به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ عادات و سنتهای ماه رمضان در مناطق مختلف مراکش متفاوت است، اما همگی نشاندهنده جایگاه برجستهای هستند که این ماه نزد مردم این کشور دارد؛ مردمی که آن را «سیدنا رمضان» مینامند.
براساس گزارش روزنامه العربی الجدید، ماه رمضان جایگاه ویژهای در دل مراکشیها دارد. آنان میکوشند این ماه را فرصتی برای عبادت بیشتر و احیای سنتها و آیینهای ریشهداری قرار دهند که با گذر زمان تغییر نکرده یا از میان نرفتهاند. همچنین رمضان فرصتی برای تجسم ارزشهای همبستگی خانوادگی و تقویت پیوند خویشاوندی در مکراکش است.
مراکشیها ترجیح میدهند که ماه رمضان را «سیدنا رمضان» بنامند، زیرا آن را بر دیگر ماههای سال برتر میدانند. آنها از ماه رمضان با آمادگیهایی که از ماه شعبان آغاز میشود، استقبال میکنند؛ آمادگیهایی همراه با عادات و رسوم فراوانی که نسل به نسل در زندگی آنان جریان داشته است.
«محمد عبدالوهاب رفیقی» پژوهشگر اندیشه اسلامی، به روزنامه «العربی الجدید» میگوید: رمضان برای مراکشیها فراتر از یک عبادت یا فریضه مقدس است؛ معانی دینی آن با فرهنگها، عادات، عرفها و آیینهای اجتماعی درهم میآمیزد. از همین رو، شکوه و گستره آن از چارچوب صرفاً دینی فراتر میرود. این امر تفاوت برخورد مراکشیها با ماه مبارک را نسبت به دیگر کشورهای اسلامی چه از نظر میزان بزرگداشت و قداست و چه از نظر اهتمام به انجام فرایض، بهویژه نماز توضیح میدهد. بسیار نادر است که یک مراکشی با رمضان با بیتفاوتی برخورد کند یا از انجام شعائر آن خودداری ورزد.
او میافزاید: دلایل تاریخی و سیاسی سبب شده که برخورد مراکشیها با رمضان چنین قدرت و شکوهی داشته باشد. آنان به آیینهای آن چنان پایبندند که وقتی این شعائر را در کشورهای اسلامی دیگر به جا میآورند، احساس میکنند آن شور و حال موجود در کشورشان را ندارد.
آمادگی از شعبان؛ بازارهای پررونق و خریدهای رمضانی
امسال نیز آمادگیهای مادی و نمادین برای استقبال از رمضان در مراکش از نیمه شعبان آغاز شد. بازارهای این کشور رونق گرفت و کالاهای مرتبط با روزه افزایش یافت و خانوادهها، با وجود گرانی، برای تهیه نیازهای خود تلاش کردند.
«نعیمه الداودی» به روزنامه «العربی الجدید» میگوید: قیمتها امسال بسیار متفاوت است؛ برخی محصولات گران شدهاند، اما با این حال مراکشیها به عادات رمضانی خود پایبند میمانند و نیازهای اساسی را تأمین میکنند. من شخصاً از پیش برای رمضان آماده شدم و مواد غذایی، بهویژه ادویهها، خرما، میوههای خشک و دیگر ملزومات لازم برای تهیه شیرینی شَباکیه (ترکیبی از آرد، کنجد برشته، گلاب، کره و عسل)، سَفوف (از کنجد، بادام، رازیانه، آرد برشته، کره و عسل) و بریوات (از خمیر مخصوص پاستیلا پرشده با مغزها) را تهیه کردم. پخت شَباکیه و سَفوف در خانه عادتی است که بیست سال است آن را ترک نکردهام و همه جزئیاتش را از مادرم آموختهام؛ چرا که رمضان مراکشی بدون اینها لطفی ندارد.
در روزهای پایانی شعبان، زنان مراکشی توجه ویژهای به نظافت خانهها، خرید ظروف نو و تهیه لباسهای سنتی دارند. «حلیمه اشملال» کارمند، میگوید: همیشه هفته آخر پیش از رمضان را به نظافت خانه و رسیدگی ویژه به سالن پذیرایی اختصاص میدهم و برخی ظروف تازه مورد نیاز را میخرم. از مهمترین آمادگیهای زنان مراکشی برای رمضان، خرید یا دوخت لباسهای سنتی متناسب با سلیقه هر فرد است. این پوششها در رمضان به بخشی اساسی از زندگی روزمره چه در مسجد، چه در دیدارهای خانوادگی یا محل کار تبدیل میشوند و بازتابی از عمق فرهنگ و اصالت مراکشی هستند و این ماه را به پلی میان گذشته و حال بدل میکنند.
زنان مراکش همچنین به طراحی و خرید جلابیه، قفطان و کیمونو بر اساس جدیدترین مدها توجه دارند تا در مناسبتهای دینی، خانوادگی و شبنشینیهای رمضانی بپوشند. «اسماء محو» طراح لباس که علاقه به این حرفه را از پدرش به ارث برده، میگوید: مراکشیها همچنان به پوشش سنتی پایبندند و این امر در اصرارشان بر پوشیدن آن، بهویژه در مناسبتهای دینی بزرگ مانند رمضان، عید فطر، عید قربان و میلاد پیامبر آشکار است.
افطارهای خانوادگی؛ احیای صلهرحم در نخستین روز روزه
علاوه بر جنبه معنوی، رمضان فرصتی اجتماعی برای تقویت پیوندهای خانوادگی و صلهرحم در مراکش است. بسیاری از مراکشیها در نخستین روز روزهداری یکدیگر را به افطار دعوت میکنند. «محمد الحمزاوی» کارمند 64 ساله و سرپرست خانواده، میگوید: روز اول روزه روحانیترین روز است؛ خانوادهها گرد هم میآیند و افطار جمعی برگزار میکنند. من هر سال خانواده و مهمانانم را به خانه دعوت میکنم تا در فضایی معنوی و شاد کنار هم باشیم. به دلیل قداست رمضان، مراکشیها پیش از فرا رسیدن آن به آمادهسازی مساجد با نظافت، تهیه فرش نو یا تمیز کردن فرشهای قدیمی، خرید قرآنهای تازه و فراهم کردن ملزومات شبهای رمضان، میپردازند.
«مصطفی مدنی» راهنمای دینی، میگوید: مراکشیها پیش از رمضان به مساجد توجه ویژهای دارند، زیرا این اماکن نقش روحی و اجتماعی مهمی ایفا میکنند. اطمینان از آماده بودن بلندگوها و کیفیت صدا برای نمازها و درسهای دینی اهمیت دارد. همچنین مسئولان مساجد در انتخاب قاریان قرآن با صوتی دلنشین برای برگزاری نماز تراویح دقت میکنند تا نمازگزاران بیشتری جذب شوند.
او میافزاید: مراکش به عادات معنوی خاصی از جمله درسهای روزانه پس از نماز عصر یا میان مغرب و عشا، برگزاری درسهای حسنی و راهاندازی کارزارهای اهدای خون در بسیاری از مساجد، شناخته میشود.
آمادگی برای رمضان در مراکش تنها به عبادت محدود نمیشود، بلکه به عرصه اجتماعی نیز گسترش مییابد. این ماه به فرصتی برای تجدید روح همبستگی و تقویت کارهای خیریه سازمانیافته تبدیل میشود و نهادهای رسمی و انجمنهای مدنی ابتکارهای متعددی را راهاندازی میکنند.
«یوسف الشفوعی» رئیس مؤسس انجمن «امل سلا»، میگوید: رمضان در مراکش فراتر از یک مناسبت دینی گذراست؛ فصلی سالانه است که در آن ارزشهای همبستگی و تکافل اجتماعی تجدید میشود و روح بخشندگی ریشهدار در فرهنگ مراکشی تجلی مییابد.
به گفته او، آمادگی برای رمضان در انجمن «امل سلا» مسیری عملی است که مدتها پیش از آغاز ماه مبارک رمضان با اقداماتی از جمله تهیه فهرست بهرهمندان و بازبینی وضعیت اجتماعی خانوادههای هدف گرفته تا هماهنگی با مقامات محلی برای ساماندهی روند توزیع کمکها و تضمین رعایت ضوابط قانونی، آغاز میشود.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما