خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ابنا: تأکید رهبر شهید انقلاب اسلامی بر مراجعه بیشتر به نهج‌البلاغه و توجه ویژه فعالان فرهنگی به مطالعه و آموزش این کتاب، نشان‌دهنده جایگاه ویژه معارف علوی در نگاه ایشان است؛ تأکیدی که در نخستین روز سال ۱۴۰۴ و همزمان با ایام متعلق به امیرالمؤمنین(ع) مطرح شد. ایشان در آن دیدار، حضرت علی(ع) را قله رفیع عدالت، تقوا و گذشت خواندند و تصریح کردند که ملت ایران و ملت‌های مسلمان برای بهره‌گیری از درس‌های آن حضرت، باید بیشتر به نهج‌البلاغه مراجعه کنند.
این توصیه در شرایطی مطرح شد که جوامع اسلامی، به‌ویژه جوامع پیرو اهل‌بیت(ع)، با مجموعه‌ای از مسائل و تحولات مهم اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مواجه‌اند. از این منظر، بازخوانی نهج‌البلاغه را نمی‌توان صرفاً به مطالعه یک متن تاریخی یا ادبی محدود کرد؛ بلکه این اثر می‌تواند زمینه‌ای برای شناخت دقیق‌تر منظومه فکری و عملی امیرالمؤمنین(ع) و بهره‌گیری از آموزه‌های آن حضرت در عرصه‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی باشد. تأکید بر مطالعه و آموزش نهج‌البلاغه نیز از همین منظر، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند و می‌تواند نقطه آغاز بازخوانی گسترده‌تر میراث علوی در جامعه اسلامی باشد.
با توجه به تأکیدات رهبر شهید، خبرگزاری ابنا اهتمام ویژه‌ای به نشر آموزه‌های نهج‌البلاغه دارد. از این رو حجت‌الاسلام والمسلمین محمد نمازی استاد حوزه و پژوهشگر نهج‌البلاغه در سلسله ویدیوهایی به تشریح جایگاه و معارف نهج‌البلاغه می‌پردازد.
بسم الله الرحمن الرحیم
حکمت پنجم نهج‌البلاغه؛ علم، ادب و فکر
«الْعِلْمُ وِرَاثَةٌ کَرِیمَةٌ»؛ علم میراث گرانبهاست. «وَ الْآدَابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ»؛ و آداب زیورهایی همیشه تازه هستند. «وَ الْفِکْرُ مِرْآةٌ صَافِیَةٌ»؛ و فکر آینه‌ای شفاف است.
پیرو جلسات قبل، حکمت پنجم نهج‌البلاغه تقدیم می‌شود. و قال علیه‌السلام: «الْعِلْمُ وِرَاثَةٌ کَرِیمَةٌ وَ الْآدَابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ وَ الْفِکْرُ مِرْآةٌ صَافِیَةٌ».
جمله اول: «الْعِلْمُ وِرَاثَةٌ کَرِیمَةٌ»؛ علم میراثی گرانبهاست. اهل دنیا در ارث و میراث نگاه مادی دارند؛ چقدر اموال برای خودش، پسرانش و فامیلش گذاشته است؟ در نهج‌البلاغه آمده که فرشتگان می‌گویند چه فرستاده پیش خدا، و اهل دنیا می‌گویند چه باقی گذاشت. لذا خارج از این نگاه دنیایی، حضرت اینجا می‌فرماید که این علم است که میراث گرانبهاست. یک پدر با علمی که باقی می‌گذارد و با سفارش‌هایی که باقی می‌گذارد، بهترین ارث و میراث را بر جای می‌گذارد. علما و رستگاران، وارث انبیا هستند؛ یعنی میراث انبیا را گرفتند و به بقیه منتقل می‌کنند.
جمله دوم: «وَ الْآدَابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ»؛ و آداب زیورهایی همیشه تازه هستند. ادب خیلی مهم است. در روایت داریم هر چیزی محتاج عقل است و خود عقل محتاج ادب است؛ خود عقل نیاز به ادب دارد. اینکه می‌گوید آداب حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ، مثل یک زیوری است که همیشه تازه است. آدم مودب تمام حرکاتش زیبا است؛ حرف زدنش، نشستنش، برخاستنش، ارتباطاتش. آقا امیرالمؤمنین فرمود: «أَنَا مُؤَدِّبُ الْمُؤْمِنِینَ»؛ منم تربیت‌کننده مومنین. جای دیگر فرمودند که پیامبر را خدا ادب کرد، تربیت کرد و چقدر هم خوب تربیت کرد؛ «فَإِنَّهُ أَحْسَنَ تَأْدِیبِی»؛ و چقدر پیامبر مرا زیبا ادب کرد، تربیت کرد. این را در انتهای خطبه ۱۹۲ نهج‌البلاغه می‌توانید ببینید که پیامبر چگونه یک تربیت الهی و یک تربیت زیبا را به آقا امیرالمؤمنین منتقل کرد.
جمله سوم: «وَ الْفِکْرُ مِرْآةٌ صَافِیَةٌ»؛ و فکر و اندیشه مثل یک آینه شفاف است. انسان اگر فکرش را به کار ببندد — که در بعضی از روایات فکر کردن عبادت هفتاد ساله است — فکر کردن مثل یک آینه صاف عیوبش را نشان می‌دهد و متوجه می‌شود که خیلی راه‌ها را نباید برود. اما خیلی‌ها عباداتی می‌کنند ولی یک فرصت و خلوتی برای فکر کردن نمی‌گذارند. از این تعبیر استفاده کنیم: «مِرْآةٌ صَافِیَةٌ». فکر باعث می‌شود که اشکالات انسان در واقع نمایان شود.
ان‌شاءالله اهل فکر باشیم، اهل ادب باشیم و در واقع علم عالمان و بزرگانمان را به ارث ببریم.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
.................
پایان پیام/
نظر شما