به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در دویست و هشتاد و هفتمین برنامه سهشنبههای علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی، از نسخه خطی «خطبه توحیدیه»، منسوب به امام رضا (ع)، موجود در کتابخانه رضوی، رونمایی شد.
این مراسم رونمایی به مناسبت گرامیداشت دهه کرامت رضوی و در آستانه میلاد حضرت رضا(ع)، هشتم اردیبهشتماه ۱۴۰۵، با حضور جمعی از مدیران، کارشناسان و پژوهشگران سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و دیگر علاقهمندان، در تالار «اندیشه» کتابخانه مرکزی این آستان مقدس، برگزار شد.
در این برنامه، از نسخه ترجمه فارسی خطبه توحیدیه که توسط عبدالله بن محمد طباطبایی در قرن ۱۲ هجری قمری، بهخط نسخ خوش ۱۴ سطری، بر روی ۳۵ ورق در ابعاد ۷/۱۷ در ۱۱ سانتیمتر، کتابت شده است، رونمایی شد.
این نسخه نفیس، در سال ۱۳۷۵ شمسی، توسط محمدجواد عالمی، به کتابخانه حرم مطهر رضوی، اهدا شده است و با شماره ۲۳۲۵۹، در این کتابخانه نگهداری میشود. همچنین این اثر با توجه به نفاست آن در قالب فاکسیمیله، منتشر شده و در دسترس اهل علم و پژوهش قرار دارد.
مسیرهای کسب فضائل امام هشتم (ع)
استاد محمد وفادار مرادی، محقق و کارشناس کتابهای خطی با موضوع «سروش توحید در مجلس انس امام رضا(ع)»، در این مراسم، اظهار کرد: پس از کتاب قرآن، همچنین صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه، افادات وجود مقدس عالم آل محمد(ع)، حضرت علی بن موسی الرضا(ع)، بیشترین آثاری است که مورد توجه کاتبان کانونهای استنساخ قرار گرفته است.
وی گفت: حضرت رضا (ع)، ۲۰ سال امامت کردند که ۱۰ سال آن همزمان با دوران هارونالرشید عباسی، پنج سال آن معاصر با امین عباسی و پنج سال نیز معاصر با مأمون عباسی است. در نهایت، این امام همام در سال ۲۰۳ هجری قمری، به درجه شهادت نائل میشوند.
وفادار مرادی ادامه داد: حضرت رضا (ع) مورد خدعه مأمون عباسی که قرار میگیرد، این فرصت را مغتنم شمرده و تجلیات ارزشمندی از خود به یادگار میگذارند. این تجلیات را میتوان در مباحث توحید، نبوت، احکام و...، مورد بررسی قرارداد.
وی درباره چگونگی انتقال فضائل امام هشتم (ع) در طول تاریخ نیز عنوان کرد: املای حدیث، از جمله این اقدامات بوده است که مشهورترین آن، کتابت حدیث نورانی «سلسله الذهب» در نیشابور، است.
این محقق برجسته افزود: مناظرات حضرت رضا(ع) با ادیان نیز از دیگر مسیرهای کسب فضائل ایشان بوده که در حوزههای کلام، حکمت، الهیات و مباحث سنگین فلسفه، مطرح شده است.
وی گفت: کتابها و رسالههای مستقلی که به حضرت رضا (ع)؛ چه یقیناً و چه منسوب، انتساب دارد، از دیگر منابع کسب این فضائل بوده است. به طور مثال، میتوان از آثاری نظیر «صحیفه الرضا (ع)»، «فقه الرضوی» و...، نام برد.
استاد وفادار ادامه داد: همچنین میتوان به رسالههایی که حضرت رضا (ع) در جواب مأمون عباسی، فرمودند، همچون «طبالرضا (ع)» یا «رساله ذهبیه» و «خطبه توحیدیه»، اشاره کرد.
منابع و راویان خطبه توحیدیه
استاد وفادار بیان کرد: حضرت رضا (ع)، رساله یا خطبه توحیدیه را به طور کامل با رهنمود و راهگشایی تکیه به وحی الهی و قرآن شریف، بیان فرمودند؛ اما چشمانداز حکمت، منطق و استدلال را هم در فرمایشات خود، رعایت کردند. چراکه در آن دوران، مکاتب مختلف وجود داشته و شبهات بسیاری در حوزه خداشناسی مطرح شده است.
وی در خصوص منابع خطبه توحیدیه نیز گفت: از جمله این منابع میتوان به کتاب عیون اخبار الرضا (ع)، کتاب توحید شیخ مفید، کتاب مجالس شیخ طوسی (متوفای ۴۶۰ قمری) و...، اشاره کرد. همچنین محمد بن یحیی علوی و قاسم بن ایوب علوی، از جمله راویان این اثر بودند.
این کارشناس حوزه کتابهای خطی در ادامه برنامه، به خوانش بخشهایی از کتاب خطبه توحیدیه و بیان استدلالهای مباحث توحیدی پرداخت که حضرت رضا (ع)، آنها را آگاهانه در این اثر مطرح کرده بودند. بحث زوجیت در آفرینش، از جمله این مباحث بود.
...............
پایان پیام
نظر شما