۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۶:۵۵
نگاهی به میراث معرفتی رهبر شهید انقلاب درباره امام جواد(ع)

حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای، رهبر شهید انقلاب اسلامی، زندگی امام جواد(ع) را الگوی تمام‌نمای «مقاومت، مبارزه و الگوسازی» برای امت اسلامی معرفی می‌کرد. معظم له با تأکید بر اینکه امام جواد(ع) در جوانی در برابر مأمون عباسی ایستاد و هرگز عقب‌نشینی نکرد، شبکه‌سازی عظیم شیعی در دوران سه امام رضوی را رهاورد مجاهدت ابناء الرضا دانست و از کم‌توجهی به معرفی این سه امام بزرگوار در عرصه‌های فرهنگی و هنری ابراز تأسف کرد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ بدون شک امام شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای از صاحبنظران برجسته معاصر در تاریخ اسلام و تشیع و از آگاهان ژرف‌اندیش در تاریخ ایران و جهان بود. اشراف ایشان به تاریخ و سیره در امتداد نگاه عمیق و متمایز شهید مرتضی مطهری و با الهام از آن شکل می‌گرفت اما صاحب سبک ویژه‌ای بودند که در بستر و روند حکمرانی توانست در تطبیق حجم گسترده‌ای از معارف تاریخ اسلام و اهل‌بیت(ع) با نیازهای معاصر پیوند برقرار سازد که سرآغاز تبیینی نو و متناسب با مقتضیات زمان گردید.

تبیین و تشریح شهید آیت‌الله العظمی خامنه‌ای از سیره ائمه اطهار، آموزه‌های فراوانی را برای ملت ایران و جهان اسلام به یادگار گذاشت و به راستی کدامیک از رهبران کشورهای اسلامی دارای چنین تخصصی در تاریخ هستند؟

امام شهید انقلاب اسلامی، از نسل سلسله رهبران جریان بیداری اسلامی در یک قرن اخیر بود و بقیة السلف آنان و از بهترین میراث‌داران نهضت احیای فکر دینی و اصلاح و بیداری به شمار می‌آمد.

بخش معظمی از موفقیت‌های حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در رهبری ایران و ملل مسلمان و پیرو اهل‌بیت(ع) و احیاء و حفظ وصیانت از مفاهیم و میراث بیدارگران اقالیم قبله در جهان اسلام، مرهون تخصص و اشراف ایشان به تاریخ اسلام، تشیع و ایران و منطقه بود.

تحلیل‌های ایشان از تاریخ معاصر فلسطین نمونه‌ای از ابعاد تسلط معظم له از تاریخ ملل مسلمان بود که در قالب کتابی خواندنی گردآوری شده استو به برخی زبان‌ها ترجمه شد.

از بهترین میراث معنوی امام شهید انقلاب، تبیین و روایت ایشان از تاریخ و سیره اهل‎بیت(ع) است که حجم قابل توجهی از سخنان و تحلیل‌های آن رهبر  فرزانه را شکل می‌داد.

در این میان نگاه او به زندگانی ابناء الرضا یعنی امام جواد(ع) و ائمه عسکریین(ع) رهاوردهای ارزنده‌ای در تشریح سیره مکتوم مانده این سه امام از فرزندان حضرت امام علی بن موسی الرضا(ع) به ارمغان آورد.

آیت‌الله العظمی خامنه‌ای درباره جوان‌ترین امام خاندان رسالت می‌فرمایند: «زندگی امام جواد علیه‌السّلام هم الگوست. امام جواد علیه‌السّلام - امامی با آن همه مقامات، با آن همه عظمت در بیست‌وپنج سالگی از دنیا رفت». «این بزرگوار نمودار و نشانه‌ی مقاومت است. انسان بزرگی است که تمام دوران کوتاه زندگیش که در سن ۲۵ سالگی به شهادت رسیده است ... با قدرت مُزَور و ریاکار خلیفه‌ی عباسی، مأمون مقابله و معارضه کرد و هرگز قدمی عقب‌نشینی نکرد و تمام شرایط دشوار را تحمل کرد و با همه‌ی شیوه‌های مبارزه‌ی ممکن، مبارزه کرد». «امام جواد می‌خواست به مردم بگوید که من طرفدار اسلام و طرفدار خاندان پیغمبرم. امام علی‌بن‌موسی‌الرضا صلوات‎الله‌علیه و امام جواد صلوات‌الله‌علیه همت بر این گماشتند که این ماسک تزویر و ریا را از چهره‌ی مأمون کنار بزنند و موفق شدند».

بر این اساس «الگوسازی»، «مقاومت» و «مبارزه» سه عنصر اساسی از نگاه آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در سیره امام جواد علیه‌السلام است. معظم له عطف به این دیگاه در جای دیگری از سخنان خود می‌گویند اگر بخواهیم زندگانی امام رضا علیه‌السلام را خلاصه بیان کنیم می‌توان از آن به «مبارزه مستمر خستگی‌ناپذیر» یاد کرد. سیره‌ای که در حیات فرزند دلبند ثامن الحجج هم تداوم می‌یابد و نمود دارد.

اساسا دوره امامت امام رضا علیه‌السلام، شاهد نوعی از جهش و توسعه در معارف امامت در یک گستره جغرافیایی بزرگ و بی‌سابقه هستیم که زندگانی و نهضت اهل‌بیت(ع) را وارد دوران متفاوتی نسبت به گذشته می‌سازد و فرصت‌ها و تهدیدهای دیگری را در پیش روی ائمه رضوی قرار می‌دهد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در این زمینه می‌گویند: «دایره‌ی نفوذ ائمّه و وسعت دایره‌ی شیعه در زمان این سه امام، نسبت به زمان امام صادق و امام باقر (علیهم السّلام) شاید دَه برابر است؛ یعنی این چیز عجیبی است. شاید علّت این هم که اینها را این ‌جور در فشار و ضیق قرار دادند، اصلاً همین بود». ایشان می‌افزایند: «بعد از حرکت حضرت رضا به ‌طرف ایران و آمدن به خراسان، یکی از اتّفاقاتی که افتاد همین بود که شاید در محاسبات امام هشتم وجود داشته؛ چون قبل از آن، شیعه تَک‌وتوک همه‌ جا بودند امّا بی‌ارتباطِ به هم، ناامید، بدون اینکه هیچ چشم‌اندازی داشته باشند، بدون اینکه امیدی داشته باشند؛ سلطه‌ی حکومت خلفا هم که همه‌ جا بود». «این حرکت امام رضا (علیه‌ السّلام) و آمدن آن حضرت و بعد شهادت مظلومانه‌ی آن بزرگوار کاری کرد که این فضا افتاد دست ائمّه (علیهم‌ السّلام). آن‌ وقت ائمّه هم بنا کردند استفاده کردن. این نامه‌نگاری‌ها و این رفتن‌ها و مانند اینها را که می‌بینید، به ‌شکل عادی که اتّفاق نمی‌افتد؛ همه‌ی اینها در زیر یک پوششی از پنهان‌کاری اتّفاق افتاده؛ والّا اگر ظاهر بود که با آن شدّت عملی که خلفا داشتند می‌گرفتند دست و پایش را قطع میکردند». «اینها را که شما مشاهده میکنید نشان‌دهنده‌ی آن حرکت عظیم و شبکه‌ی عظیم تبلیغاتی و تعلیماتیِ این سه امام بزرگوار است؛ از بعد از امام رضا تا زمان شهادت حضرت عسکری (علیهم‌ السّلام)».

بر این مبنا حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، شبکه شدن جوامع شیعه را یکی از رهاوردهای مجاهدت ابناء الرضا یعنی امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام عسکری(ع) می‌دانند. باور آن امام شهید به تشکیلات، نظم و کار تشکیلاتی برای پشبرد پیام انقلاب در سطح ملی و بین‌المللی و در حرکت‌های نهضت‌گونه چه بسا الهام پذیرفته از این سیره امام جواد(ع) و ائمه بعد از آن حضرت باشد.

رهبر شهید انقلاب درباره وضعیت تشکیلات ائمه اطهار در دوران امام جواد(ع) و بعد از آن می‌فرمایند: «در هیچ زمانی ارتباط شیعه و گسترش تشکیلاتی شیعه در سرتاسر دنیای اسلام، مثل زمان حضرت جواد و حضرت هادی و حضرت عسکری نبوده است. وجود وکلا و نواب و همین داستان‌هایی که از حضرت هادی و حضرت عسکری نقل می‌کنند نشان‌دهنده‌ی این معناست. یعنی علی‌رغم محکوم بودن این دو امام بزرگوار در سامرا، و قبل از آنها هم حضرت جواد به نحوی، و حضرت رضا (علیه‌السّلام) به نحوی، ارتباطات با مردم همین‌طور گسترش پیدا کرد».

آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای در این موضوع با انتقاد از اینکه در منابر و کتاب‌ها از حضرت جواد، حضرت هادی و حضرت عسکری علیهم‌السلام کم یاد میشود، بیان داشته‌اند: «شیعه در هیچ دوره‌ای به‌قدر دوره‌ی این سه امام از نظر کمیت و کیفیت گسترش نداشته است».
رهبر شهید انقلاب اسلامی سال ۱۴۰۳در پایان مجلس روضه‌ی شهادت امام هادی علیه‌السلام، به نقش بی‌بدیل این امام همام و پدر و فرزند این بزرگوار، در گسترش کمّی و کیفی تشیع اشاره کرده و فرمودند: «در هیچ دوره‌ای از تاریخ اسلام، تشیع به گستردگی دوره‌ی این سه امام بزرگوار نبوده است. بغداد و کوفه در زمان امام هادی و امام جواد به مراکز اصلی شیعه تبدیل شدند و نقش این بزرگواران در ترویج معارف شیعه بی‌نظیر بوده است».

ایشان در این مجلس با تأکید بر ضرورت پرداختن به زندگی و معارف این امامان در عرصه‌های مختلف تاریخی و هنری، ضمن انتقاد از نپرداختن به این سه امام بزرگوار در این عرصه‌ها گفتند: «متأسفانه در تاریخ‌نگاری، کتاب‌نویسی و حتی در منابر ما، به زندگی و معارف این سه امام بزرگوار کمتر پرداخته شده است. بسیار بجاست که پژوهشگران و هنرمندان در این زمینه کار کنند و آثار بیشتری خلق شود».

حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای همچنین با اشاره به یکی از رمان‌هایی که در آن سال مطالعه کرده‌ بودند و یکی از معجزات حضرت جواد علیه‌السلام در آن ذکر شده بود، تولید آثار هنری در این زمینه‌ها را کم توصیف کردند و خواستار توجه برای تولید آثار بیشتری در این مقوله شدند.

با این همه شاید اوج دیدگاه رهبر فرزانه و شهید مردم ایران و شیعیان جهان درباره امام جواد علیه‌السلام را بتوان در این بیان ماندگار از آن مجاهد دوران به دست آورد: « امام جواد علیه‌السلام مظهر مبارزه‌ی با باطل بود، او کوششگر برای حکومت الله بود. او برای خدا و قرآن مبارزه میکرد، او از قدرت‌ها نمی‌ترسید، او در حقیقت امام و الگو و پیشاهنگ این حرکتی بود که امروز ملت ایران همگی دست به دست آن را تعقیب میکند».

گردآوری و نگارش: بهمن دهستانی

..........................

پایان پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha