هشدار سازمان ملل: کشت خشخاش در افغانستان به شمال‌شرق منتقل می‌شود

به گزارش خبرگزاری بین المللی اهل بیت (ع) ـ ابنا ـ دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در تازه‌ترین گزارش سه‌ماهه خود از تغییر قابل توجه در الگوی کشت خشخاش در این کشور خبر داده و اعلام کرده است که پس از ممنوعیت رسمی این کشت در سال ۲۰۲۳، تمرکز آن به‌تدریج از مناطق سنتی جنوب‌غربی به بخش‌هایی از شمال‌شرق افغانستان منتقل شده است.

در این گزارش که روز چهارشنبه، ۲۰ اسفند منتشر شده، تأکید شده است که هرچند سطح کلی کشت خشخاش در کشور کاهش یافته، اما این کاهش لزوماً به معنای پایان اقتصاد وابسته به مواد مخدر در افغانستان نیست؛ بلکه نشانه‌ای از تغییر جغرافیای تولید و تطبیق شبکه‌های محلی با شرایط جدید به شمار می‌رود.

یوناما در عین حال هشدار داده است که پیامدهای اقتصادی این ممنوعیت در بسیاری از مناطق روستایی محسوس بوده و معیشت شمار زیادی از کشاورزان با چالش جدی مواجه شده است.

به گفته این نهاد، در بسیاری از روستاهایی که پیش از این اقتصادشان به کشت خشخاش وابسته بود، وضعیت اقتصادی و اجتماعی نسبت به گذشته بدتر شده است.

گزارش می‌افزاید که جایگزینی خشخاش با محصولات زراعی دیگر، به‌ویژه غلات، تا حدودی دسترسی خانوارها به مواد غذایی را بهبود بخشیده است؛ با این حال، این تغییر نتوانسته کاهش شدید درآمد کشاورزان را جبران کند.

خشخاش برای بسیاری از کشاورزان افغانستان یکی از معدود محصولات با سود بالا و بازار تضمین‌شده محسوب می‌شد.

بر اساس یافته‌های سازمان ملل، یکی از چالش‌های اساسی در روند جایگزینی کشت خشخاش، محدود بودن برنامه‌های حمایتی در بخش کشاورزی است.

در حال حاضر تنها حدود ۱۲ درصد از روستاهایی که پیش‌تر در آن‌ها خشخاش کشت می‌شد، تحت پوشش برنامه‌های حمایتی و کمک‌های کشاورزی قرار دارند.

این گزارش همچنین تأکید می‌کند که نبود سرمایه‌گذاری کافی در بخش خدمات اجتماعی، به‌ویژه در حوزه‌های بهداشت، آموزش و توانمندسازی زنان، می‌تواند روند بهبود وضعیت معیشتی در مناطق روستایی را با خطر جدی روبه‌رو کند.

کارشناسان معتقدند تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که مبارزه پایدار با اقتصاد مواد مخدر در افغانستان بدون ایجاد گزینه‌های اقتصادی واقعی برای کشاورزان امکان‌پذیر نیست.

در چنین شرایطی، تغییر جغرافیای کشت خشخاش به مناطق جدید می‌تواند نشانه‌ای از سازگاری شبکه‌های تولید و تجارت مواد مخدر با فشارهای سیاسی و امنیتی باشد.

از این رو، به باور تحلیلگران، آینده مبارزه با کشت خشخاش در افغانستان بیش از هر زمان دیگری به سیاست‌های توسعه روستایی، ایجاد فرصت‌های اقتصادی جایگزین و گسترش حمایت‌های کشاورزی وابسته خواهد بود؛ مسائلی که در صورت بی‌توجهی می‌تواند چرخه تولید مواد مخدر را در شکل و جغرافیایی تازه بازتولید کند.

...................

پایان پیام/