الزام و اجبار زنان به حجاب، به خاطر دل بیمار مردان!؟

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: یکی از اشکالاتی که در مورد حجاب مطرح می شود این است که این حکم، تحمیل نوعی تکلیف سخت به زنان و از همین روی، نوعی ظلم و بی عدالتی به آنان است. حجاب داشتن تکلیف بسیار مشکلی است چون زنان ـ مخصوصا در گرمای طاقت فرسای تابستان ـ باید مدام روسری و مانتو داشته باشند تا آقایان با دیدن اندام و موی سر آنان منحرف و گمراه نشوند و مرتکب عمل حرامی نگردند. این در حالی است که خود مردان می توانند به صورت آزادانه یا یک بلوز نازک راحت باشند. تحمیل این اندازه از سختی و رنج به زنان برای گمراه نشدن مردان بی عدالتی است.

اگر فلسفه حجاب، حفظ مردان از انحراف های اخلاقی است، چرا باید مسئولیت این کار و سختی های آن به زنان تحمیل شود و از مردان خواسته نمی شود که با مسئولیت پذیری خودشان به زنان نگاه نکنند. چرا تاوان دل های مریض مردان را زنان باید پس بدهند!؟

در جواب این اعتراض باید گفت که این گونه استدلال ها هرگز توجیه مناسبی برای کشف حجاب و آزادی بی قید و شرط در نوع پوشش نبوده، دارای اشکالات فراوانی است. زیرا اولا اسلام برای مردان نیز رعایت نکاتی را لازم شمرده است و ثانیا تحریک نشدن مردان تنها حکمت حجاب نیست و حکمت های مهم دیگری نیز برای آن وجود دارد.

امر به حیا و عفت، دستوری عام برای زنان و مردان

در آموزه های دین مبین اسلام، تأکید فراوانی بر حفظ حیاء و عفت وجود دارد زیرا به فرموده امام علی(علیه السلام) : (نیکوترین پوشش دین حیا است)؛ «أَحْسَنُ مَلَابِسِ الدِّینِ الْحَیَاء».(۱) و به فرموده پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) (خداوند انسان با حیایِ بردبارِ پاک دامنی را که پاکدامنی می ‌ورزد، دوست دارد)؛ «إنَّ اللّهَ یُحِبُّ الحَیِیَّ الحَلیمَ العَفیفَ المُتَعفِّفَ».(۲) شاید این از آن جهت باشد که به گفته حضرت علی(ع)، (عفّت، سرآمد هر خوبی است.)؛ «العِفَّةُ رَأسُ کُلِّ خَیرٍ».(۳) و به همین دلیل نیز امام حسن(ع) در تأکید بر حفظ حیا، بی حیایی را برابر با بی دینی دانسته و فرموده باشد که: (آن که حیا ندارد؛ دین هم ندارد)؛ «لَا حَیَاءَ لِمَنْ لَا دِینَ لَه».(۴)

اهمیت پایبندی به عفاف از آنجا بیشتر روشن می گردد که می بینیم حضرت علی(ع) در کلامی نورانی، آن را باعث مصونیت نفس و دوری از پستی ها معرفی می کند: «العَفافُ یَصونُ النَّفسَ و یُنَزِّهُها عَنِ الدَّنایا» (۵) و در اشاره ای بسیار مهم آن را برترین عبادات می داند: «افضَلُ العبادَةِ العِفافُ» (۶) و علاوه بر آن در کلامی دیگر تأکید نیز می کنند که (عفّت، برترین جوانمردی است)؛ «العِفَّةُ أفضَلُ الفُتُوَّةِ».(۷) همچنین در حدیثی دیگر از امام محمد باقر(ع) می خوانیم که: «مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَیْ‌ءٍ أَفْضَلَ مِنْ عِفَّةِ بَطْنٍ وَ فَرْج» (۸)؛

(هیچ عبادتی در پیشگاه خداوند برتر از عفت در برابر شکم و مسائل جنسی نیست). ایشان در جای دیگری می فرماید: «إِذَا أَرَادَ اللَّهُ‌ بِعَبْدٍ خَیْراً عَفَّ بَطْنُهُ وَ فَرْجُه» (۹)؛ (هنگامی که خداوند خیر و خوبی برای بنده اش بخواهد به او توفیق می دهد که در برابر شکم و شهوت پرستی عفت پیدا کند). در عبارت دیگری عفاف را این گونه توصیف می کنند: «ایُّ جِهَادٍ أَفْضَلُ‌ مِنْ‌ عِفَّةِ بَطْنٍ وَ فَرْج؟»(۱۰)؛ (کدام جهاد بهتر از عفت در شکم و در امور جنسی است؟).

بدیهی است که مخاطب این تأکیدات نه فقط زنان – بلکه شاید بیشتر از آنان – مردان نیز هستند.

مردان نیز لازم است نگاه خود را حفظ کنند

اسلام همان طور که دستور مؤکد به حجاب‌ داده تا یکی از مهم ترین عوامل تحریک‌ جوانان که خودنمایی زنان است از میان برود، در آیات ۳۰ سوره نور به مردان نیز دستور داده که از چشم چرانی به شدّت بپرهیزند: «قُلْ لِّلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَیَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِکَ أَزْکَی لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یَصْنَعُونَ»؛ (به مؤمنان بگو چشم ‌های خود را [از نگاه به نامحرمان] فرو گیرند و عفاف خود را حفظ کنند. این برای آنان پاکیزه تر است. خداوند از آنچه انجام می دهید آگاه است). از پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) نیز روایت شده است که فرمود: نگاه مردان به زنان نامحرم، همچون تیری زهرآلود از تیرهای شیطانی است. (۱۱)

مردان نیز نمی توانند با لباس نامناسب در جامعه حاضر شوند و لازم است عفاف خود را حفظ کنند زیرا همان طور که مردان با برهنگی زنان تحریک می شوند و زنان لازم است حجاب داشته باشند، زنان نیز با برهنگی مردان تحریک می شوند و مردان لازم است عفاف داشته باشند.

لذا آموزه های اسلامی هیچ گاه درباره لباس مردان غفلت نکرده اند. حضرت علی(علیه السلام) می فرماید: «لَیسَ لِلرَّجُلِ أَنْ یکشِفَ ثِیابَهُ عَنْ فَخِذَیهِ وَ یجْلِسَ بَینَ قَوْمٍ» (۱۲)؛ (بر مرد شایسته نیست که لباس او کنار رود تا ران هایش معلوم گردد و در این حال در میان قوم خود بنشیند». هم چنین آن حضرت فرمودند: «عَلَیکمْ بِالصَّفِیقِ مِنَ الثِّیابِ فَإِنَّهُ مَنْ رَقَّ ثَوْبُهُ رَقَّ دِینُهُ لَا یقُومَنَّ أَحَدُکمْ بَینَ یدَی رَبِّهِ جَلَّ وَ عَزَّ وَ عَلَیهِ ثَوْبٌ یصِفُه» (۱۳)؛ (لباس ریزبافت و ضخیم بپوشید، هر که لباسش نازک است دینش نازک است هنگام نماز لباس بدن نما نپوشید).

به خاطرِ همین حساسیت ها در لباس مردان و امکان دیده شدن توسط زنان است که در همین سوره نور و در ادامه آیه قبلی، یعنی در آیه ۳۱ به بانوان نیز سفارش شده است که مراقب نگاه خود باشند: «وَ قُلْ لِّلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ ...»؛ (و به زنان با ایمان بگو چشم های خود را [از نگاه هوس آلود] فروگیرند...).

جایگاه ویژگی های روانی شخصیتی زنان و مردان در رعایت عفاف

وظیفه پوشش بیشتر از این رو به زنان اختصاص یافته که ملاک آن مخصوص آنان است. زن مظهر جمال و مرد مظهر شیفتگی است. زن تمایل به خودنمایی و تبرج دارد اما مرد تمایل به چشم چرانی. به همین دلیل است که می بینیم با این که دستور پوشیدن برای مردان مقرر نشده، عملا مردان پوشیده تر از زنان از منزل بیرون می روند. زیرا تمایل مرد به نگاه کردن و چشم چرانی است نه به خودنمایی و برعکس تمایل زن بیشتر به خودنمایی است و تمایل مرد به چشم چرانی زن را بیش تر تحریک به خودنمایی می کند.

به تعبیری دیگر این زن است که به حکم طبیعت خاص خود می خواهد دلبری کند و مرد را دل باخته کند و در دام علاقه خود اسیر سازد. بنابراین خودنمایی و برهنگی، از انحراف های مخصوص زنان است، و دستور پوشش هم برای آنان مقرر گردیده است. (۱۴)

دلیل اینکه زنان بیشتر از مردان مکلف به پوشش شده اند، به خاطر تفاوت مردان و زنان در تحریک پذیری غریزی است. همان طور که تحقیقات و تجربه های علمی نشان می دهد، آن اندازه که مرد از نگاه کردن به اندام و تن زن تحریک می شود، زن از مشاهده مرد تحریک نمی شود. در همین زمینه در روان شناسی جنسی نیز ثابت شده که در حالی که تمامی سطح بدن زن برای مرد محرک است، در زن چنین نیست. (۱۵)

به طور کلی زنان و مردان نسبت به یک دیگر احساسات مشابه ندارند و از نظر وضع خلقت هم وضع غیرمشابهی دارند. یعنی این زن است که مورد تهاجم چشم و اعضا و جوارح و دست و همه بدن مرد است، نه مرد مورد تهاجم زن. (۱۶)

حفظ امنیت اجتماعی زن، حکمت رعایت حجاب

اینکه مردان با دیدن اندام زن تحریک می شوند و لازم است زنان حجاب خود را رعایت کنند یکی از حکمت های حجاب است، اما مهم تر از این مسأله، موضوع امنیت اجتماعی زنان است که با حکم حجاب محقق می شود. لذا در آیه ۵۹ سوره احزاب می خوانیم: «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنینَ یُدْنینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنی‌ أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحیماً»؛ (ای پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: جلباب ها [روسری‌ های بلند] خود را بر خویش فرو افکنند. این کار برای اینکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند بهتر است [و اگر تا کنون خطا و کوتاهی از آنها سر زده توبه کنند] خداوند همواره آمرزنده رحیم است).

آنچه در یک جامعه سالم لازم است وجود داشته باشد این است که مردان از طریق ازدواج و از راه حلال نیازهای جنسی خود را برطرف کنند و در جامعه با هوسرانی و از روی شهوت به زنان نگاه نکنند و آنها را مورد آزار قرار ندهند. اما حتی اگر بیشتر مردان این مسأله را رعایت کنند باز هم افراد سودجو و فاسد ممکن است پیدا شوند و زنان نیز لازم است برای محفوظ ماندن از شر این افراد محدود و جلوگیری از ترویج آن، حجاب خود را حفظ کنند. مطمئنا پوشیده بودن زن ـ در همان حدودی که اسلام تعیین کرده است ـ موجب کرامت و احترام بیشتر زن است و او را از تعرض افراد جِلف و فاقد اخلاق مصون می ‌دارد. شاهد گویای این مدّعا آمار تکان‌ دهنده ای است که در جوامع غربی وجود دارد و نشان می دهد بی حجابی و فرهنگ برهنگی زنان چه بلایی بر سر جامعه و خانواده ها وارد کرده است و خود دانشمندان غربی هم به آن معترف اند. (۱۷)

حجاب عاملی بسیار مهم در تحکیم خانواده

مسأله دیگری که اهمیت بحث حجاب را می رساند بحث آثار زیان بار بی حجابی بر استحکام خانواده است. وقتی بنا بر آزادی مطلق باشد و زنان با هرگونه لباس و آرایشی به راحتی در کوچه و خیابان قابل مشاهده باشند دیگر هیچ زنی برای همسر خود جذابیت نخواهد داشت، زیرا زنان زیباتر از او نیز در کوچه و خیابان به چشم می خورد.

اما اگر زنان در اجتماع حجاب داشته باشند، مردان به همسر خود به عنوان بهترین و زیباترین زنی که می توانند در کنار او آرامش داشته باشند پایبند خواهند بود. چنان که قرآن در آیه ۲۱ سوره روم به این مسأله اشاره دارد: «وَ مِنْ آیاتِهِ أنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا الَیْها وَ جَعَلَ بَینَکُمْ مَوَدَّةً و رَحْمَةً انَّ فِی ذلِکَ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُوْن»؛ (از نشانه‌ های او این است که همسرانی از جنس خودتان، برای شما آفرید، تا در کنار آنها آرامش یابید، و در میان شما مودت و رحمت قرار داد، در این نشانه هایی است برای گروهی که تفکر می‌ کنند).

آرامش و سکونت مورد اشاره آیه فوق، منحصر به جنبه جسمانی نیست. بلکه جنبه روحانی آن، مهم تر و قوی تر است(۱۸) و روشن است که در صورت رواج فرهنگ برهنگی هرگز این آرامش نصیب زن و شوهر نخواهد شد. آمارهای قطعی و مستند نشان می دهد که با افزایش برهنگی در جهان، طلاق و از هم گسیختگی زندگی زناشویی در دنیا به طور مداوم بالا رفته است چرا که «هر چه دیده بیند دل کند یاد» و هر چه «دل» ـ در اینجا یعنی هوس های سرکش ـ بخواهد به هر قیمتی باشد به دنبال آن می رود و به این ترتیب هر روز دل به دلبری می بندد و با دیگری وداع می گوید.

در محیطی که فرهنگ حجاب حاکم است (و شرائط دیگر اسلامی رعایت می شود) دو همسر تعلق به یکدیگر دارند و احساسات شان و عشق و عواطف شان مخصوص یکدیگر است. ولی در بازار آزاد برهنگی که عملا زنان به صورت کالای مشترکی (لا اقل در مرحله غیر آمیزش جنسی) در آمده اند دیگر قداست پیمان زناشویی مفهومی نمی تواند داشته باشد و خانواده ها همچون تار عنکبوت به سرعت متلاشی می شوند و کودکان، بی سرپرست می مانند. (۱۹)

حجاب و حفظ کرامت و شخصیت زن

در این میان مساله «ابتذال زن» و «سقوط شخصیت او» نیز حائز اهمیت فراوان است که نیازی به ارقام و آمار ندارد. هنگامی که جامعه زن را با اندام برهنه بخواهد، طبیعی است روز به روز تقاضای آرایش بیشتر و خودنمایی افزونتر از او دارد و هنگامی که زن را از طریق جاذبه جنسی اش وسیله تبلیغ کالاها و دکور اتاق های انتظار و عاملی برای جلب جهان گردان و سیاحان و مانند اینها قرار بدهند، در چنین جامعه ای شخصیت زن تا سر حد یک عروسک یا یک کالای بی ارزش سقوط می کند و ارزش های والای انسانی او به کلی به دست فراموشی سپرده می شود و تنها افتخار او جوانی و زیبایی و خودنمایی اش می ‌شود.

به این ترتیب تبدیل به وسیله ای خواهد شد برای اشباع هوس های سرکش برخی از مردان آلوده و فریبکار و انسان نماهای دیو صفت! در چنین جامعه ای چگونه یک زن می‌ تواند با ویژگی های اخلاقی، علم و آگاهی و دانایی اش جلوه کند و حائز مقام والایی گردد!؟

به راستی درد آور است که در کشورهای غربی و غرب زده و در کشور ما قبل از انقلاب اسلامی، بیشترین اسم و شهرت و آوازه و پول و در آمد و موقعیت برای زنان آلوده و بی بند و باری بود که به نام «هنرمند و هنر پیشه» معروف شده بودند و هر جا قدم می‌ نهادند گردانندگان این محیط آلوده برای آنها سر و دست می‌ شکستند و قدم شان را خیر مقدم می ‌دانستند!

شکر خدا را که آن بساط بر چیده شد، و زن از صورت ابتذال سابق و موقعیت یک عروسک فرنگی و کالای بی ارزش در آمد و شخصیت خود را باز یافت، حجاب بر خود پوشید اما بی آنکه منزوی شود، در تمام صحنه ‌های مفید و سازنده اجتماعی حتی در صحنه جنگ با همان حجاب اسلامی اش ظاهر شد. (۲۰)

گرمای تابستان بهانه ای نادرست

نکته دیگر درباره این اشکال این است که گرمای تابستان فقط بهانه غرب زده ها می باشد و آنها در سرمای زمستان هم ترویج بی حجابی می کنند. از ۱۴۰۰ سال پیش تا کنون زنان بسیاری در گرم ترین روزهای سال هم حجاب خود را حفظ کرده و می کنند بی آنکه گرمای هوا را بهانه ای برای مخالفت با این حکم کنند. شاید کمی سختی و دشواری داشته باشد اما تا حدی نیست که نتوان تحمل کرد یا دلیل درستی برای مخالفت با آن نمی شود.

به هر حال گرمای تابستان بهانه ای ناپذیرفتنی می باشد. در حالی که هزاران سال است بانوان در جوامع مختلف - مسلمان و غیر مسلمان، حتی به هنگام کار سنگین کشاورزی، در مناطق گرمی مثل خاورمیانه - حجاب خود را در گرمای تاستان حفظ می کنند.

پی نوشت: