-
در گفت‌وگو با کارشناس نهج‌البلاغه بررسی شد:
معارف و سبک زندگیفرمول چهارگانه نهج‌البلاغه برای «حالِ خوب»
انسان معاصر بیش از هر زمان دیگری در محاصره روزمرگی، اضطراب و خستگی‌های روحی گرفتار آمده است؛ گرهی کور که امیرالمؤمنین علیه‌السلام قرن‌ها پیش در کلمات قصار نهج‌البلاغه، گشودن آن را در گرو یک بسته…
-
معارف و سبک زندگیجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۷؛ سه گوهر ماندگار از نگاه امیرالمؤمنین(ع)
«الْعِلْمُ وِرَاثَةٌ کَرِیمَةٌ»؛ علم میراث گرانبهاست. «وَ الْآدَابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ»؛ و آداب زیورهایی همیشه تازه هستند. «وَ الْفِکْرُ مِرْآةٌ صَافِیَةٌ»؛ و فکر آینه‌ای شفاف است.
-
معارف و سبک زندگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۴۵؛ محبت امیرالمومنین(ع)، معیار دینداری
حُب به امام علی(ع) بر اساس روایات متعدد نبوی، معیار دینداری شناخته می‌شود، به‌گونه‌ای که مؤمن در هیچ شرایطی از دوست داشتن ایشان جدا نمی‌شود و منافق در هیچ شرایطی محبت ایشان را در دل نخواهد داشت.
-
اخبار ویژهخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۴؛ فرار از عدالت، مقدمه پیوستن به دشمن
خیانت به بیت‌المال، از موضوعات مورد توجه امام علی(ع) در خطبه‌های مختلف نهج‌البلاغه است، موضوعی که در هر حکومت الهی، نمونه‌های از آن را می‌توان یافت.
-
معارف و سبک زندگیجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۶؛ نهی از رذایل اخلاقی
«الْعَجْزُ آفَةٌ»؛ ناتوانی آفت است. «وَ الصَّبْرُ شَجَاعَةٌ»؛ و صبر شجاعت است. «وَ الزُّهْدُ ثَرْوَةٌ»؛ و زهد ثروت است. «وَ الْوَرَعُ جُنَّةٌ»؛ و ورع سپر است. «وَ نِعْمَ الْقَرِینُ [الرِّضَا]…
-
اخبار ویژهنامه‌های نهج‌البلاغه ۴۴؛ خطای محاسباتی و کاهش تاب‌آوری از حربه‌های شیطانی
امام علی(ع) در نامه ۴۴ نهج‌البلاغه، «لغزاندن خرد و عقل» و «سست کردن عزم و اراده» را از اوصاف شیطان برمی‌شمارند. امروزه نیز شیطان با ابزارهای گوناگون رسانه‌ای و اقتصادی، همین اهداف را برای تضعیف…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۵؛ نهی از رذایل اخلاقی
«الْبُخْلُ عَارٌ»؛ بخل مایه ننگ است. «وَ الْجُبْنُ مَنْقَصَةٌ»؛ و ترس مایه نقص است. «وَ الْفَقْرُ یُخْرِسُ الْفَطِنَ عَنْ [حَاجَتِهِ] حُجَّتِهِ»؛ و فقر انسان هوشمند را از دلیل آوردن لال می‌کند.…
-
معارف و سبک زندگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۳؛ نه جای شتاب است، نه هنگام درنگ!
نبرد با دشمنان، مستلزم مجموعه‌ای از تدابیر نظامی و سیاسی است که هر یک باید به‌درستی طراحی و در زمان مناسب اجرا شود؛ موضوعی که امام علی(ع) در خطبه ۴۳ نهج‌البلاغه بر آن تأکید دارند.
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۴؛ از طمع‌ورزی تا حاکمیت زبان؛ سه هشدار برای حفظ عزت انسان
«أَزْرَی بِنَفْسِهِ مَنِ اسْتَشْعَرَ الطَّمَعَ»؛ آن که جان را با طمع‌ورزی بپوشاند، خودش را پست کرده است. «وَ رَضِیَ بِالذُّلِّ مَنْ کَشَفَ عَنْ ضُرِّهِ»؛ و راضی شده به ذلت کسی که رازهای خودش…
-
معارف و سبک زندگیقدرت لشکر اسلام در آیینه کلام امیرالمؤمنین علی(ع)
از منظر امیرالمؤمنین علی(ع)، قدرت لشکر اسلام بر سه رکن استوار است: ایمان و تقوای الهی به‌عنوان بنیاد معنوی، آمادگی نظامی و تجهیزاتی به‌عنوان ابزار بازدارندگی، و فرماندهی شایسته و پیوند عاطفی…
-
معارف و سبک زندگیالگوی شایسته در کلام امیرالمؤمنین(ع)؛ تصویری از یک انسان تراز
امیرالمومنین علی(ع) در حکمت ۲۸۹ نهج‌البلاغه، تصویری از یک انسان تراز ترسیم می‌کند که با کوچک دیدن دنیا، رهایی از شکم‌پرستی، سکوت حکیمانه، قدرت پنهان در ضعف ظاهری، و مخالفت آگاهانه با هوای نفس…
-
معارف و سبک زندگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۴۳ و ۴۴؛ ویژگی‌های زندگی مجاهدانه
حکمت‌های ۴۳ و ۴۴ نهج‌البلاغه، دو بخش از سخنان امام علی(ع) در معرفی یک نیروی مجاهد و بیان اوصاف یک زندگی جهادی است؛ اوصافی که هر کسی، در هر دورانی، می‌تواند آن‌ها را سرلوحه زندگی خویش قرار دهد.
-
معارف و سبک زندگیاصلاح رابطه با خدا و پیامدهای اجتماعی آن در پرتو حکمت ۴۲۳ نهج‌البلاغه
امیرالمومنین علی (ع) در حکمت ۴۲۳ نهج‌البلاغه می‌فرمایند: هر کس رابطه خود را با خدا اصلاح کند، خداوند رابطه او را با مردم اصلاح خواهد کرد. این بدان معناست که بندگی خالصانه خداوند، سرچشمه همه فضایل…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۳؛ در فتنه‌ها، ابزار دیگران نباش!
«کُنْ فِی الْفِتْنَةِ کَابْنِ اللَّبُونِ» در فتنه‌ها مانند شتر جوان دوساله باش، «لَا ظَهْرٌ فَیُرْکَبَ» نه پشتی دارد که بر او سوار شوند، «وَ لَا ضَرْعٌ فَیُحْلَبَ» نه پستانی دارد که او را بدوشند.
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۳؛ اهمیت حفاظت از اموال عمومی
حفاظت از بیت‌المال و حراست از اموال عمومی، از چنان اهمیتی در دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) برخوردار است که حتی توبیخ کسانی که ممکن است در آن تصرف کرده باشند، مورد توجه و تأکید ایشان قرار گرفته و با…
-
معارف و سبک زندگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ ترسناک‌ترین امور در زندگی انسان
دنیاطلبی و پیروی از امیال نفسانی، همچنین داشتن آرزوهای طولانی و دل‌بستن به دنیای واهی، از مهم‌ترین خطرها در زندگی انسان است؛ همان‌گونه که امام علی(ع) نیز در خطبه چهل‌ودوم نهج‌البلاغه، این دو…
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ سیره علوی در عزل مدیران؛ نه تهمت، نه تخریب شخصیت
جابجایی سمت‌های حکومتی، بخشی از اختیارات حاکم اسلامی است تا افراد را بنا بر توانمندی‌های فردی یا ضرورت‌های سیاسی، از سمتی عزل کرده و یا در بخش دیگری به کار گیرد. نامه چهل‌ودوم امام علی(ع)، شیوه…
-
معارف و سبک زندگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ عنایت الهی در هنگام نعمت بیماری!
عنایت‌های الهی در هنگام بیماری، محور سخنان امام علی(ع) در دیدار با یکی از دوستان بیمار ایشان است. بخشی از این عنایت‌ها در این سخنان بیان شده و نمونه‌های دیگری از آن را می‌توان در منابع روایی…
-
معارف و سبک زندگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۱؛ در مذمت حیله‌گری و خیانت!
خیانت، خواه در روابط اجتماعی یا فعالیت‌های سیاسی، زمینه‌ساز تضعیف اعتماد و روابط میان افراد جامعه است. خیانت و حیله‌گری در ابعاد مختلف آن، در نهایت می‌تواند به ازهم‌پاشیدگی اجتماعی منجر شود.
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۵۲/ الگوی شایسته و ویژگی‌های آن
«فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِینَ» ولی اگر سخن می‌گفت بر گویندگان غلبه پیدا می‌کرد. «وَ نَقَعَ غَلِیلَ السَّائِلِینَ» تشنگی آن سؤال کننده را برطرف می‌کرد، یعنی جوابش را می‌داد. «وَ کَانَ ضَعِیفاً…
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۱؛ هشداری برای اختلاسگران!
نامه ۴۱ نهج‌البلاغه، نامه‌ای از امام علی(ع) خطاب به یکی از نزدیکان و مدیران ارشد حکومت است که مرتکب خیانت در امانت و برداشت از اموال بیت‌المال شده بود. هشدارهای مطرح‌شده در این نامه، تنها به…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۵۱/ عالمان واقعی چه کسانی هستند؟
«لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَیِّنَاتُهُ» تا این‌که حجت‌های خدا و بیّناتش باطل نشود، همیشه این‌ها برپا و در میان مخلوقین و انسان‌ها برقرار باشد. «وَ کَمْ ذَا وَ أَیْنَ أُولَئِکَ» چطور؟…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۵۰/ ارزش علم و علما
«أَوْ مُنْقَاداً لِحَمَلَةِ الْحَقِّ» بعضی هم نسبت به حاملان حق مطیع هستند، «لَا بَصِیرَةَ لَهُ فِی أَحْنَائِهِ» ولی در جوانب این علم و یا حقیقتی که به آن‌ها رسید بصیرت ندارند. یعنی چه؟ «یَنْقَدِحُ…
-
معارف و سبک زندگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۴۰ و ۴۱: نوشته‌ها و گفته‌ها، معیارهای عقل و جهل
بیان هر انسان، نشانگر میزان عقل و نادانی اوست؛ خواه این بیان توسط زبان او گفته شود یا آنکه به‌وسیله بنان و سرانگشتان او نگاشته شده باشد. موضوعی که هم در حکمت‌های ۴۰ و ۴۱ و هم در بخش‌های مختلف…
-
معارف و سبک زندگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۰؛ حکومت، ضرورتی برای حیات انسان
حکومت، از ضرورت‌های حیات انسانی است و هر جامعه انسانی، نیازمند حاکمانی است که ساختار سیاسی و نظم اجتماعی آن جامعه را هدایت کنند. امام علی(ع) در خطبه ۴۰ نهج‌البلاغه، این ضرورت را بیان کرده و کمترین…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۹/ علم بهتر است یا ثروت؟
«یَا کُمَیْلُ هَلَکَ خُزَّانُ الْأَمْوَالِ وَ هُمْ أَحْیَاءٌ» ای کمیل، کسانی که مال جمع و انبار می‌کنند، مُرده‌اند، اگرچه زنده هستند. «وَ الْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِیَ الدَّهْرُ» اما تا روزگار…
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۰/ هشدار امام علی(ع) به کارگزاران؛ حسابرسی خداوند از حسابرسی مردم سخت‌تر است
هشدار امام علی(ع) به یکی از کارگزاران خویش که متهم به اختلاس شده بود، موضوع نامه چهلم نهج‌البلاغه است. اگرچه مخاطب این نامه در تاریخ به‌طور دقیق مشخص نیست، اما هر یک از کارگزاران حکومت اسلامی…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۸/ توصیه‌های امیرالمومنین(ع) به کمیل بن زیاد
چرا دسته‌ی سوم این‌طور هستند؟ «لَمْ یَسْتَضِیئُوا بِنُورِ الْعِلْمِ» از نور علم بهره‌ای نبردند و روشنایی نگرفتند. «وَ لَمْ یَلْجَئُوا إِلَی رُکْنٍ وَثِیقٍ» و به پناه یا جایگاه استواری پناه نبرده‌اند.
-
معارف و سبک زندگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۳۹: وقتی مستحب به واجب آسیب می‌زند؛ بازخوانی یک هشدار صریح از امیرالمؤمنین(ع)
مقدم بودن واجب‌ها بر مستحب‌ها، فراتر از یک اصل فقهی، ضرورتی دینی در اندیشه شیعی است. بر اساس این اندیشه بنیادین، نمی‌توان و نباید اختلافات سیاسی یا مجادلات اجتماعی را به گسل‌های سیاسی و شکاف‌های…
-
معارف و سبک زندگیامام حسین(ع) در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید؛ بخش سوم: وقایع بعد از کربلا
شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید معتزلی، در کنار نکات فراوان ادبی و بلاغی در شرح خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه، بخش‌های از تاریخ اسلام را روایت کرده که برخی از این وقایع تاریخی، به بیان…