به گزارش خبرگزاری اهلبیت(ع) _ ابنا _ مراسم استقبال رسمی از دونالد ترامپ توسط همتای چینیاش ساعاتی پیش در پکن پایان یافت و دو رئیسجمهور سپس وارد «تالار بزرگ خلق» شدند تا دیدار رسمی خود را آغاز کنند؛ دیداری که در فضایی آمیخته به رقابت راهبردی، تنش بر سر تایوان و تلاش برای مدیریت روابط دو قدرت بزرگ جهان برگزار شد.
رئیسجمهور چین در آغاز نشست، با خوشامدگویی به همتای آمریکایی خود گفت همواره معتقد بوده است که «منافع مشترک چین و آمریکا بر اختلافات دو کشور غلبه دارد». شی تأکید کرد ثبات روابط پکن و واشنگتن نهتنها برای دو کشور بلکه برای کل جهان اهمیت دارد و ابراز امیدواری کرد گفتوگوهای دو طرف بتواند مسیر آینده روابط دوجانبه را ترسیم کند.
او همچنین سال ۲۰۲۶ را «سالی تاریخی و نقطهعطف» برای روابط چین و آمریکا توصیف کرد و گفت دو کشور باید ضمن حفظ دستاوردهای گذشته، راهی تازه برای آینده بگشایند.
شی جینپینگ در بخش دیگری از سخنانش، با اشاره به شرایط پرتنش کنونی جهان، گفت جامعه جهانی در «نقطه عطفی تاریخی» قرار دارد و از همین رو، نوع تعامل پکن و واشنگتن میتواند بر آینده نظم جهانی تأثیر بگذارد.
او خطاب به ترامپ پرسید آیا چین و آمریکا میتوانند از آنچه «دام توسیدید» خوانده میشود عبور کنند و الگوی تازهای از روابط قدرتهای بزرگ را شکل دهند یا نه. رئیسجمهور چین تأکید کرد دو کشور باید «شریک باشند، نه رقیب» و افزود یک رابطه باثبات میان پکن و واشنگتن «موهبتی برای جهان» خواهد بود.
«دام توسیدید» چیست؟
اشاره شی به «دام توسیدید» یکی از مهمترین بخشهای سخنان او بود؛ مفهومی برگرفته از نوشتههای مورخ یونانی، توسیدید، که معتقد بود قدرتگیری آتن موجب هراس اسپارت شد و همین ترس، جنگ را اجتنابناپذیر کرد. این مفهوم در سالهای اخیر بارها در تحلیل رقابت چین و آمریکا به کار رفته و اشاره شی نشان میدهد پکن همچنان نگران تبدیل رقابت راهبردی دو کشور به رویارویی مستقیم است.
تمجید دوباره ترامپ از شی ادامه یک الگوی قدیمی
ترامپ نیز در اظهارات آغازین خود فضای مثبتی به نشست داد و از روابط شخصیاش با رئیسجمهور چین تمجید کرد. او خطاب به شی گفت: «ما آیندهای فوقالعاده خواهیم داشت. برای چین و برای کاری که انجام دادهاید احترام زیادی قائلم. شما رهبر بزرگی هستید.»
رئیسجمهور آمریکا همچنین تأکید کرد حضور در پکن و دیدار با شی برای او «افتخار» است و گفت روابط واشنگتن و پکن «بهتر از همیشه خواهد شد». ترامپ هیئت همراه خود را متشکل از «بزرگترین شرکتهای آمریکایی» توصیف کرد و افزود در ایالات متحده همه درباره این نشست صحبت میکنند.
اظهارات گرم ترامپ درباره شی جینپینگ ادامه روندی است که از نخستین دوره ریاستجمهوری او آغاز شد. ترامپ پیشتر نیز در سفر سال ۲۰۱۷ خود به چین، شی را «مردی بسیار ویژه» خوانده بود و در مصاحبهای در سال ۲۰۲۳ او را «باهوش» و «فردی درخشان» توصیف کرده بود. این رویکرد شخصی و مبتنی بر تمجید، همواره یکی از ویژگیهای تعامل ترامپ با رهبران اقتدارگرا، بهویژه رئیسجمهور چین، بوده است.
محور حساس تایوان در مذاکرات
با این حال، مهمترین و حساسترین بخش مذاکرات دو رهبر به موضوع تایوان اختصاص یافت؛ مسئلهای که پکن آن را خط قرمز اصلی در روابط با واشنگتن میداند. خبرگزاری دولتی شینهوا گزارش داد شی جینپینگ در دیدار با ترامپ تأکید کرده است که «مسئله تایوان مهمترین موضوع در روابط چین و آمریکا» است.
به گفته شی، اگر این موضوع بهدرستی مدیریت شود، روابط دو کشور میتواند ثبات کلی خود را حفظ کند، اما در غیر این صورت، دو کشور ممکن است وارد مرحله «برخورد یا حتی درگیری» شوند و کل روابط چین و آمریکا به وضعیتی «بسیار خطرناک» کشیده شود.
نگرانی پکن از فروش سلاح به تایوان
این هشدار در شرایطی مطرح شد که ترامپ پیشتر گفته بود درباره فروش تسلیحات آمریکا به تایوان با شی گفتوگو خواهد کرد؛ مسئلهای که نگرانیهایی را درباره احتمال تأثیر مذاکرات بر بسته تسلیحاتی حدود ۱۴ میلیارد دلاری واشنگتن برای تایپه ایجاد کرده است.
چین همواره با فروش سلاح آمریکایی به تایوان مخالفت کرده و آن را دخالت در امور داخلی خود میداند. در مقابل، ایالات متحده بر اساس قانونی مصوب کنگره موظف است توان دفاعی تایوان را تقویت کند، هرچند واشنگتن همچنان درباره احتمال مداخله نظامی مستقیم در صورت حمله چین به تایوان، سیاست «ابهام راهبردی» را حفظ کرده است.
نگرانی تایوان از «غافلگیری»
در همین حال، مقامهای تایوانی اعلام کردهاند با وجود اطمینان نسبی نسبت به تداوم سیاست آمریکا، خود را برای «غافلگیری» احتمالی آماده میکنند. لین چیا-لونگ، وزیر خارجه تایوان، گفته است مقامهای آمریکایی چه در محافل عمومی و چه در گفتوگوهای خصوصی تأکید کردهاند سیاست واشنگتن در قبال تایوان تغییر نکرده است.
با این حال، تایپه نگران آن است که ترامپ در مذاکرات با شی، با تغییراتی ظریف در ادبیات رسمی آمریکا موافقت کند؛ از جمله تبدیل موضع سنتی واشنگتن از «عدم حمایت از استقلال تایوان» به «مخالفت با استقلال تایوان»؛ تغییری که به موضع مطلوب پکن نزدیکتر تلقی میشود.
نشست پکن؛ مدیریت رقابت یا آغاز مرحلهای تازه؟
دیدار ترامپ و شی در شرایطی برگزار میشود که روابط دو قدرت بزرگ جهان طی سالهای اخیر بر سر تجارت، فناوری، دریای چین جنوبی و بهویژه تایوان با تنشهای فزایندهای روبهرو بوده است. با این حال، لحن محتاطانه اما مثبت دو رهبر در آغاز مذاکرات نشان میدهد هر دو طرف تلاش دارند رقابت راهبردی را مدیریت کنند و از ورود به مرحله تقابل مستقیم جلوگیری شود؛ هرچند مسئله تایوان همچنان مهمترین آزمون پیشروی این روابط باقی مانده است.
بیانیه وزارت خارجۀ چین: گفتوگو دربارۀ وضعیت خاورمیانه و بحران اوکراین
وزارت خارجه چین در بیانیهای درباره دیدار میان رهبران دو کشور اعلام کرد که دو طرف در گفتوگوهای خود درباره مهمترین مسائل بینالمللی و منطقهای تبادل نظر کردهاند. بنا بر این بیانیه، «رهبران چین و آمریکا درباره وضعیت خاورمیانه، بحران اوکراین و تحولات شبهجزیره کره گفتوگو کردند.»
وزارت خارجه چین همچنین اعلام کرد دو طرف بر ضرورت حفظ کانالهای ارتباطی و مدیریت اختلافات از طریق گفتوگو تأکید کردهاند. بر اساس بیانیه پکن، شی جینپینگ در دیدار با ترامپ خواستار پرهیز واشنگتن از اقداماتی شد که به گفته او میتواند به منافع اساسی چین آسیب بزند و بر ثبات روابط دوجانبه تأثیر منفی بگذارد.
در ادامه این بیانیه آمده است که دو کشور بر گسترش همکاریها در حوزههای اقتصادی، فناوری و سرمایهگذاری تأکید کردهاند. مقامهای چینی همچنین ابراز امیدواری کردند فضای جدید گفتوگو میان پکن و واشنگتن بتواند به کاهش تنشها و تقویت اعتماد متقابل میان دو قدرت بزرگ جهان منجر شود.
............
پایان پیام
نظر شما