به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ پس از خروج نیروهای آمریکایی از پایگاه عینالاسد در غرب عراق در اواسط ژانویه ۲۰۲۶ میلادی، حضور نظامی ایالات متحده آمریکا در عراق به کمترین میزان خود از سال ۲۰۱۴ میلادی رسید.
بر اساس اطلاعات اختصاصی که روزنامه «العربی الجدید» از طریق مقامات ارشد ستاد کل ارتش عراق، مشاور امنیت ملی و یک مشاور دولتی به دست آورده، تعداد کل نیروهای آمریکایی در عراق از حدود ۲۵۰۰ نفر به کمتر از ۱۱۰۰ نفر کاهش یافته است. این نیروها در بغداد و اربیل مستقر بوده و تجهیزاتشان صرفاً جنبه دفاعی داشته و برای انجام عملیات هجومی طراحی نشدهاند.
این کاهش حضور، کمترین سطح نیروهای آمریکایی در عراق از سال ۲۰۱۴ میلادی به بعد را نشان میدهد، زمانی که واشنگتن کمتر از سه سال پس از خروج کامل از کشور در سال ۲۰۱۱، پس از اشغال هشت ساله در قالب نیروهای ائتلاف بینالمللی علیه داعش دوباره به عراق بازگشت. خروج از پایگاه عینالاسد اقدامی علنی و آخرین در این روند بوده است، اما منابع عراقی تأکید میکنند که روند کاهش حضور نظامی آمریکا در سایر مناطق نیز ادامه داشته و در روزهای گذشته عملیات انتقال و تخلیه نیروها، مربیان و تجهیزات در بغداد انجام شده است. بسیاری از ناظران این اقدامات را پیشگیرانه میدانند و هدف آن محافظت از نیروهای آمریکایی مستقر در مناطق آسیبپذیر در برابر هر پاسخ احتمالی ایران یا گروههای وابسته به آن در عراق است.
کاهش تدریجی و غیرعلنی حضور
طی یک هفته گذشته، هفت مقام نظامی و امنیتی عراق در وزارت دفاع و مشاورت امنیت ملی و یک مشاور امنیتی دولتی عراق به روزنامه «العربی الجدید» اعلام کردند که ارتش آمریکا در روزهای گذشته تجهیزات نظامی، پیمانکاران و مربیان نظامی، از جمله افسران سابق ارتش آمریکا را از عراق منتقل کرده است. این اقدام غیرعلنی و تدریجی، پس از اعلام رسمی خروج نیروهای آمریکایی از پایگاه عینالاسد در ماه گذشته، انجام شد. وزارت دفاع عراق نیز خروج نیروهای آمریکایی را کامل اعلام و کنترل کامل پایگاه را بر عهده ارتش عراق قرار داد.
این اقدامات در چارچوب توافقی است که بغداد و واشنگتن در سپتامبر ۲۰۲۴ میلادی به آن رسیدند و مقرر شده بود که مأموریتهای رزمی ائتلاف بینالمللی خاتمه یافته و کاهش تدریجی نیروها تا پایان ۲۰۲۶ میلادی انجام شود. با این حال، کنترل کامل بر حریم هوایی عراق هنوز تکمیل نشده و حضور هوایی آمریکا در کشور ادامه دارد.
سایر مناطق و پایگاهها
در مورد حضور نظامی آمریکا در مناطق دیگر عراق، منابع ستاد کل ارتش عراق از تخلیه نیروها، پیمانکاران و مربیان از پایگاه حرّیر در اربیل و پادگان ویکتوری در نزدیکی فرودگاه بغداد خبر دادهاند. این اقدامات شامل انتقال تجهیزات نظامی مورد استفاده در عملیات هجومی و پرتاب هوایی علیه داعش از جمله هلیکوپترهای رزمی و سیستمهای موشکی هدایتشونده مستقر در پایگاه حرّیر بوده است.
یک مقام مشاور امنیت ملی عراق، که نخواست نامش فاش شود، این تحولات را موفقیت عراق دانست و تاکید کرد که کشور اکنون قادر به مقابله با تهدیدات تروریستی است و مرحله بازسازی باید بر همکاریهای امنیتی و اطلاعاتی و نه حضور نیروهای خارجی، متمرکز شود.
زمینه تاریخی و تهدیدات منطقهای
پس از ترور سردار قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران و ابومهدی المهندس نائب رئیس هیئت حشد الشعبی در ژانویه ۲۰۲۰، پایگاههای آمریکا در عراق هدف حملات پهپادی و موشکی قرار گرفتند. این حملات توسط گروههای عراقی انجام شد و باعث کشته و زخمی شدن نیروهای آمریکایی شد.
کاهش حضور نظامی آمریکا در عراق، مشابه با روند کاهش نیروهای این کشور در سوریه است. نیروهای آمریکایی در سوریه نیز در حال خروج از پایگاههایی مانند الشدادی در حسکه و التنف نزدیک مثلث عراق-سوریه-اردن هستند و همچنین پایگاههای کونیکو و العمر در دیرالزور تابستان گذشته تخلیه شدهاند.
یک مشاور دولتی عراقی معتقد است که کاهش حضور نظامی آمریکا نشاندهنده سیاست واشنگتن برای جمعآوری نیروها از مناطق آسیبپذیر در برابر ایران یا گروههای وابسته به آن است و هدف از حفظ برخی پایگاهها، حفاظت از امنیت دیپلماتها و سفارت آمریکا است.
پایگاه حرّیر؛ نقطه مرکزی آمریکا
اکثر نیروهای آمریکایی اکنون در پایگاه حرّیر در حومه اربیل مستقر هستند که نزدیکترین پایگاه هوایی به مرز ایران میباشد. این پایگاه پیش از اشغال آمریکا در جنگ ایران و عراق با نام آشور شناخته میشد و طی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، مرکز عملیات ضد داعش و بعداً عملیات در سوریه شد. پایگاه حرّیر در ژانویه ۲۰۲۰ هدف حملات موشکی ایران قرار گرفت.
در پنج سال اخیر، گسترش و تحکیم این پایگاه شامل افزایش ظرفیت، ساخت پناهگاههای زیرزمینی، انبارها و اقامتگاهها صورت گرفته است.
عوامل کاهش حضور
«فراس الیاس» استاد علوم سیاسی دانشگاه موصل، میگوید که کاهش حضور نظامی آمریکا در عراق و سوریه با تحولات امنیتی و منطقهای، به ویژه نقش ایران و گروههای مسلح وابسته به آن، مرتبط است.
وی اضافه میکند که حملات پهپادی و موشکی از سال ۲۰۲۰ میلادی تاکنون، هزینه حفاظت نیروها و پیچیدگی قواعد درگیری را افزایش داده و باعث آسیبپذیری برخی پایگاهها شده است.
او همچنین توضیح داد که تغییر طبیعت تهدید داعش و تضعیف توان عملیاتی آن، همراه با سیاست آمریکا برای کاهش درگیری مستقیم طولانیمدت و تمرکز بر عملیات مشاورهای و اطلاعاتی، باعث کاهش حضور رزمی شده است.
الیاس نتیجه گرفت که این بازآرایی نیروهای آمریکایی ناشی از سه عامل اصلی شامل تهدید فزاینده گروههای مسلح وابسته به ایران، تغییر راهبرد آمریکا برای کاهش حضور نظامی مستقیم و بلندمدت و تغییر ماهیت تهدید داعش به سلولهای پراکنده است.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما