به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ پالایشگاههای مستقل چین از زمانی که آمریکا، محاصره دریایی محمولههای نفت ایران را اعمال کرده، مهمترین منبع تأمین نفت خود را از دست دادهاند. این پالایشگاهها ناچار شدهاند جایگزینهای گرانتری از عراق، روسیه و مناطق دورتر خریداری کنند. هرچند سودآوری آنها کاهش یافته و میزان تولیدشان افت کرده است، تحلیلگران احتمال تعطیلی گسترده این واحدها را بعید میدانند.
حذف نفت ایران و افزایش هزینه پالایشگاههای مستقل
براساس گزارش خبرگزاری «رویترز»، شرکتهای مستقل پالایش نفت چین پس از محروم شدن از خرید نفت تخفیفدار ایران، ناچار به تهیه محمولههای جایگزین با قیمت بالاتر شدهاند. این وضعیت حاشیه سود آنها را تحت فشار قرار داده، تولیدشان را محدود کرده و موقعیت رقابتی آنها را در برابر پالایشگاههای دولتی چین، تضعیف کرده است. در عین حال، مجموع واردات نفت خام چین نیز کاهش یافته است.
با وجود اینکه از دست رفتن نفت ایران سود پالایشگاههای مستقل چین را کاهش داده و آنها را به فعالیت با ظرفیت پایینتر وادار کرده است، تحلیلگران و معاملهگران انتظار ندارند تعطیلی گستردهای در این بخش رخ دهد. به باور آنها، بیشتر این پالایشگاهها میتوانند با کاهش تولید و استفاده از نفت جایگزین و سهمیههای وارداتی خود به فعالیت ادامه دهند.
محاصره دریایی آمریکا علیه محمولههای نفت ایران که از ماه ژوئیه اعمال شده، به حذف تدریجی بیش از یک میلیون بشکه نفت ایران در روز از بازار این پالایشگاهها منجر شده است. این نفت از سال ۲۰۲۰ میلادی، ستون اصلی فعالیت پالایشگاههای کوچک خصوصی چین بود.
دادههای شرکت «کپلر» نشان میدهد که نفت ایران در سال ۲۰۲۵ میلادی، معادل ۱۳.۶ درصد از کل واردات نفت چین را تشکیل داده است.
رقابت دشوار پالایشگاههای کوچک با غولهای دولتی
پالایشگاههای کوچک مستقل حدود ۳۰ درصد از صنعت پالایش چین، بزرگترین صنعت پالایش نفت جهان، را در اختیار دارند. این واحدها برای دستیابی به سود اندک در بازار داخلی چین که حاشیه سود پایینی دارد، به نفت ایران متکی بودند. نفتی که در مقطعی از سال جاری میلادی با تخفیفی بین ۱۰ تا ۱۱ دلار در هر بشکه نسبت به نفت برنت عرضه میشد.
در مقابل، نفت جایگزین از منابعی مانند عراق، قطر، آنگولا و برزیل اکنون با قیمتی بین ۶ تا ۲۰ دلار بالاتر از نرخ برنت فروخته میشود.
این شرایط پالایشگاههای مستقل چین را که کوچکتر و از نظر فناوری کمتوسعهتر هستند، در موقعیت رقابت با پالایشگاههای دولتی این کشور برای خرید همان محمولههای نفتی قرار داده است. پالایشگاههای دولتی چین از این مزیت برخوردارند که میتوانند فرآوردههای پالایششده را صادر کنند و در بازارهای خارج از چین به سودهای قابلتوجهی دست یابند.
«لیائو نا» بنیانگذار و مدیرعامل شرکت مشاورهای «جیال» در گفتوگو با خبرگزاری رویترز گفت: پالایشگاههای کوچک مستقل از دو طرف تحت فشار قرار گرفتهاند. بدون نفت تخفیفدار، آنها ناچارند با پالایشگاههای دولتی رقابت کنند. حاشیه سودشان بهشدت آسیب میبیند، زیرا امکان صادرات سوخت را ندارند و قیمت سوخت در بازار داخلی چین نیز سقفگذاری شده است.
او افزود: شاهد افزایش تفاوت عملکرد میان پالایشگاههای کوچک مستقل چین، خواهیم بود. پالایشگاههایی که از سالهای گذشته در تولید مواد شیمیایی تخصصی سرمایهگذاری کردهاند، در بلندمدت شانس بیشتری برای ادامه فعالیت خواهند داشت.
افت ظرفیت فعالیت پالایشگاهها در شاندونگ
بر اساس دادههای شرکت «جیال»، نرخ فعالیت پالایشگاههای استان «شاندونگ» به عنوان قطب پالایشگاههای کوچک مستقل چین در هفته منتهی به ۱۲ نوامبر به ۵۴.۷ درصد رسید.
این رقم از نرخ ثبتشده در سهماهه دوم سال جاری میلادی بیشتر است. دورهای که در بدترین مقاطع اختلال عرضه ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران، نرخ فعالیت پالایشگاهها به کمتر از ۵۰ درصد کاهش یافته بود. با این حال، نرخ کنونی همچنان فاصله زیادی با سطح ۶۵ تا ۷۵ درصدی ثبتشده در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ میلادی دارد.
لیائو پیشبینی کرد خرید نفت چین بهعنوان بزرگترین واردکننده نفت جهان، همچنان محدود باقی بماند. زیرا پالایشگاههای چین محمولهها را به اندازه نیاز و نه با هدف ذخیرهسازی، خریداری میکنند.
او قیمت بیش از ۹۰ دلاری نفت برنت و افزایش پریمیوم قیمت محمولههای نقدی در پی بالا رفتن هزینه حملونقل را از دلایل این وضعیت دانست.
دادههای گمرک چین نشان میدهد که واردات نفت این کشور در ۱۰ ماه نخست سال جاری میلادی به ۳۹۹.۹ میلیون تن معادل ۹.۶ میلیون بشکه در روز، رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته میلادی، ۱۵.۱ درصد کاهش داشته است.
افزایش عرضه نفت جایگزین از عراق و دیگر کشورها
نفت خام بصره عراق به جایگزین اصلی پالایشگاههای کوچک چین تبدیل شده است. این نفت طی چند ماه گذشته با پریمیومی بین ۱۰ تا ۱۳ دلار نسبت به برنت فروخته میشد، اما با کاهش هزینههای حملونقل از سطوح بیسابقه، این اختلاف قیمت اخیراً به ۶ دلار در هر بشکه رسیده است.
در همین حال، نفت روسیه از نوع «اسپو» (ESPO) که به دلیل فاصله کوتاهتر حملونقل مدتها مورد توجه پالایشگاههای چینی بوده، اخیراً با قیمتی حدود ۲۲ دلار بالاتر از برنت معامله شده است.
از ماه سپتامبر، شرکتهای پالایشی چین تنها از عراق بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون بشکه نفت خریداری کردهاند. علاوه بر آن، مقادیر کمتری نفت از قطر، برزیل، کنگو، آنگولا، کلمبیا و کانادا نیز سفارش دادهاند. قرار است این محمولهها از اکتبر تا ژانویه به مقصد برسند.
یکی از معاملهگران صنعت پالایش با ابراز تأسف از زمانی که صرف تماس با تأمینکنندگان احتمالی برای یافتن محمولههای فوری کرده بود، گفت: نمیتوان به یک گزینه واحد متکی بود. زمانی خرید میکنی که وقت خرید رسیده باشد.
تمایل محدود به خرید نفت از منابع دوردست
پالایشگاههای کوچک چین همچنان تمایل چندانی به خرید نفت از تأمینکنندگان دوردست مانند برزیل و غرب آفریقا، نشان نمیدهند.
مسافت طولانی حملونقل و چرخههای معاملاتی طولانیتر باعث میشود قیمت نهایی و حاشیه سود در بازار داخلی با ابهام بیشتری همراه باشد.
یکی از مسئولان بخش معاملات در یک پالایشگاه مستقل دیگر چین گفت: خرید نفت خام برای کارخانههای ما دشوارتر شده است، زیرا پیش از این عادت داشتیم در کوتاهمدت برنامهریزی کنیم.
دو منبع اعلام کردند که حاشیه سود پالایش در ماه نوامبر، تحت فشار قرار گرفته است. زیرا محمولههای گرانقیمتی که در ماههای گذشته خریداری شده بودند، اکنون به مقصد رسیدهاند.
یکی از این منابع، میانگین زیان پالایشگاههای مستقل چین را بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ یوان در هر تن معادل ۲۲.۵۰ تا ۳۰ دلار، برآورد کرد. رقمی که معادل ۳ تا ۴ دلار در هر بشکه است.
با این حال، شماری از مدیران پالایشگاههای کوچک مستقل چین گفتند که خرید نفت غیرمشمول تحریم از شرکتهای بزرگ و تولیدکنندگان، دسترسی آنها به منابع مالی را آسانتر کرده است. زیرا وامدهندگان دیگر پرسشهای اضافی درباره منشأ محمولههای نفتی مطرح نمیکنند.
فشار مضاعف بر پالایشگاههای تولیدکننده سوخت
لیائو گفت پالایشگاههای مستقلی که تمرکز اصلی آنها بر تولید سوخت است، بیشترین آسیب را از حذف نفت ایران متحمل شدهاند.
به گفته او، کاهش تقاضا در چین و تشدید نظارت نهادهای تنظیمگر بر پرداختهای مالیاتی شرکتها نیز مشکلات این پالایشگاهها را افزایش داده است.
معاملهگران و تحلیلگران میگویند که حاشیه سود این واحدها بسیار ناچیز شده است، اما انتظار دارند پالایشگاههای کوچک مستقل با کاهش نرخ فعالیت خود به کار ادامه دهند، نه اینکه ناچار به کاهش بیشتر تولید یا تعطیلی شوند.
پکن نیز سالهاست در تلاش است کاستیهای موجود در صنعت پالایش نفت چین را برطرف کند.
«سون جیانآن» تحلیلگر شرکت مشاورهای «انرژی اَسپکتس»، گفت: انتظار داریم نرخ فعالیت پالایشگاههای شاندونگ تا پایان سال در حداقل سطح حدود ۵۰ درصد تثبیت شود. موضوعی که از ورود محمولههای نفتی غیرایرانی و سهمیههای وارداتی نسبتاً فراوان، حمایت میگیرد.
«قوریهای چای»؛ پالایشگاههایی وابسته به نفت تخفیفدار ایران
پالایشگاههای کوچک مستقل چین در ادبیات صنعت نفت این کشور با نام «قوریهای چای» (Teapots) شناخته میشوند و بیشتر آنها در استان «شاندونگ» واقع در شرق چین، متمرکز هستند.
این پالایشگاهها طی سالهای گذشته، خریداران اصلی نفت ایرانِ مشمول تحریمهای آمریکا بودند. تخفیف نفت ایران به آنها امکان میداد حاشیه سودی به دست آورند که با خرید نفت خام به قیمت بازار امکانپذیر نبود.
این واحدها همچنین در مقایسه با شرکتهای بزرگ دولتی، کمتر در معرض فشارها و تحریمهای آمریکا قرار داشتند.
جنگ منطقهای و محاصره دریایی آمریکا؛ نقطه عطف بازار نفت چین
این وضعیت با آغاز جنگ در منطقه خاورمیانه در ماه فوریه گذشته تغییر کرد، زمانی که آمریکا و رژیم صهیونیستی حملاتی علیه ایران انجام دادند.
در پی آن، تهران محدودیتهای شدیدی بر تردد دریایی در تنگه هرمز اعمال کرد. واشنگتن نیز در واکنش، محاصره بنادر ایران و سپس، از ماه ژوئیه، محاصره دریایی محمولههای نفتی این کشور را به اجرا گذاشت.
در نتیجه، پالایشگاههای مستقل چین بهتدریج دسترسی خود را به بیش از یک میلیون بشکه نفت ایران در روز از دست دادند. همزمان، واردات نفت چین در ۱۰ ماه نخست سال جاری میلادی، ۱۵.۱ درصد کاهش یافت.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما