خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: کلیه فعالیتهای انسانی در جامعه بر پایه اعتماد شکل گرفته است و هر مقدار این اعتماد در ارتباطات سیاسی یا اجتماعی، کمرنگتر شود، ساختار جامعه متزلزلتر خواهد بود. وضع قوانین و تشکیل محاکم نیز هیچگاه جبرانکننده این نقص بزرگ اجتماعی نخواهد بود و در چنین جامعهای، انسان منزوی میشود تا مبادا آسیبی به خود و اطرافیانش برسد.
امام علی(ع) در خطبه ۴۱ نهجالبلاغه، به مذمت خیانت و سیاستورزی شیطانی پرداختهاند. ایشان در این خطبه، با تأکید بر اهمیت وفا میفرمایند: «اِنَّ الْوَفاءَ تَوْاَمُ الصِّدْقِ وَ لَا اَعْلَمُ جُنَّةً اَوْقی مِنْهُ، وفا همزاد درستی است، من سپری بازدارندهتر از وفای به عهد سراغ ندارم» و در ادامه به مذمت «خیانت» پرداخته و آن را نشانه «عدم اطمینان به قیامت» معرفی میکنند: «لَا یَغْدِرُ مَنْ عَلِمَ کَیْفَ الْمَرْجِعُ، لَقَدْ اَصْبَحْنا فی زَمانٍ قَدِ اتَّخَذَ اَکْثَرُ اَهْلِهِ الْغَدْرَ کَیْساً، وَ نَسَبَهُمْ اَهْلُ الْجَهْلِ فیهِ اِلی حُسْنِ الْحیلَةِ، ما لَهُمْ؟ کسی که بداند بازگشتش به قیامت چگونه است، مکر نمیکند. ما در زمانی قرار گرفتهایم که اکثر مردمِ آن، مکر را زیرکی پندارند و نادانان، چنین کسانی را به مهارت در چارهجویی نسبت دهند. آنان را چه شود؟»
امروزه نیز در نگاه بسیاری از افراد، که باید آنها را کسانی دانست که به قیامت اعتقادی ندارند، «خیانت و حیلهگری» به «زرنگی و زیرکی» معنا میشود؛ خواه این خیانت در معاملات باشد یا در انجام عهدها و یا حتی در بیان یا انجام وعدههای انتخاباتی و اجرای سیاستهای اعلامی در رسانههای گروهی. امام علی(ع) این افراد را اینگونه نفرین میکنند: «قاتَلَهُمُ اللّهُ! خدا آنان را بکشد، (و نابود شوند)».
امام علی(ع) در ادامه، نسبت میان «دینداری» و «خیانت و حیلهگری» را اینگونه بیان میکنند: «قَدْ یَرَی الْحُوَّلُ الْقُلَّبُ وَجْهَ الْحیلَةِ وَ دُونَهُ مانِعٌ مِنْ اَمْرِ اللّهِ وَ نَهْیِهِ، فَیَدَعُها رَأْیَ عَیْن بَعْدَ الْقُدْرَةِ عَلَیْها وَ یَنْتَهِزُ فُرْصَتَها مَنْ لَا حَریجَةَ لَهُ فِی الدِّینِ، انسانِ واقف به تحولاتْ راه حیله را میبیند، ولی امر و نهی حق مانع از حیلهگری اوست؛ پس با چشم باز حیله را وامیگذارد، با اینکه قدرت به کارگیری آن را دارد و آن که باکی در دین ندارد، فرصت حیلهگری را از دست نمیدهد.»
به بیان دیگر، انسان مؤمن، «آگاه به تحولات» و جریانهای مختلف اطراف خود است و در موضوع «سادهاندیشی» نمیکند و دارای «بصیرت کافی» است، اما «دینداری» و توجه به دستورات الهی، مانع انجام «حیلهگری و خیانت» توسط او میشود: «دُونَهُ مانِعٌ مِنْ اَمْرِ اللّهِ وَ نَهْیِهِ».
این شخص دیندار، هوشمندانه از ابزار خیانت و خدعه استفاده نمیکند، در حالی که قدرت استفاده از آن را دارد: «فَیَدَعُها رَأْیَ عَیْن بَعْدَ الْقُدْرَةِ عَلَیْها، پس با چشم باز حیله را وامیگذارد، با اینکه قدرت به کارگیری آن را دارد». این شخص میداند که تنها کسی که دین ندارد، فرصت حیلهگری را از دست نمیدهد: «یَنْتَهِزُ فُرْصَتَها مَنْ لَا حَریجَةَ لَهُ فِی الدِّینِ، آن که باکی در دین ندارد، فرصت حیلهگری را از دست نمیدهد.»
روشن است که این سخنان امام علی(ع) به معنای سادهلوحی سیاسی یا عدم تدبیرهای لازم برای مقابله با دشمنان نیست و باید در مقابله با آنان، تدبیرهای لازم همراه با رعایت حدود شرعی انجام شود.
سید علیاصغر حسینی/ ابنا
__
پایان پیام
نظر شما