمانان ساکن کره جنوبی تبدیل شده است؛ به‌گونه‌ای که برخی نمازگزاران برای حضور در آن، با وجود داشتن محل نماز در نزدیکی خانه خود، مسیر طولانی‌تری را طی می‌کنند.
.
.
از رستوران‌های حلال تا شکل‌گیری یک جامعه چندملیتی
خیابان اسلامی ایتاوون، به‌ویژه در محدوده خیابان «اوسادان‌رو ۱۰-گیل»، مجموعه‌ای از رستوران‌های حلال، فروشگاه‌های مواد غذایی، مراکز فروش پوشاک و آژانس‌های مسافرتی را در خود جای داده است. این محله از دهه ۱۹۹۰ میلادی، هم‌زمان با افزایش شمار مسلمانان ساکن و شاغل در اطراف مسجد، به‌تدریج شکل امروزی خود را پیدا کرد و از یک محدوده مذهبی به مرکزی اجتماعی و تجاری تبدیل شد.
در این محله، رستوران‌های پاکستانی، هندی، اندونزیایی، مالزیایی، ازبکی و خاورمیانه‌ای، غذاهای متنوعی عرضه می‌کنند و فروشگاه‌های حلال نیز گوشت، ادویه و مواد اولیه‌ای را در اختیار مشتریان قرار می‌دهند که یافتن آنها در سوپرمارکت‌های معمول کره جنوبی دشوار است. برای بسیاری از مسلمانان، این مکان‌ها علاوه بر تأمین نیازهای روزمره، فرصتی برای دیدار با هم‌وطنان، آشنایی با دیگر مسلمانان و حفظ بخشی از فرهنگ و سبک زندگی کشورهای مبدأ به شمار می‌روند.
.
.
نور کاسمیدا، شهروند مالزیایی ۲۴ ساله، که به‌صورت پاره‌وقت در رستوران حلال «ایتوون کیچن» فعالیت می‌کند، می‌گوید بعدازظهرهای جمعه شلوغ‌ترین زمان کاری این رستوران است. به گفته او، برخی گردشگران ابتدا برای بازدید از مسجد به این منطقه می‌آیند و سپس در رستوران‌های محله غذا می‌خورند. حضور بازدیدکنندگان در کنار مسلمانان مقیم، به پویایی اجتماعی این محدوده کمک کرده است.
محمد نذرالاسلام دولال، شهروند بنگلادشی که در سال ۲۰۰۰ برای کمک به برادرش به کره جنوبی آمد، از جمله افرادی است که زندگی و کسب‌وکار خود را در این محله بنا کرده‌اند. همسر او حدود ۱۵ سال در ایتاوون به فروش پوشاک زنانه مشغول بود و این زوج حدود سه ماه پیش فروشگاه خود با نام «کازی فشن» را به خیابان اسلامی منتقل کردند؛ آنها همچنین کافه کوچکی در کنار فروشگاه راه‌اندازی کرده‌اند.
دولال می‌گوید یادگیری زبان کره‌ای همواره یکی از دشواری‌های زندگی او بوده است، اما ارتباط نزدیک با دیگر مسلمانان و صاحبان کسب‌وکارهای محله به او احساس تعلق داده است. فرزندانش در کره جنوبی بزرگ شده‌اند و اکنون زبان کره‌ای را بسیار بهتر از پدرشان صحبت می‌کنند. کیم دونگ‌گون، صاحب آژانس مسافرتی «مرهبا تراول» نیز که در پاکستان متولد شده و از سال ۱۹۹۷ در کره جنوبی زندگی می‌کند، از دیگر چهره‌های این جامعه است. او که اکنون شهروند کره جنوبی است، برای مسلمانان مقیم این کشور خدماتی مانند برنامه‌ریزی سفر حج و عمره، رزرو سفر به کشورهای مبدأ و تنظیم سفر به مقاصد دیگر ارائه می‌دهد.
.
.
نوسازی شهری؛ تهدیدی برای کسب‌وکارهای مسلمانان
این رسانۀ کره‌ای در ادامه گزارش خود تصریح می‌کند، گسترش طرح‌های نوسازی در منطقه هانام‌دونگ، که بخش زیادی از محدوده اطراف مسجد را در بر می‌گیرد، تغییرات محسوسی در خیابان اسلامی ایجاد کرده است. این منطقه بیش از دو دهه پیش برای نوسازی تعیین شده بود، اما اجرای پروژه‌ها سال‌ها با کندی پیش رفت. اکنون در بخش‌هایی از محله عملیات تخریب آغاز شده و موانع ساختمانی، مسیرهای پشت مسجد را مسدود کرده‌اند. در بخشی از خیابان نیز شمار زیادی از مغازه‌ها تعطیل شده‌اند و بر برخی ساختمان‌ها برچسب‌های مربوط به انجمن نوسازی هانام دیده می‌شود.
کاهش رفت‌وآمد مشتریان، جابه‌جایی ساکنان و انتقال کسب‌وکارها، فشار اقتصادی بر مغازه‌داران باقی‌مانده را افزایش داده است. دولال می‌گوید پیش‌تر افراد بیشتری به این منطقه رفت‌وآمد می‌کردند، اما اکنون کاهش مشتریان و فروش، پرداخت اجاره ماهانه را دشوار کرده است. کیم دونگ‌گون نیز به یاد می‌آورد که در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸، تعداد رستوران‌ها، فروشگاه‌ها و گردشگران بسیار بیشتر بود و بسیاری از کسب‌وکارها از آن زمان تاکنون به مکان‌های دیگری منتقل شده‌اند.
.
.
با وجود این تغییرات، خیابان اسلامی همچنان برای مسلمانان مقیم کره جنوبی و بازدیدکنندگانی که از شهرهای دیگر این کشور به سئول می‌آیند، اهمیت دارد. کیم دونگ‌گون حتی در روزهایی که مشتریان کمتری به محله می‌آیند، آژانس خود را از حدود ساعت ۱۰ یا ۱۱ صبح تا ۱۱ شب یا نیمه‌شب باز نگه می‌دارد تا بتواند به مراجعه‌کنندگان خدمات ارائه دهد.
این محله نمونه‌ای از شکل‌گیری اجتماعات مهاجران در کره جنوبی است؛ کشوری که شمار ساکنان خارجی آن در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۲ میلیون و ۱۶۰ هزار نفر رسید و بیش از چهار درصد جمعیت را تشکیل داد. خیابان اسلامی ایتاوون در این میان، نه‌تنها فضایی برای دسترسی به غذاها و محصولات حلال و برگزاری مناسک دینی، بلکه شبکه‌ای از روابط انسانی، حمایت اجتماعی و احساس تعلق را در خود جای داده است؛ شبکه‌ای که اکنون باید در برابر پیامدهای نوسازی شهری و کاهش رونق اقتصادی محله دوام بیاورد.
.
.............
پایان پیام
نظر شما