-
صفحه فرهنگیخطبههای نهجالبلاغه ۴۱؛ در مذمت حیلهگری و خیانت!
خیانت، خواه در روابط اجتماعی یا فعالیتهای سیاسی، زمینهساز تضعیف اعتماد و روابط میان افراد جامعه است. خیانت و حیلهگری در ابعاد مختلف آن، در نهایت میتواند به ازهمپاشیدگی اجتماعی منجر شود.
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۵۲/ الگوی شایسته و ویژگیهای آن
«فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِینَ» ولی اگر سخن میگفت بر گویندگان غلبه پیدا میکرد. «وَ نَقَعَ غَلِیلَ السَّائِلِینَ» تشنگی آن سؤال کننده را برطرف میکرد، یعنی جوابش را میداد. «وَ کَانَ ضَعِیفاً…
-
صفحه فرهنگینامههای نهجالبلاغه ۴۱؛ هشداری برای اختلاسگران!
نامه ۴۱ نهجالبلاغه، نامهای از امام علی(ع) خطاب به یکی از نزدیکان و مدیران ارشد حکومت است که مرتکب خیانت در امانت و برداشت از اموال بیتالمال شده بود. هشدارهای مطرحشده در این نامه، تنها به…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۵۱/ عالمان واقعی چه کسانی هستند؟
«لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَیِّنَاتُهُ» تا اینکه حجتهای خدا و بیّناتش باطل نشود، همیشه اینها برپا و در میان مخلوقین و انسانها برقرار باشد. «وَ کَمْ ذَا وَ أَیْنَ أُولَئِکَ» چطور؟…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۵۰/ ارزش علم و علما
«أَوْ مُنْقَاداً لِحَمَلَةِ الْحَقِّ» بعضی هم نسبت به حاملان حق مطیع هستند، «لَا بَصِیرَةَ لَهُ فِی أَحْنَائِهِ» ولی در جوانب این علم و یا حقیقتی که به آنها رسید بصیرت ندارند. یعنی چه؟ «یَنْقَدِحُ…
-
صفحه فرهنگیحکمتهای نهجالبلاغه ۴۰ و ۴۱: نوشتهها و گفتهها، معیارهای عقل و جهل
بیان هر انسان، نشانگر میزان عقل و نادانی اوست؛ خواه این بیان توسط زبان او گفته شود یا آنکه بهوسیله بنان و سرانگشتان او نگاشته شده باشد. موضوعی که هم در حکمتهای ۴۰ و ۴۱ و هم در بخشهای مختلف…
-
صفحه فرهنگیخطبههای نهجالبلاغه ۴۰؛ حکومت، ضرورتی برای حیات انسان
حکومت، از ضرورتهای حیات انسانی است و هر جامعه انسانی، نیازمند حاکمانی است که ساختار سیاسی و نظم اجتماعی آن جامعه را هدایت کنند. امام علی(ع) در خطبه ۴۰ نهجالبلاغه، این ضرورت را بیان کرده و کمترین…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۴۹/ علم بهتر است یا ثروت؟
«یَا کُمَیْلُ هَلَکَ خُزَّانُ الْأَمْوَالِ وَ هُمْ أَحْیَاءٌ» ای کمیل، کسانی که مال جمع و انبار میکنند، مُردهاند، اگرچه زنده هستند. «وَ الْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِیَ الدَّهْرُ» اما تا روزگار…
-
صفحه فرهنگینامههای نهجالبلاغه ۴۰/ هشدار امام علی(ع) به کارگزاران؛ حسابرسی خداوند از حسابرسی مردم سختتر است
هشدار امام علی(ع) به یکی از کارگزاران خویش که متهم به اختلاس شده بود، موضوع نامه چهلم نهجالبلاغه است. اگرچه مخاطب این نامه در تاریخ بهطور دقیق مشخص نیست، اما هر یک از کارگزاران حکومت اسلامی…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۴۸/ توصیههای امیرالمومنین(ع) به کمیل بن زیاد
چرا دستهی سوم اینطور هستند؟ «لَمْ یَسْتَضِیئُوا بِنُورِ الْعِلْمِ» از نور علم بهرهای نبردند و روشنایی نگرفتند. «وَ لَمْ یَلْجَئُوا إِلَی رُکْنٍ وَثِیقٍ» و به پناه یا جایگاه استواری پناه نبردهاند.
-
صفحه فرهنگیحکمتهای نهجالبلاغه ۳۹: وقتی مستحب به واجب آسیب میزند؛ بازخوانی یک هشدار صریح از امیرالمؤمنین(ع)
مقدم بودن واجبها بر مستحبها، فراتر از یک اصل فقهی، ضرورتی دینی در اندیشه شیعی است. بر اساس این اندیشه بنیادین، نمیتوان و نباید اختلافات سیاسی یا مجادلات اجتماعی را به گسلهای سیاسی و شکافهای…
-
صفحه فرهنگیامام حسین(ع) در شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید؛ بخش سوم: وقایع بعد از کربلا
شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید معتزلی، در کنار نکات فراوان ادبی و بلاغی در شرح خطبهها، نامهها و حکمتهای نهجالبلاغه، بخشهای از تاریخ اسلام را روایت کرده که برخی از این وقایع تاریخی، به بیان…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۴۷/ پرهیزکار از مسیر حق خارج نمیشود
«نَفْسُهُ مِنْهُ فِی عَنَاءٍ» نفسش از دست خودش در رنج است «وَ النَّاسُ مِنْهُ فِی رَاحَةٍ» مردم از او در آسایش هستند. «أَتْعَبَ نَفْسَهُ لِآخِرَتِهِ وَ أَرَاحَ النَّاسَ مِنْ نَفْسِهِ» نفسش را…
-
صفحه فرهنگیامام حسین(ع) در شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید؛ بخش دوم: پیشگوییهای قبل از کربلا
شرح نهجالبلاغه ابنابیالحدید، حاوی نکات تاریخی فراوانی است که قابلیت نقد و بررسی دارند؛ با این حال، میتواند ابعاد کمتر گفتهشدهای از موضوعات مرتبط با ائمه معصومین(ع) و تاریخ اسلام را تبیین…
-
اخبار ویژهخطبههای نهجالبلاغه ۳۹/ سکوت در برابر دشمن؛ گلایهی امام علی(ع) از سستی کوفیان و انفعال در میدان نبرد
جهاد در مقابل ظالمان و کافران یک الزام شرعی است که در زمان و مکان مناسب باید انجام شده و هرگونه تخطی از آن علاوه بر آثار سوء آخرتی، اثرات فراوانی در حیات دنیایی مسلمانان میگذارد که مهمترین آن،…
-
صفحه فرهنگینامههای نهجالبلاغه ۳۹: تبعیت از شیطان؛ از عمرو بن عاص تا امروز
تبعیت از شیطان، گاه در قالب معاویه بن ابوسفیان و زمانی در قالب استکبار، خود را نمایان میسازد و افرادی در طول تاریخ، به امید رسیدن به منافع دنیایی خود را پیروان آنها قرار دادهاند، موضوعی که…
-
اخبار ویژهامام حسین(ع) در شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید؛ بخش اول: روایات قبل از امامت
شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید، بهعنوان یکی از شرحهای معروف این کتاب، دارای نکات مختلف تاریخی درباره ائمه معصومین(ع) است که کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. موضوعات مرتبط با امام حسین(ع)…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۴۶/ شکر واقعی در رعایت تقوا است
آدم باتقوا دیگر چه میکند؟ «یَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَهُ» کسی که به او ظلمی کرده را میبخشد. یعنی تا جایی که میشود اهل بخشش است.
-
اخبار ویژهحکمتهای نهجالبلاغه ۳۸؛ توصیههای پدرانه امیرالمومنین(ع)
هشت توصیه پدرانه امام علی(ع) به فرزندش، موضوع حکمت ۳۸ نهجالبلاغه است. توصیههایی که برای هر کسی که خود را فرزند معنوی ایشان میداند، میتواند راهنما و راهگشا در تمامی فعالیتهای فردی یا اجتماعی…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۴۵/ بسیاری از گناهان از عدم حلم ناشی میشود
«خَاشِعاً قَلْبُهُ» متقین قلب قسیّ ندارند بلکه قلب خاشعی دارند. همانطور که گفت عبادتشان خاشعانه است، قلبشان هم خشوع دارد. «قَانِعَةً نَفْسُهُ» نفس قانعی دارند و به دنبال زیادی، زیادهروی و…
-
صفحه فرهنگیخطبههای نهجالبلاغه ۳۸؛ جنگ با حقیقت از مسیر «شبهه»
شبههها اگر پاسخ مناسب نیابند، راهی برای ضلالت و گمراهی و اگر پاسخ مناسب بیابند، میتوانند بسترساز یقین و عاملی برای هدایت باشند. روشن است که هر فرد موظف است به هر شکلی پاسخ شبهات خود را بیابد…
-
صفحه فرهنگینامههای نهجالبلاغه ۳۸؛ ویژگیهای یک رهبر انقلابی
تمجید امام علی(ع) از حرکتهای انقلابی و زحماتی که اهالی مصر برای تحقق حق و عدالت برپا کردهاند و انتصاب مالک اشتر به فرمانداری این منطقه انقلابی، همراه با بیان اوصاف این رهبر جدید، میتواند نشانگر…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۴۴/ همّ و غم پرهیزکاران شُکر است
«یُمْسِی وَ هَمُّهُ الشُّکْرُ» متقین، صبح را به شب میرسانند ولی همّ و غمشان شکر است، حواسشان است که خدا امروز به آنها حیات داد، امروز توانستند فعالیت و بندگی کنند، از نعمتهای او استفاده…
-
اخبار ویژهجرعهای از نهج البلاغه ۴۳/ اهل تقوا در دینداری نیرومند هستند
«وَ خُشُوعاً فِی عِبَادَةٍ» اگر عبادتی میکنند حالت خشوع را دارند. نماز با حالت خشوع است، روزه با حالت خشوع در برابر پروردگار است. «وَ تَجَمُّلًا فِی فَاقَةٍ» اگر دچار فقر و فاقه شوند، آراستگی…
-
صفحه فرهنگیحکمتهای نهجالبلاغه ۳۷؛ مشقت پر ضرر و آرامش پرفایده
حکمت ۳۷ نهجالبلاغه، اگرچه ماجرای یک دیدار تاریخی با روستائیان است، ولی امام علی(ع) در این دیدار کوتاه توصیهای اخلاقی برای همگان را بیان میکنند، سخنانی که این دیدار را از یک ماجرای تاریخی،…
-
اخبار ویژهخطبههای نهجالبلاغه ۳۷/ امیرالمومنین(ع) خود را معرفی میکنند؛ سبک زندگی علوی
خطبه ۳۷ نهجالبلاغه، اوصاف زندگی جهادی امام علی(ع) از زبان ایشان است، سبکی در زندگی جهادی که در آن تلاشگری، پاکدستی، عدالتمحوری در کنار تاکید بر اجرای دستورات الهی بهعنوان محورهای بنیادین…
-
صفحه فرهنگینامههای نهجالبلاغه ۳۷؛ ویژگیهای «معاویهصفتان» تاریخ!
پیروی از هوی و هوس، تبعیت از عوامل سرگردانی و توجه به ابزارهای گمراهی، نادیده گرفتن واقعیّتها و شکستن عهد و پیمانهای الهی و انسانی در خطبه ۳۷ نهجالبلاغه بهعنوان دلایل گمراهی معاویه معرفی…
-
صفحه فرهنگیحکمتهای نهجالبلاغه ۳۶؛ آرزوها، ابزار شقاوت یا عامل هدایت؟
آرزو، همانند هر عامل دیگری، هم می تواند عاملی برای تعالی و رشد انسان باشد و هم می تواند از دلایل سقوط شخصیت انسانی او شود. هویت حقیقی انسان نیز زمانی نمایان می شود که برای رسیدن به آرزوها و…
-
اخبار ویژهنامههای نهجالبلاغه ۳۶؛ هرگز گمان مبر که تسلیم شویم!
مراحل تسلیم شدن در برابر دشمن، از موضوعاتی است که امام علی(ع) در نامه ۳۶ نهجالبلاغه آن را بیان کرده و خود و یاران صادق خویش را از آن مبرا دانسته و تاکید میکند که هیچگاه این تسلیم شدن در مقابل…
-
صفحه فرهنگیخطبههای نهجالبلاغه ۳۶؛ درسآموزی از عوامل انحراف خوارج
عبرتآموزی از واقعه تلخ خوارج در زمان امیرالمومنین(ع) و شناخت عوامل ایجاد انحراف در این افراد، از موضوعاتی است که در خطبه سی و ششم نهجالبلاغه بیان شده است.