به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در حالی که روابط واشنگتن و اتاوا در ماههای اخیر با تنشهای بیسابقهای همراه بوده، برخی گزارشها نشان میدهد مقامات وزارت خارجه ایالات متحده دستکم سه بار با رهبران جریانهای جداییطلب در استان آلبرتای کانادا دیدار کردهاند.
بر اساس گزارش رسانههای آمریکایی، این دیدارها طی یک سال گذشته با اعضای «پروژه رفاه آلبرتا» (Alberta Prosperity Project)، (گروهی که از استقلال این استان حمایت میکند)، انجام شده است. گفته میشود در این نشستها، موضوع حمایت سیاسی از سوی دولت ترامپ و حتی امکان دریافت یک خط اعتباری ۵۰۰ میلیارد دلاری برای تأمین هزینههای احتمالی دوران گذار به استقلال مطرح شده است.
تشدید اختلافات واشنگتن و اتاوا
از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، روابط آمریکا و کانادا وارد مرحلهای پرتنش شده است. ترامپ پیشتر پیشنهاد داده بود کانادا به «ایالت پنجاهویکم» آمریکا تبدیل شود و سپس تهدید کرد بر تمامی واردات کانادایی تعرفه ۱۰۰ درصدی اعمال خواهد کرد.
در یکی از تازهترین موارد تنش، ترامپ در ۱۱ فوریه تهدید کرد مانع افتتاح پل بینالمللی «گوردی هاو» شود؛ پلی به طول ۲.۴ کیلومتر که شهر دیترویت در آمریکا را به ویندزور در کانادا متصل میکند. او اعلام کرد تا زمانی که آمریکا «به طور کامل جبران خسارت نشود» اجازه بهرهبرداری از این پل را نخواهد داد. این در حالی است که دولت کانادا تأکید کرده هزینه نزدیک به چهار میلیارد دلاری این پروژه به طور کامل از منابع داخلی تأمین شده است.
آلبرتا؛ قطب انرژی و پایگاه محافظهکاران
استان آلبرتا به مرکزیت ادمونتون و جمعیتی حدود پنج میلیون نفر در غرب کانادا واقع شده و نزدیک به ۸۵ درصد تولید نفت این کشور را در اختیار دارد. کانادا چهارمین تولیدکننده بزرگ نفت و پنجمین صادرکننده آن در جهان است و تمرکز این صنعت در آلبرتا، نقش اقتصادی این استان را برجسته کرده است.
دنیل اسمیت، فرماندار این استان، سال گذشته اعلام کرده بود امکان برگزاری همهپرسی محلی درباره جدایی از کانادا وجود دارد. او همچنین به اقامتگاه ترامپ در «مارالاگو» سفر کرده بود؛ اقدامی که توجه رسانهها را جلب کرد.
آلبرتا یکی از پایگاههای اصلی جریانهای محافظهکار در کانادا محسوب میشود، در حالی که دولت مرکزی به ریاست مارک کارنی (Mark Carney) رویکردی مترقیتر و تمرکز بیشتری بر مسائل زیستمحیطی دارد. اختلاف بر سر سیاستهای انرژی و محیط زیست به یکی از محورهای اصلی تنش میان دولت فدرال و این استان تبدیل شده است.
موانع حقوقی و ساختاری استقلال
با وجود افزایش بحثها درباره استقلال، موانع حقوقی و ساختاری متعددی پیش روی این سناریو قرار دارد. استانهای کانادا از خودمختاری قابل توجهی برخوردارند، اما جدایی کامل مستلزم ایجاد ساختارهای مستقل در حوزههایی مانند بانک مرکزی، نیروهای مسلح، شبکه برق، مدیریت منابع آب و سیاست خارجی است.
همچنین کانادا عضو اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع است و چارلز سوم، پادشاه انگلیس، به طور نمادین رئیس این کشور واقع در آمریکای شمالی محسوب میشود. هرگونه تغییر در ساختار سرزمینی کشور نیازمند طی مراحل حقوقی پیچیده و تأیید نهادهای مرتبط با نظام پادشاهی مشروطه خواهد بود؛ موضوعی که پیشتر نیز در جریان همهپرسیهای جدایی کبک با چالشهای جدی مواجه شد.
چالشهای اقتصادی یک استان محصور در خشکی
یکی از چالشهای اساسی آلبرتا در صورت استقلال، محصور بودن در خشکی است. صادرات نفت این استان وابسته به خطوط لولهای است که از استان بریتیش کلمبیا عبور کرده و به سواحل شرقی کانادا در اقیانوس آرام میرسند. در صورت جدایی، دسترسی به این زیرساختها مستلزم مذاکرات پیچیده با سایر استانها خواهد بود.
افزون بر این، اقتصاد آلبرتا به شدت به نوسانات قیمت جهانی نفت وابسته است. در دورههای رونق، درآمد و اشتغال افزایش مییابد، اما در زمان کاهش قیمتها، رکود اقتصادی به سرعت نمایان میشود.
بستر سیاسی و اجتماعی
مسئله جداییطلبی در کانادا پیشینه تاریخی دارد. در دهه ۱۹۹۰، استان کبک دو بار همهپرسی استقلال برگزار کرد که در نهایت به جدایی منجر نشد. تجربه کبک به تقویت گفتمان چندفرهنگگرایی در سطح ملی انجامید.
با این حال، افزایش قطبیسازی سیاسی و اختلاف نظر بر سر سیاستهای انرژی، محیط زیست و مهاجرت، بار دیگر مباحث مربوط به خودمختاری و استقلال را در برخی مناطق، از جمله آلبرتا، برجسته کرده است.
در مجموع، هرچند بحث استقلال آلبرتا بار دیگر در فضای سیاسی کانادا مطرح شده، تحقق آن با موانع حقوقی، اقتصادی و ساختاری قابل توجهی روبهروست. همزمان، تنشهای فزاینده میان دولت ترامپ و اتاوا میتواند بر معادلات داخلی کانادا و آینده روابط دو کشور تأثیرگذار باشد.
**************
End/ 345A
