به گزارش خبرگزاری بین المللی اهل بیت (ع) ـ ابنا ـ بر اساس اطلاعیه منتشرشده از سوی شورای امنیت سازمان ملل، این شورا روز دوشنبه (۲۶ اسفند) درباره تمدید مأموریت هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) رأیگیری خواهد کرد؛ مأموریتی که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، به یکی از معدود سازوکارهای رسمی ارتباطی میان جامعه جهانی و حاکمیت جدید افغانستان تبدیل شده است.
پیشنویس اولیه قطعنامه که از سوی چین ارائه شده بود، تمدید یکساله مأموریت یوناما را پیشنهاد میکرد؛ اما ایالات متحده با این طرح مخالفت کرده و خواستار تمدید کوتاهمدت سهماهه شده است.
به گفته نماینده آمریکا، این بازه زمانی باید فرصتی برای «بازبینی جامع مأموریت یوناما» فراهم کند تا مشخص شود آیا با توجه به هزینههای بالا و پیچیدگیهای محیط عملیاتی افغانستان، ادامه این مأموریت در شکل فعلی همچنان کارآمد و قابل اجرا است یا خیر.
در مقابل، چین و شماری از اعضای شورای امنیت معتقدند تمدید کوتاهمدت میتواند پیام بیثباتی سیاسی به کابل ارسال کند و حتی اعتماد طالبان و کارکنان این مأموریت را نسبت به آینده حضور سازمان ملل در افغانستان تضعیف کند.
به همین دلیل، پس از چند دور مشورت میان اعضای شورا، چین نسخه سوم و نهایی پیشنویس قطعنامه را برای رأیگیری آماده کرده است.
در نسخه نهایی این پیشنویس، علاوه بر تمدید مأموریت یوناما، بر چند محور کلیدی تأکید شده است؛ از جمله تعیین نماینده ویژه جدید دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان، حفظ حضور میدانی سازمان ملل در این کشور، توجه به وضعیت حقوق زنان و دسترسی آنان به آموزش و اشتغال، مقابله با تهدیدهای تروریستی، کاهش تلفات غیرنظامیان، توسعه اقتصادی و گسترش برنامههای مینزدایی.
با این حال، بحث بر سر آینده یوناما صرفاً به مدت زمان تمدید مأموریت محدود نمیشود.
از زمان تسلط طالبان بر افغانستان، این مأموریت با مشکلات پیچیدهای روبهرو شده است؛ از محدودیتهای گسترده بر فعالیت زنان در نهادهای بینالمللی گرفته تا دشواری تعامل رسمی با ساختار حکومتی که هنوز از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشده است.
در سالهای اخیر، گزارشهای دورهای یوناما درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان ـ از جمله محدودیتهای آموزشی برای دختران، مجازاتهای بدنی و بازداشتهای خودسرانه برخی نظامیان پیشین ـ بارها به موضوعی مناقشهبرانگیز میان طالبان و جامعه جهانی تبدیل شده است.
طالبان در موارد متعدد این گزارشها را «سیاسی» توصیف کرده و در مقابل، سازمان ملل بر ضرورت نظارت مستقل بر وضعیت انسانی در افغانستان تأکید کرده است.
از سوی دیگر، نقش یوناما در هماهنگی کمکهای بشردوستانه نیز اهمیت ویژهای دارد.
افغانستان همچنان با یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی جهان مواجه است و نهادهای سازمان ملل بارها هشدار دادهاند که میلیونها نفر در این کشور به کمکهای فوری غذایی، بهداشتی و معیشتی نیاز دارند.
در چنین شرایطی، اختلاف میان قدرتهای بزرگ در شورای امنیت بر سر نحوه تمدید مأموریت یوناما، تنها یک اختلاف فنی در چارچوب یک قطعنامه نیست؛ بلکه بازتابی از رقابت ژئوپلیتیکی گستردهتر بر سر نحوه مدیریت پرونده افغانستان در نظم جدید منطقهای است.
برخی تحلیلگران معتقدند آمریکا با پیشنهاد تمدید کوتاهمدت، به دنبال بازتعریف نقش یوناما و افزایش فشار سیاسی بر طالبان است، در حالی که چین و برخی دیگر از اعضای شورا تلاش دارند با حفظ ثبات مأموریت، از تضعیف کانالهای ارتباطی میان افغانستان و سازمان ملل جلوگیری کنند.
در نهایت، رأیگیری پیشروی شورای امنیت نه تنها سرنوشت یک مأموریت سازمان ملل، بلکه جهتگیری آینده تعامل جامعه جهانی با افغانستانِ پساطالبان را نیز تا حدی روشن خواهد کرد.
......................
پایان پیام/
نظر شما