خبرگزاری بینالمللی اهلبیت (ع) ـ ابنا: تربیت اخلاقی و شناخت عوامل مؤثر بر رشد انسان، از مباحث بنیادین در اخلاق و تعلیموتربیت است؛ زیرا بر نگرش فرد به خود و مسیر تعالی او اثر میگذارد. مرحوم آیتالله حائری شیرازی در بخشی از یکی از سخنرانیهای خود، از منظر اخلاقی به این موضوع پرداخته است که در ادامه تقدیم میگردد.
انسان تا احساس نکند چیزی کم دارد، به دنبال آموختن و شنیدن نمیرود؛ زیرا خود را بینیاز و برخوردار میپندارد. قرآن کریم میفرماید:
«کَلَّا إِنَّ الْإِنْسَانَ لَیَطْغَیٰ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَیٰ»
انسان هنگامی که خود را بینیاز ببیند، سر به طغیان برمیدارد. برای زدودن این طغیان، باید پندارِ بینیازی را از او گرفت و به او فهماند که دستش خالی است و هنوز به حقیقتی دست نیافته است.
استادان اخلاق نیز هنگام تربیت شاگرد، گاه از کسی که سالها نماز خوانده و روزه گرفته است میپرسیدند:
«از این نمازها چه به دست آوردهای؟ آیا نمازِ باحالی داشتهای؟ آیا از حال و وضع خود راضی هستی و گمان میکنی همین اندازه کافی است؟» پاسخِ صادقانه معمولاً این است: «نه.»
همین اعتراف، سرآغاز طلب و حرکت است؛ دل را زنده میکند و انسان را از غرور و غفلت میرهاند. اینکه آدمی بفهمد هنوز چیزی به دست نیاورده و نیازمند است، خود گام مهمی در مسیر تربیت و بندگی است. تا زمانی که انسان خود را برخوردار و بینیاز بداند، در معرض طغیان خواهد بود؛ پس باید این احساسِ کاذبِ دارایی در او شکسته شود.
نظر شما