به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حکومت طالبان دیروز یکشنبه جاده «واخان» را افتتاح کرد. مسیری که از منطقه «بروغیل» در کریدور «واخان» در استان «بدخشان» واقع در شمال‌شرق افغانستان، آغاز می‌شود و تا مرز چین امتداد دارد. حکومت طالبان تلاش دارد این پروژه را به‌عنوان گامی اقتصادی و راهبردی معرفی کند که می‌تواند راهی تازه برای اتصال افغانستان به چین و بازارهای منطقه‌ای فراهم کند.
براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید»، این جاده ۱۲۱ کیلومتر طول دارد و از منطقه بروغیل تا نقطه صفر مرزی با چین امتداد می‌یابد. بر اساس اعلام وزارت احیا و توسعه روستایی حکومت طالبان، این پروژه در دو مرحله اجرا شده و هزینه آن ۳۶۵ میلیون افغانی بوده که از بودجه این حکومت، تأمین شده است.
این مسیر شامل چهار پل اصلی و ۶۶ پل کوچک، همچنین حدود سه هزار و ۱۰۰ متر دیوار حائل است. سازه‌هایی که نشان‌دهنده شرایط کوهستانی و دشوار منطقه‌ای است که جاده از آن عبور می‌کند.
مراسم افتتاح این پروژه با حضور «عبداللطیف منصور»، وزیر احیا و توسعه روستایی حکومت طالبان، «رحمت‌الله نجیب»، استاندار بدخشان و شماری دیگر از مقام‌های این کشور برگزار شد.
منصور در سخنانی در مراسم افتتاحیه گفت که این جاده مشکلات رفت‌وآمد ساکنان واخان به‌ویژه ساکنان منطقه «پامیر» را به میزان قابل توجهی کاهش خواهد داد. او همچنین این مسیر را یک راه ترانزیتی مهم میان افغانستان و چین توصیف کرد.
موقعیت راهبردی واخان
اهمیت این پروژه تا حد زیادی به موقعیت جغرافیایی کریدور «واخان» بازمی‌گردد. این کریدور در شمال‌شرقی افغانستان واقع شده و نوار باریکی از خاک این کشور را از طریق منطقه «سین‌کیانگ» به چین متصل می‌کند.
واخان از شمال با تاجیکستان و از جنوب با پاکستان هم‌مرز است و به همین دلیل در نقطه تلاقی چند حوزه جغرافیایی مهم در آسیای مرکزی و جنوب آسیا قرار دارد. این منطقه همچنین در گذشته بخشی از مسیرهای تجاری باستانی بوده که افغانستان را به مناطق «حوضه تاریم» و چین متصل می‌کرده است.
با این حال، اهمیت جاده جدید الزاماً به معنای آغاز تجارت میان افغانستان و چین نیست. مرز افغانستان و چین که در منطقه‌ای کوهستانی و بسیار صعب‌العبور قرار دارد، برای مدت طولانی در برابر رفت‌وآمد منظم تجاری بسته بوده است.
پکن نیز همچنان با احتیاط به هرگونه طرح برای ایجاد یک کریدور تجاری از طریق واخان نگاه می‌کند. مسئله‌ای که به نگرانی‌های امنیتی چین در منطقه سین‌کیانگ و همچنین شرایط خاص منطقه مرزی مربوط می‌شود.
از جاده محلی تا کریدور تجاری بین‌المللی
تبدیل جاده واخان به یک مسیر تجاری بین‌المللی مستلزم اقدامات بیشتری از جمله بازگشایی گذرگاه مرزی، ایجاد سازوکارهای گمرکی، تأمین امنیت و توسعه زیرساخت‌ها در دو سوی مرز است.
وزیر احیا و توسعه روستایی حکومت طالبان نیز تأکید کرده است که این حکومت در حال کار روی تمامی این مراحل است.
بنابراین، افتتاح جاده را باید نخستین گام در یک روند طولانی‌تر دانست. روندی که موفقیت آن به تصمیم چین برای باز کردن مرز با افغانستان و همچنین توانایی کابل در ایجاد شرایط لازم برای تردد منظم کالا و افراد بستگی خواهد داشت.
امید کابل به رونق اقتصادی واخان
از منظر اقتصادی، حکومت طالبان امیدوار است این جاده به خارج شدن منطقه واخان از انزوای جغرافیایی کمک کند، دسترسی مردم این منطقه به خدمات و بازارها را بهبود بخشد و هزینه جابه‌جایی کالا و مسافر را کاهش دهد.
«حمدالله فطرت» معاون سخنگوی حکومت طالبان در این زمینه گفت: ساکنان واخان، ۱۰ مشکل اساسی را با رهبران طالبان مطرح کرده‌اند که ضعف ارتباطات، نیاز به صدور کارت‌های هویتی، خدمات درمانی، مدارس و جاده‌ها از جمله آنها بوده است.
به گفته او، حکومت طالبان برای رسیدگی به این مشکلات اقداماتی انجام داده است.
برای کابل، جاده واخان فراتر از یک پروژه خدماتی و محلی است. اگر حلقه‌های مرزی و تجاری آن تکمیل شود، این مسیر می‌تواند بخشی از تلاش‌های افغانستان برای متنوع کردن مسیرهای تجاری و کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی عبور از پاکستان، ایران و آسیای مرکزی باشد.
این مسیر همچنین می‌تواند یک دسترسی جغرافیایی مستقیم برای چین به افغانستان ایجاد کند. هرچند جاده فعلی همچنان یک مسیر سنگ‌ریزه‌ای است و هنوز نمی‌توان آن را یک کریدور تجاری مدرن به معنای کامل کلمه دانست.
محاسبات و ملاحظات چین
در سوی دیگر، پکن به خوبی می‌داند که هرگونه گشایش گسترده در این منطقه دورافتاده، نیازمند تضمین‌های امنیتی قدرتمند به‌ویژه به دلیل نزدیکی واخان به سین‌کیانگ است.
از همین رو، ارزش راهبردی جاده واخان در مرحله بعد تا حد زیادی به موضع چین درباره گشایش مرز به روی تجارت و همچنین توانایی حکومت طالبان در تأمین امنیت و زیرساخت‌های لازم برای تداوم حمل‌ونقل بستگی خواهد داشت.
چین در سال‌های اخیر نسبت به مسائل امنیتی مرتبط با سین‌کیانگ حساسیت بالایی نشان داده و همین موضوع یکی از عوامل مهم در محاسبات پکن درباره آینده این مسیر خواهد بود.
آزمون واقعی جاده واخان
کابل افتتاح جاده واخان را یک دستاورد اقتصادی و سیاسی می‌داند، اما آزمون واقعی این پروژه نه در افتتاح جاده بلکه در میزان موفقیت آن برای تبدیل شدن به یک کریدور تجاری واقعی میان افغانستان و چین خواهد بود.
اگر مرز میان افغانستان و چین برای تردد سازمان‌یافته کالا و افراد باز شود، جاده واخان می‌تواند نقطه عطفی در اقتصاد این منطقه و جایگاه افغانستان در شبکه‌های حمل‌ونقل منطقه‌ای باشد.
اما اگر مرز همچنان بسته بماند، دستاورد فعلی عمدتاً به یک پروژه زیربنایی و توسعه محلی محدود خواهد شد. هرچند در چنین شرایطی نیز جاده واخان می‌تواند در آینده ارزش راهبردی بالقوه خود را حفظ کند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما