به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ از ابتدای قرن بیستویکم، ایالات متحده آمریکا با همراهی سیاسی و رسانهای رژیم صهیونیستی، تلاش کرد منطقه مثلث مرزی میان برزیل، پاراگوئه و آرژانتین را بهعنوان یکی از کانونهای فعالیت شبکههای مالی و تجاری حزبالله معرفی کند. در این چارچوب، فعالیتهای تجاری جوامع لبنانیتبار که چندین دهه در این منطقه سکونت داشتند، به تأمین مالی حزبالله، پولشویی، قاچاق مواد مخدر و جعل ارز و اسناد مرتبط شد.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان، این روایت بهتدریج با گزارشهای اطلاعاتی، تحقیقات امنیتی، تحریمها و پیگردهای قضایی تقویت شد و به رویکردی تقریباً تثبیتشده در برخورد با جامعه لبنانی و فعالیت اقتصادی آن در این منطقه تبدیل شد.
با این حال، یک مقام امنیتی آمریکایی که سالها در منطقه آمریکای جنوبی با سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) همکاری داشته، فاش کرده است که گزارشهای اطلاعاتی مبنای این اتهامات، سفارشی و بدون اتکا به هیچ مدرکی تهیه شدهاند. گزارشهایی که در پاسخ به دستورها و فشارهای سیاسی تنظیم شده بودند.
«دیوید هاتاوی» که حدود ۳۰ سال در اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا فعالیت کرده، شرح داده است که چگونه از کارکنان نهادهای اطلاعاتی خواسته میشد اتهاماتی علیه بازرگانان خاورمیانهایتبار از جمله لبنانیها، جعل کنند. اتهاماتی مبنی بر اینکه آنان از حزبالله یا حماس حمایت مالی میکنند. همچنین از آنان خواسته میشد گزارشهایی در تأیید این اتهامات تهیه کنند.
شهادت هاتاوی که اکنون رئیس پلیس شهرستان «سانتا کروز» در ایالت «آریزونا» است، پرده از روندی طولانی از تولید سوءظن برمیدارد.
روندی که در آن منافع سیاسی و مالی در جهتدهی به فعالیتهای اطلاعاتی نقش داشتهاند تا روایتی را تثبیت کنند که بازرگانان لبنانی در آمریکای جنوبی را دربر گرفته است.
این اتهامات از سال ۲۰۰۴ میلادی به سیاست رسمی تبدیل شدند. زمانی که وزارت خزانهداری آمریکا، «اسعد احمد برکات» تاجر لبنانی و دو شرکت متعلق به او را به اتهام تأمین مالی حزبالله در فهرست تحریمها قرار داد.
دو سال بعد، دامنه اقدامات خود را گسترش داد و ۹ فرد و دو نهاد دیگر را به اتهام ارائه حمایت مالی و لجستیکی به حزبالله، تحریم کرد. در سالهای بعد نیز نام شماری از لبنانیها را به اتهام مشارکت در قاچاق مواد مخدر و ارزهای جعلی یا استفاده از شرکتهای واردات و صادرات بهعنوان پوششی برای بازوی مالی حزبالله در فهرستهای تحریمی خود گنجاند.
به این ترتیب، مجموعهای از تحریمها، اتهامات، تحقیقات و پیگردهای قضایی شکل گرفت که فعالیت اقتصادی لبنانیها در آمریکای جنوبی را زیر ذرهبین سوءظن امنیتی قرار داد. اما پرسشی که همچنان بیپاسخ ماند این بود که این اقدامات تا چه اندازه بر شواهد و مدارک واقعی استوار بودند؟
دستور این بود: بازرگانان لبنانی را حامی حزبالله یا حماس معرفی کنید
هاتاوی در گفتوگویی که روز یازدهم ماه جاری میلادی با برنامه «Judging Freedom» انجام داد، گفت: در تمام سالهایی که خارج از ایالات متحده آمریکا در نهادهای اطلاعاتی فعالیت میکردم، هیچگاه ندیدم دستورهایی از کاخ سفید به نیروهای میدانی برسد یا کنگره برای اجرای کاری در میدان دستور صادر کند مگر زمانی که حامیان مالی بزرگ، لابی رژیم صهیونیستی یا مجتمع صنایع نظامی میخواستند موضوعی را در منطقه به پیش ببرند و آن را شرط ادامه جریان کمکهای مالی خود قرار میدادند.
این برنامه سیاسی و گفتوگومحور را «اندرو ناپولیتانو» قاضی پیشین آمریکایی در یوتیوب اجرا میکند و بنا بر اطلاعات گزارش، بیش از ۴۱۹ میلیون بازدید داشته است.
هاتاوی در ادامه از درخواستهای مشخصی سخن گفت که به کارکنان نهادهای اطلاعاتی آمریکا ارائه میشد. او توضیح داد: بسیاری از سناتورها، اعضای هیئتهای اعزامی کنگره، مقامهای کاخ سفید، ستاد مشترک نیروهای مسلح و حتی معاون رئیسجمهور آمریکا برای دریافت گزارشهای توجیهی از جامعه اطلاعاتی میآمدند. دغدغه اصلی آنان برای مثال، این بود که به ما و بهطور مشخص به کارکنان نهادهای اطلاعاتی در آمریکای جنوبی بگویند که باید بازرگانانی از خاورمیانه مانند بازرگانان لبنانی، پیدا کنید و آنان را در زمره حامیان حزبالله یا حماس طبقهبندی کنید. ما میخواهیم پروندهای اطلاعاتی تهیه کنید که این موضوع را ثابت کند.
هاتاوی این سازوکار را شکلی از تسلط منافع خصوصی بر نهادهای حکومتی آمریکا میداند و برای آن از اصطلاح تمکین پیشدستانه استفاده میکند.
او توضیح میدهد: تحلیلگر اطلاعاتی که در پی پیشرفت شغلی است، میداند تهیه چنین گزارشی میتواند فرصتهای شغلی بیشتری برایش فراهم کند و همزمان به حامیان مالی کمک کند کنترل خود را بر کنگره آمریکا، محکمتر کنند. در نهایت، او گزارشی تهیه میکند که هیچ مبنای واقعی ندارد و نتیجه میگیرد بازرگانان لبنانی در منطقه مرزی سهگانه صرفاً با هدف کسب درآمد برای تأمین مالی حزبالله تجارت میکنند. حتی اگر هیچ مدرک معتبری برای پشتیبانی از این ادعا وجود نداشته باشد، گزارش به واشنگتن میرسد، خواستههای گروهی از حامیان مالی را برآورده میکند و به اعضای کنگره برای انتخاب مجددشان کمک میکند.
هاتاوی در پایان میگوید که این تنها موردی بود که در آن شاهد صدور چنین دستورهایی از بالا به پایین بوده است. اینکه اهداف فعالیتهای اطلاعاتی بر اساس منافع حامیان مالی تعیین شوند.
روایت هاتاوی زمینه را برای طرح پرسشهایی گستردهتر درباره مجموعه برآوردها و اتهامات اطلاعاتی تولیدشده طی سالهای گذشته در پروندهها و مناطق مختلف فراهم میکند. اتهاماتی که به تبدیل ادعاهای فاقد پشتوانه به واقعیتهایی ظاهراً قطعی انجامیدند و مبنای تحریمها و پیگردهای قضایی قرار گرفتند.
پیشینه سوءظن امنیتی به منطقه مرزی سهگانه
ریشههای سوءظن امنیتی به بازرگانان لبنانی در آمریکای جنوبی به دهه ۱۹۷۰ میلادی بازمیگردد. زمانی که نهادهای امنیتی منطقه، حضور رو به گسترش لبنانیها را از دریچه منازعه عربی ـ صهیونیستی بررسی میکردند و میان فعالیتهای تجاری مهاجران و احتمال مشارکت آنان در فعالیتهای سیاسی یا امنیتی ارتباط برقرار میساختند.
این رویکرد از آن زمان دستخوش تغییراتی شد تا جایی که مثلث مرزی میان برزیل، پاراگوئه و آرژانتین به یکی از محورهای اصلی اتهامات آمریکا درباره تأمین مالی حزبالله تبدیل شد و بازرگانان لبنانی این منطقه در معرض موجهای متوالی تحقیقات، طبقهبندیهای امنیتی و تحریمها قرار گرفتند.
یکی از نخستین رویدادهای مهم در این زمینه به روز چهارم مه سال ۱۹۷۰ میلادی بازمیگردد. زمانی که سفارت رژیم صهیونیستی در شهر «آسونسیون» پایتخت پاراگوئه، هدف تیراندازی دو فلسطینی قرار گرفت.
پس از آنکه رسانههای برزیلی احتمال دادند سلاحهای استفادهشده در این حمله از شهر «فوز دو ایگواسو» در منطقه مرزی سهگانه خریداری شده باشند، پلیس برزیل تحقیقاتی را آغاز کرد که بازرگانان لبنانی فعال در این شهر را نیز دربر میگرفت.
این تحقیقات بر این فرض استوار بود که افراد یادشده ممکن است با مسئله فلسطین ارتباط داشته یا در حمله دست داشته باشند. در جریان تحقیقات، نام سه لبنانی بهعنوان مظنون مطرح شد.
با این حال، مأمور محلی مسئول پرونده پس از حدود یک ماه به این نتیجه رسید که هیچ مدرکی برای ارتباطدادن بازرگانان منطقه با این حمله وجود ندارد. با وجود این، گزارش نهایی او حاوی اطلاعات جزئی درباره لبنانیهای هدف تحقیق از جمله شماره گذرنامه، مشخصات هویتی، نشانی خانهها و محل کسبوکار آنان بود.
به بیان دیگر، نبود شواهد به پایان روند امنیتی منجر نشد. بلکه تحقیقات به گردآوری اطلاعات گسترده درباره جامعه لبنانی و فعالیتهای تجاری آن انجامید، آن هم بر اساس حادثهای که ارتباط این جامعه با آن هرگز اثبات نشده بود.
جان توفیق کرم، پژوهشگر، این رویداد را در مطالعه خود با عنوان «دیاسپورای لبنانی در منطقه مرزی سهگانه و ترسیم دوباره ژئوپلیتیک آمریکای جنوبی، ۱۹۵۰ تا ۱۹۹۲» (The Lebanese Diaspora at the Tri-Border and the Redrawing of South American Geopolitics, 1950–1992) مستند کرده است.
این پژوهش شکلگیری شبکههای مهاجرت و تجارت در برزیل، پاراگوئه و آرژانتین، تحولات جایگاه لبنانیها در اقتصادهای محلی و روندی را بررسی میکند که طی آن برخورد با آنان بهتدریج از نگاه بهعنوان بازرگان و مهاجر به قرارگرفتن زیر طبقهبندیهای امنیتی مرتبط با منازعات خاورمیانه تغییر یافت.
حضور لبنانیها در منطقه مثلث مرزی به دهه ۱۹۵۰ میلادی بازمیگردد. زمانی که نخستین مهاجران در شهرهای «فوز دو ایگواسو» در برزیل و «سیوداد دل استه» در پاراگوئه ساکن شدند. بیشتر این مهاجران از منطقه بقاع غربی لبنان بودند.
در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی، موج مهاجرت گسترش یافت و شمار بیشتری از ساکنان بقاع و جنوب لبنان را دربر گرفت. روندی که جنگ داخلی و وخامت شرایط امنیتی و اقتصادی لبنان به آن دامن زد.
این مهاجران فعالیت خود را با فروش دورهگردی آغاز کردند و سپس به تأسیس فروشگاهها و مغازههای عرضه پوشاک، پارچه و لوازم خانگی روی آوردند. در ادامه، دامنه فعالیت آنان به واردات کالا، لوازم الکترونیکی، عطر و محصولات آرایشی و بهداشتی و همچنین توزیع محصولات برزیلی در بازار کشورهای همسایه گسترش یافت.
مرزهای درهمتنیده سه کشور، محیط مناسبی برای رشد این فعالیت تجاری فرامرزی فراهم میکرد. بازرگانان از تفاوت تعرفههای گمرکی و مالیاتی بهره میبردند. همچنین موقعیت تجاری پاراگوئه، شمار زیادی از برزیلیهایی را جذب میکرد که به دنبال خرید کالاهای وارداتی با قیمت پایینتر بودند.
بهمرور زمان، این منطقه به یکی از مراکز مهم تجارت لبنانیها تبدیل شد. مرکزی که در آن شبکههای خانوادگی و مؤسسات اقتصادی شکل گرفتند و ارتباطات خود را به بازارهای دیگر آمریکای جنوبی گسترش دادند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما