خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)-ابنا: یکی از ظریفترین و در عین حال آشکارترین نقاط اشتراک بین وجود مقدس امام رضا (ع) و حضرت صاحب الزمان (عج)، در دو ویژگی برجسته تجلی مییابد: نخست اقامه برهان و استدلال قاطع، و دوم تجلی رأفت و مهربانی بیکران. این دو وجه، نه تنها خط مشی مشترک ائمه اطهار (ع) را نشان میدهد، بلکه الگویی برای شیعیان در دوران غیبت نیز به شمار میآید.
۱. اقامه برهان و استدلال: روشنگری در برابر جهل
الف) سیره امام رضا (ع) در اثبات حقانیت:
امام رضا (ع) در دوران حیات پربرکت خود، به ویژه در مناظرات تاریخی که با رهبران ادیان و مکاتب گوناگون داشتند، نمادی از منطق، علم و استدلال بودند. ایشان با تسلط بینظیر بر کتب آسمانی دیگر ادیان و همچنین مبانی فکری مخالفان، شبهات آنان را از درون باورهای خودشان پاسخ میگفتند و حقانیت اسلام و ولایت را با برهانهای عقلی و نقلی، غیرقابل انکار میساختند. این مناظرات، تجلی فرمان الهی است که میفرماید:
﴿ادْعُ إِلَیٰ سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ ۖ وَجَادِلْهُم بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ﴾ (1)
([مردم را] با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت دعوت کن؛ و با آنان به نیکوترین شیوه استدلال و گفتوگو کن؛ یقیناً پروردگار تو به کسانی که از راه او گمراه شدهاند، داناتر است و او به راه یافتگان نیز داناتر است.)
این سیره نشان میدهد که ائمه (ع) همواره بر منطق و اقناع تأکید داشتهاند.
ب) روش امام زمان (عج) در عصر ظهور:
همین سیره و روش اقامه برهان و دلیل، در عصر ظهور توسط حضرت مهدی (عج) نیز به اوج خود خواهد رسید. روایات متعددی حاکی از آن است که امام زمان (عج) پیش از هر اقدامی، به مخالفان و مدعیان مهلت خواهند داد تا به بحث و استدلال بپردازند. ایشان برای همگان در سراسر عالم، از هر دین و آئین، برهان و دلیل روشن اقامه خواهند کرد و پرده از حقیقت برخواهند داشت. این رویکرد، نشان از آن دارد که حکومت جهانی ایشان بر پایه علم، منطق و اقناع عقلی استوار خواهد بود، چنانچه خداوند در قرآن کریم تأکید میکند:
﴿قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَکُمْ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ﴾ (2)
(بگو: اگر راستگویید، دلیل خود را بیاورید.)
این آیه، مبنای طلب دلیل و برهان را در هر ادعایی از سوی پروردگار متعال قرار میدهد که در سیره و روش امام زمان (عج) متجلی خواهد شد.
۲. رأفت و مهربانی بیکران: فراگیری رحمت الهی
الف) رأفت امام رضا (ع): ضامن آهو:
وجه دوم اشتراک، رأفت و مهربانی بیحد و حصر است. رأفت امام رضا (ع) به مردم، آنچنان گسترده و عمیق بوده که ایشان را «ضامن آهو» لقب دادهاند و دوست و دشمن به آن معترف بودهاند. روایات فراوانی از مدارا، سخاوت، و برخورد کریمانه ایشان با همه طبقات جامعه وجود دارد که نشان میدهد چگونه قلبها را جذب و محبت اهل بیت (ع) را در دلها جاری میساختند. این رأفت، بازتابی از صفات الهی است که در قرآن نیز به آن اشاره شده است:
﴿وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِینَ﴾ (3)
(و تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم.)
که این صفت رحمت، در وجود و سیره معصومین (ع) تجلی یافته است. حرم مطهر ایشان در مشهد الرضا (ع) همچنان پناهگاه و مأوای دلهای خسته و نیازمند است و مظهر این رأفت دائمی است.
ب) رأفت امام زمان (عج) در عصر ظهور:
مهربانی امام عصر (عج) نیز آنچنان وسیع و گسترده است که روایات، ایشان را «رحمة للعالمین»در عصر خویش معرفی میکنند. در عصر ظهور، حضرت (عج) نه تنها در میان دوستان و شیعیان خاص، بلکه در سراسر عالم بساط رأفت و مهربانی را میان تمامی مردمان میگسترانند. در نتیجه این رأفت فراگیر و عدالت مطلق، تمام انسانها از حکومت حضرت بقیةالله الاعظم (عج) راضی و خشنود خواهند شد و صلح و آرامش حقیقی جهان را فرا خواهد گرفت. این مهربانی گسترده، با آنچه خداوند از مؤمنان میخواهد همراستا است:
﴿مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ ۚ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ﴾ (4)
(محمد [ص] فرستاده خداست؛ و کسانی که با اویند، بر کافران سختگیر و با یکدیگر مهربانند.)
این آیه الگوی رفتاری مسلمانان را در شدت عمل با ستمگران و رأفت با یکدیگر ترسیم میکند که در نهایت به گسترش عدل و رحمت جهانی در عصر ظهور میانجامد.
درسهایی برای منتظران:
این دو وجه مشترک، الگو و راهنمایی روشن برای منتظران راستین امام زمان (عج) است. شایسته است که ما نیز در زندگی خود از سیره ائمه، به ویژه امام رضا (ع)، الگوبرداری کنیم:
احترام به نام و یاد امام زمان (عج): با شنیدن نام مقدس امام زمان (عج) تمام قامت به یاد قائم به حق قیام کنیم و احترام بگذاریم.
پیروی از منطق و استدلال: در ترویج معارف اهل بیت (ع) و مقابله با شبهات، به جای تعصب، از منطق، علم و برهان استفاده کنیم.
ترویج رأفت و مهربانی: در روابط اجتماعی خود، رأفت و مهربانی را سرلوحه قرار دهیم و بکوشیم همچون ائمه (ع)، گرهگشای مشکلات مردم باشیم.
دعای برای فرج: مانند امام رضا (ع) که در قنوت نمازهایشان برای ظهور و فرج دعا میکردند، ما نیز همواره این فریضه مهم را به جای آوریم و خود را آماده ظهور ایشان سازیم.
پی نوشت:
1.نحل/ ۱۲۵
2.بقره/۱۱۱
3.انبیاء/ ۱۰۷
4.فتح/ ۲۹
بانو فیروزه دلداری( پژوهشگر، مشاور خانواده، فعال رسانه و فضای مجازی)
نظر شما